§32.1Inquiro de te et ab omnibus sciscitor, qui ex ista regione veniunt, quid agas, ubi et cum quibus moreris.
나는 자네에 대해 묻고, 그 지방에서 오는 모든 사람들에게 자네가 무엇을 하고 있는지, 어디서 누구와 머물고 있는지 캐묻고 있네.
Verba dare non potes;
자네는 나를 속일 수 없네.
tecum sum.
나는 자네와 함께 있네.
Sic vive, tamquam quid facias auditurus sim, immo tamquam visurus.
마치 자네가 무엇을 하는지 내가 듣게 될 것처럼, 아니 볼 것처럼 살아가게나.
Quaeris quid me maxime ex iis, quae de te audio, delectet? Quod nihil audio, quod plerique ex his, quos interrogo, nesciunt quid agas.
자네에 관해 듣는 일들 중에서 나를 가장 기쁘게 하는 것이 무엇인지 묻는가? 내가 아무것도 듣지 못한다는 것, 즉 내가 질문하는 사람들 대부분이 자네가 무엇을 하는지 모른다는 것이네.
§32.2Hoc est salutare, non conversari dissimilibus et diversa cupientibus.
자신과 다르고 다른 것을 갈망하는 이들과 교제하지 않는 것, 이것이 이롭네.
Habeo quidem fiduciam non posse te detorqueri mansurumque in proposito, etiam si sollicitantium turba circumeat.
설령 유혹하는 자들의 무리가 주위를 둘러쌀지라도, 자네가 꺾이지 않고 결심을 지켜내리라는 확신을 나는 가지고 있네.
Quid ergo est? Non timeo, ne mutent te, timeo, ne inpediant.
그렇다면 문제는 무엇인가? 그들이 자네를 바꿀까 봐 두려운 것이 아니라, 자네를 가로막을까 봐 두려운 것이네.
Multum autem nocet etiam qui moratur, utique in tanta brevitate vitae, quam breviorem inconstantia facimus aliud eius subinde atque aliud facientes initium.
하지만 지체하게 만드는 자 역시, 특히 이토록 짧은 인생에 있어서 큰 해를 끼치네. 우리는 툭하면 인생의 이 시작 저 시작을 새로이 만들어내며 변덕스러움으로 인생을 더욱 짧게 만들고 있네.
Diducimus illam in particulas ac lancinamus.
우리는 인생을 조각조각 나누고 찢어발기고 있네.
§32.3Propera ergo, Lucili carissime, et cogita quantum additurus celeritati fueris, si a tergo hostis instaret, si equitem adventare suspicareris ac fugientium premere vestigia.
그러므로 서두르게나, 사랑하는 루킬리우스여. 그리고 만약 등 뒤에서 적이 압박해 오고, 기병이 다가와 도망치는 자들의 발자국을 바짝 쫓고 있다고 의심한다면, 자네가 속도를 얼마나 더 냈을지 생각해보게.
Fit hoc, premeris;
이 일이 일어나고 있으며, 자네는 쫓기고 있네.
accelera et evade, perduc te in tutum et subinde considera, quam pulchra res sit consummare vitam ante mortem, deinde expectare securum reliquam temporis sui partem, nihil sibi, in possessione beatae vitae positum, quae beatior non fit, si longior.
속도를 내어 탈출하게나, 자네 자신을 안전한 곳으로 이끌고, 죽기 전에 삶을 완성한 뒤 편안한 마음으로 자기 시간의 남은 부분을 기다리는 것이 얼마나 아름다운 일인지 끊임없이 숙고하게나. 그것은 행복한 삶을 소유한 채 자신을 위해 아무것도 구하지 않는 사람의 상태이며, 그 행복한 삶은 더 길어진다고 해서 더 행복해지는 것은 아니라네.
§32.4O quando illud videbis tempus, quo scies tempus ad te non pertinere, quo tranquillus placidusque eris et crastini neglegens ut in summa tui satietate!
Vis scire, quid sit, quod faciat homines avidos futuri? Nemo sibi contigit.
오, 시간이 자네에게 아무런 상관이 없음을 알게 될 그때를 자네는 언제 보게 될 것인가! 그때 자네는 평온하고 온화하며, 자네의 최대의 만족 속에 있는 것처럼 내일을 개의치 않을 것이네! 사람들을 미래에 굶주리게 만드는 것이 무엇인지 알고 싶은가? 아무도 자기 자신에게 가닿지 못했기 때문이네.
Optaverunt itaque tibi alia parentes tui; sed ego contra omnium tibi eorum contemptum opto, quorum illi copiam.
그리하여 자네 부모님은 자네를 위해 다른 것들을 바랐지만, 나는 반대로 그분들이 자네에게 풍요롭기를 바랐던 그 모든 것들을 자네가 경멸하기를 바라네.
Vota illorum multos conpilant, ut te locupletent.
그분들의 기도는 자네를 풍요롭게 만들기 위해 많은 이들을 약탈하네.
Quicquid ad te transferunt, alicui detrahendum est.
그들이 자네에게 넘겨주는 것은 무엇이든 누군가에게서 빼앗아야 하는 것이네.
§32.5Opto tibi tui facultatem, ut vagis cogitationibus agitata mens tandem resistat et certa sit, ut placeat sibi et intellectis veris bonis, quae, simul intellecta sunt, possidentur, aetatis adiectione non egeat.
나는 자네가 자네 자신을 다스릴 수 있기를 바라네. 방황하는 생각들로 요동치던 마음이 마침내 멈추어 확고해지도록, 자네 자신에게 만족하고, 이해되는 즉시 소유하게 되는 참된 선을 깨달아 수명의 연장을 필요로 하지 않도록 말이네.
Ille demum necessitates supergressus est et exauctoratus ac liber, qui vivit vita peracta.
삶을 온전히 마친 채 살아가는 자야말로 마침내 필연성을 넘어섰고, 의무를 벗어던졌으며 자유로운 자라네.
VALE.
잘 있게.