§31.1Agnosco Lucilium meum;
나는 나의 루킬리우스를 알아봄세.
incipit, quem promiserat, exhibere.
그는 자신이 약속했던 모습을 보여주기 시작하고 있네.
Sequere illum impetum animi, quo ad optima quaeque calcatis popularibus bonis ibas.
세속의 좋은 것들을 짓밟고 온갖 최선의 것들을 향해 가던 저 정신의 기세를 따르도록 하게.
Non desidero maiorem melioremque te fieri quam moliebaris.
자네가 애초에 도달하려 노력하던 것보다 더 위대하고 훌륭한 자가 되기를 나는 바라지 않네.
Fundamenta tua multum loci occupaverunt;
자네의 기초는 많은 공간을 차지하고 있네.
tantum effice, quantum conatus es, et illa quae tecum in animo tulisti, tracta.
자네가 시도한 만큼만 이룩하고, 자네가 마음속에 함께 품고 온 일들을 실행에 옮기게.
§31.2Ad summam sapiens eris, si cluseris aures, quibus ceram parum est obdere;
요컨대, 만약 자네가 귀를 닫는다면 현자가 될 것이네. 하지만 그 귀에는 밀랍을 채워 넣는 것만으로는 부족하네.
firmiore spissamento opus est quam in sociis usum Vlixem ferunt.
울릭세스가 동료들에게 사용했다고 전해지는 것보다 더 단단한 마개가 필요하네.
Illa vox, quae timebatur, erat blanda, non tamen publica, at haec, quae timenda est, non ex uno scopulo, sed ex omni terrarum parte circumsonat.
두려워했던 저 목소리는 감미로웠으나 대중적이지는 않았지만, 두려워해야 마땅한 이 목소리는 단 하나의 암초가 아니라 대지의 모든 곳으로부터 우리 주위에 울려 퍼지고 있네.
Praetervehere itaque non unum locum insidiosa voluptate suspectum, sed omnes urbes.
그러므로 음험한 쾌락으로 의심스러운 한 장소뿐만 아니라, 모든 도시를 지나쳐 가도록 하게.
Surdum te amantissimis tuis praesta;
자네를 가장 사랑하는 사람들에게 귀머거리가 되게나.
bono animo mala precantur.
그들은 좋은 뜻으로 나쁜 것을 빌고 있네.
Et si esse vis felix, deos ora, ne quid tibi ex his, quae optantur, eveniat.
그리고 자네가 행복해지기를 원한다면, 그들이 바라는 것들 중 아무것도 자네에게 일어나지 않도록 신들에게 기도하게.
§31.3Non sunt ista bona, quae in te isti volunt congeri;
저들이 자네 위에 쌓이기를 바라는 그것들은 선한 것이 아니네.
unum bonum est, quod beatae vitae causa et firmamentum est, sibi fidere.
행복한 삶의 원인이자 지탱해 주는 유일한 선은 자신을 신뢰하는 것이네.
Hoc autem contingere non potest, nisi contemptus est labor et in eorum numero habitus, quae neque bona sunt neque mala.
하지만 고난을 경멸하고 이를 선도 악도 아닌 것들의 부류에 넣지 않는 한, 이 일은 일어날 수 없네.
Fieri enim non potest, ut una ulla res modo mala sit, modo bona, modo levis et perferenda, modo expavescenda.
왜냐하면 어떤 한 가지 사물이 때로는 악하고, 때로는 선하며, 때로는 가벼워 견딜 만하고, 때로는 공포스러운 것이 될 수는 없기 때문이네.
§31.4Labor bonum non est.
고난은 선이 아니네.
Quid ergo est bonum? Laboris contemptio.
그렇다면 무엇이 선인가? 고난을 경멸하는 것이네.
Itaque in vanum operosos culpaverim.
그러므로 나는 헛되이 분주한 자들을 비난할 것이네.
Rursus ad honesta nitentes, quanto magis incubuerint minusque sibi vinci ac strigare permiserint, adprobabo et clamabo: "Tanto melior, surge et inspira et clivum istum uno, si potes, spiritu exsupera. " §31.5Generosos animos labor nutrit.
반면에 고결한 일을 향해 힘쓰는 자들이 더 많이 전념하고 자신들이 꺾이거나 멈춰 서는 것을 덜 허용할수록, 나는 그들을 찬성하며 이렇게 외칠 것이네. "그만큼 더 훌륭하도다, 일어나 숨을 들이쉬고 저 고갯길을, 할 수만 있다면 단 한 숨에 넘어서라." 고난은 고귀한 정신을 키운다네.
Non est ergo, quod ex illo voto vetere parentum tuorum eligas, quid contingere tibi velis, quid optes;
그러므로 자네 부모님의 저 오래된 기도문 중에서 자네에게 어떤 일이 일어나기를 원하는지, 무엇을 바라는지 고를 필요가 없네.
et in totum iam per maxima acto viro turpe est etiamnunc deos fatigare.
이미 일생을 통해 가장 위대한 일들을 헤쳐온 성숙한 이에게 있어, 아직도 신들을 번거롭게 하는 것은 부끄러운 일이네.
Quid votis opus est? Fac te ipse felicem.
기도가 무슨 소용인가? 자네 스스로를 행복하게 만들게.
Facies autem, si intellexeris bona esse, quibus admixta virtus est, turpia, quibus malitia coniuncta est.
만약 덕이 섞여 있는 것이 선이고, 사악함이 결합되어 있는 것이 비열함임을 깨닫는다면 자네는 그렇게 할 것이네.
Quemadmodum sine mixtura lucis nihil splendidum est, nihil atrum, nisi quod tenebras habet aut aliquid in se traxit obscuri, quemadmodum sine adiutorio ignis nihil calidum est, nihil sine aere frigidum; ita honesta et turpia virtutis ac malitiae societas efficit.
마치 빛의 섞임 없이는 그 어떤 것도 빛나지 않고, 어둠을 품고 있거나 제 안에 어두운 구석을 끌어들이지 않고는 그 어떤 것도 검지 않으며, 불의 도움 없이는 그 어떤 것도 뜨겁지 않고, 공기 없이는 그 어떤 것도 차갑지 않듯이, 그와 같이 고결함과 비열함은 덕과 사악함의 결합이 만들어내는 것이네.
§31.6Quid ergo est bonum? Rerum scientia.
그렇다면 선이란 무엇인가? 사물에 대한 지식이네.
Quid malum est? Rerum imperitia.
악이란 무엇인가? 사물에 대한 무지이네.
Ille prudens atque artifex pro tempore quaeque repellet aut eliget.
저 현명하고 숙련된 자는 상황에 따라 각자의 일을 물리치거나 선택할 것이네.
Sed nec quae repellit timet, nec miratur quae elegit, si modo magnus illi et invictus animus est.
하지만 그가 위대하고 꺾이지 않는 정신을 지니고 있다면, 물리치는 것을 두려워하지도 않고 선택한 것을 대단하게 여기지도 않네.
Summitti te ac deprimi veto.
나는 자네가 굴복당하고 의기소침해지는 것을 금하네.
Laborem si non recuses, parum est;
고난을 거부하지 않는 것만으로는 부족 하네.
posce. "
그것을 요구하게.
§31.7Quid ergo?" inquis, "labor frivolus et supervacuus et quem humiles causae evocaverunt, non est malus? "Non magis quam ille, qui pulchris rebus inpenditur, quoniam animi est ipsa tolerantia, quae se ad dura et aspera hortatur ac dicit: "Quid cessas?
"그렇다면," 자네는 묻겠지, "하찮고 쓸데없으며 비천한 이유들이 불러일으킨 고난은 악이 아닙니까?" 그것은 아름다운 일에 바쳐지는 고난보다 더 악하지 않네. 인내 그 자체가 정신의 속성이며, 정신은 스스로를 힘들고 거친 일로 격려하며 말하기 때문이네. "왜 망설이는가?
§31.8Non est viri timere sudorem.
땀을 두려워하는 것은 대장부의 일이 아니다." 여기에 완전한 덕이 되기 위해 온갖 일에 있어 자신과 조화되는 삶의 평온함과 일관성이 더해져야 하네.
"Huc et illud accedat, ut perfecta virtus sit, aequalitas ac tenor vitae per omnia consonans sibi, quod non potest esse, nisi rerum scientia contingit et ars, per quam humana ac divina noscantur.
그리고 이것은 사물에 대한 지식과, 그것을 통해 인간적인 일들과 신적인 일들을 알게 되는 기술이 갖춰지지 않고서는 불가능하네.
Hoc est summum bonum.
이것이 최고의 선이네.
Quod si occupas, incipis deorum socius esse, non supplex.
만약 자네가 이것을 움켜쥔다면, 자네는 신들의 간청자가 아니라 동반자가 되기 시작할 것이네.
§31.9"Quomodo," inquis, "isto pervenitur?" Non per Poeninum Graiumve montem nec per deserta Candaviae, nec Syrtes tibi nec Scylla aut Charybdis adeundae sunt, quae tamen omnia transisti procuratiunculae pretio;
"어떻게," 자네는 묻겠지, "그곳에 도달합니까?" 페니누스 산이나 그라이우스 산을 넘는 것도 아니요, 칸다비아의 황야를 지나는 것도 아니며, 시르티스나 스킬라 혹은 카리브디스로 갈 필요도 없네. 하지만 자네는 하찮은 대리직의 대가로 이 모든 곳들을 일찍이 지나왔었네.
tutum iter est, iucundum est, ad quod natura te instruxit.
자연이 자네에게 그 준비를 시켜 주었으니, 그 길은 안전하고 즐겁네.
Dedit tibi illa, quae si non deserueris, par deo surges.
자연은 자네에게 그것들을 주었으니, 만약 그것들을 버리지 않는다면 자네는 신과 동등하게 일어설 것이네.
§31.10Parem autem te deo pecunia non faciet;
하지만 돈은 자네를 신과 동등하게 만들지 못하네.
deus nihil habet.
신은 아무것도 가지고 있지 않네.
Praetexta non faciet;
토가 프라텍스타도 그렇게 만들지 못하네.
deus nudus est.
신은 벌거벗었네.
Fama non faciet nec ostentatio tui et in populos nominis dimissa notitia;
명성이나 자신을 과시함, 사람들 사이에 널리 퍼진 이름의 인지도도 그렇게 만들지 못하네.
nemo novit deum, multi de illo male existimant, et inpune.
아무도 신을 알지 못하며, 많은 이들이 신에 대해 나쁘게 생각하지만 벌 받지 않네.
Non turba servorum lecticam tuam per itinera urbana ac peregrina portantium;
도시의 길거리와 타향에서 자네의 가마를 메고 가는 노예들의 무리도 그렇게 만들지 못하네.
deus ille maximus potentissimusque ipse vehit omnia.
저 장엄하고 가장 강력하신 신께서는 친히 만물을 운반하시기 때문이네.
Ne forma quidem et vires beatum te facere possunt;
미모와 체력조차도 자네를 행복하게 만들 수 없네.
nihil horum patitur vetustatem.
이것들 중 어느 것도 세월을 견디지 못하기 때문이네.
§31.11Quaerendum est, quod non fiat in dies eius, quoi non possit obstari.
날마다 악화되지 않으며 저지당할 수 없는 것을 찾아야 하네.
Quid hoc est? Animus, sed hic rectus, bonus, magnus.
이것이 무엇인가? 정신이네, 다만 바르고 착하고 위대한 정신이네.
Quid aliud voces hunc quam deum in corpore humano hospitantem? Hic animus tam in equitem Romanum quam in libertinum, quam in servum potest cadere.
이것을 인간의 육체에 머무는 신이 아니면 대체 무엇이라 부르겠는가? 이 정신은 로마 기사에게나, 해방노예에게나, 노예에게나 깃들 수 있네.
Quid est enim eques Romanus aut libertinus aut servus? Nomina ex ambitione aut ex iniuria nata.
로마 기사나 해방노예나 노예가 대체 무엇이란 말인가? 야망이나 불의에서 태어난 이름들에 불과하네.
Subsilire in caelum ex angulo licet.
구석진 곳에서 하늘로 뛰어오르는 것은 허용되어 있네.
Exurge modo et te quoque dignum Finge deo.
그저 일어나 자네 자신을 신에게 걸맞게 빚어내게.
Finges autem non auro vel argento;
하지만 금이나 은으로 빚어내는 것이 아니네.
non potest ex hac materia imago deo exprimi similis: cogita illos, cum propitii essent, fictiles fuisse.
이런 재료로는 신과 닮은 상을 나타낼 수 없네. 신들이 인간에게 자비로웠을 때 그들은 흙으로 만들어졌었음을 생각하게나.
VALE.
잘 있게.