§46.1Librum tuum, quem mihi promiseras, accepi et tamquam lecturus ex commodo adaperui ac tantum degustare volui.
자네가 나에게 약속했던 자네의 책을 받았네. 그리고 여유가 있을 때 읽으려는 생각으로 책을 펼쳤고, 단지 맛만 볼 작정이었네.
Deinde blanditus est ipse, ut procederem longius.
그런데 그 후 책 자체가 나를 매혹하여 더 멀리 나아가게 만들었네.
Qui quam disertus fuerit, ex hoc intellegas licet;
그 책이 얼마나 훌륭한 문장력을 갖추었는지는 이 사실을 통해 알 수 있을 것이네.
levis mihi visus est, cum esset nec mei nec tui corporis, sed qui primo aspectu aut Titi Livii aut Epicuri posset videri.
그것은 나에게 가볍게 느껴졌는데, 내 체구나 자네 체구의 분량이 아니라, 첫눈에 티투스 리비우스나 에피쿠로스의 것으로 보일 수 있는 분량이었음에도 그러했네.
Tanta autem dulcedine me tenuit et traxit, ut illum sine ulla dilatione perlegerim.
그러나 그것은 너무나 큰 감미로움으로 나를 붙잡고 끌어당겨서, 나는 아무런 지체 없이 그것을 다 읽어버렸네.
Sol me invitabat, fames admonebat, nubes minabantur; tamen exhausi totum.
태양은 나를 유혹하고, 배고픔은 주의를 주고, 구름은 위협했으나, 나는 그것을 온전히 다 비워냈네.
§46.2Non tantum delectatus, sed gavisus sum.
나는 단지 즐거웠을 뿐만 아니라 크게 기뻤네.
Quid ingenii iste habuit, quid animi! Dicerem, quid inpetus, si interquievisset, si ex intervallo surrexisset; nunc non fuit inpetus, sed tenor, conpositio virilis et sancta;
그 책에는 어떤 재능이, 어떤 정신이 담겨 있었던가! 만약 그것이 중간에 쉬거나 간격을 두고 일어섰더라면 나는 어떤 ‘충동(격정)’이 있었다고 말했겠으나, 지금은 충동이 아니라 일관된 흐름이자, 남성답고 경건한 구성이었네.
nihilominus interveniebat dulce illud et loco lene.
그럼에도 불구하고 그 감미롭고 적재적소에 온화한 것이 중간중간 끼어들었네.
Grandis, erectus es;
자네는 고결하고 강인하네.
hoc te volo tenere, sic ire.
나는 자네가 이것을 유지하고, 이렇게 나아가기를 바라네.
Fecit aliquid et materia; ideo eligenda est fertilis, quae capiat ingenium, quae incitet.
소재 또한 한몫을 했으니, 재능을 수용하고 자극할 수 있는 풍요로운 소재가 선택되어야 마땅하네.
§46.3De libro plura scribam cum illum retractavero;
책에 대해서는 그것을 다시 검토한 후에 더 자세히 쓰겠네.
nunc parum mihi sedet iudicium, tamquam audierim illa, non legerim.
지금은 마치 내가 그것들을 읽은 것이 아니라 들은 것처럼, 판단이 나에게 충분히 자리 잡지 못했네.
Sine me et inquirere.
나로 하여금 조사도 해보게 해주게나.
Non est quod verearis;
자네가 두려워할 이유는 없네.
verum audies.
자네는 진실을 듣게 될 것이네.
O te hominem felicem, quod nihil habes, propter quod quisquam tibi tam longe mentiatur! Nisi quod iam etiam ubi causa sublata est, mentimur consuetudinis causa.
오, 참으로 행복한 사람이여, 누군가가 자네에게 그토록 먼 곳에서 거짓말을 할 만한 빌미를 제공하는 것을 아무것도 가지지 않았다니! 다만 이제는 원인이 제거된 곳에서조차 우리가 습관 때문에 거짓말을 한다는 점만 제외한다면 말이네.
VALE.
잘 지내시게.