§29.1De Marcellino nostro quaeris et vis scire, quid agat.
우리의 마르켈리누스에 대해 자네는 묻고 있고, 그가 어떻게 지내는지 알고 싶어 하네.
Raro ad nos venit, non ulla alia ex causa quam quod audire verum timet, a quo periculo iam abest.
그는 우리에게 좀처럼 오지 않는데, 진실을 듣기를 두려워한다는 것 외에 다른 이유가 없네. 그리고 그는 이제 그 위험에서 벗어나 있네.
Nulli enim nisi audituro dicendum est.
들으려 하는 자가 아니라면 아무에게도 말해서는 안 되기 때문이네.
Ideo de Diogene nec minus de aliis Cynicis, qui libertate promiscua usi sunt et obvios monuerunt, dubitari solet, an hoc facere debuerint.
그러므로 무차별한 솔직함을 사용하여 길에서 마주치는 이들을 훈계했던 디오게네스와 그에 못지않게 다른 키니코스파 학자들에 대해서도, 그들이 과연 그렇게 했어야 했는가에 대해 흔히 의문이 제기되곤 하네.
§29.2Quid enim, si quis surdos obiurget aut natura morbove mutos? "Quare," inquis, "verbis parcam? Gratuita sunt.
만약 누군가가 귀머거리나 태생적으로 혹은 병으로 인해 말 못하는 이들을 꾸짖는다면 어떻게 되겠는가? "왜," 자네는 말하네, "말을 아끼겠는가? 말은 거저 생기는 것인데.
Non possum scire, an ei profuturus sim, quem admoneo; illud scio, alicui me profuturum si multos admonuero.
내가 훈계하는 그 사람에게 내가 도움이 될지는 알 수 없으나, 많은 사람을 훈계한다면 누군가에게는 도움이 될 것이라는 점은 알고 있네.
Spargenda manus est.
손을 펼쳐 흩뿌려야 하네.
Non potest fieri, ut non aliquando succedat multa temptanti. " §29.3Hoc, mi Lucili, non existimo magno viro faciendum;
많은 것을 시도하는 이에게 언젠가는 성공이 따르지 않을 수 없기 때문이네." 나의 루킬리우스여, 나는 이것이 위대한 인물이 해야 할 일이라고 생각하지 않네.
diluitur eius auctoritas nec habet apud eos satis ponderis, quos posset minus obsolefacta corrigere.
그의 권위는 희석되고, 그의 권위가 덜 닳아 없어졌더라면 교정할 수 있었을 이들 사이에서 충분한 무게감을 갖지 못하게 되기 때문이네.
Sagittarius non aliquando ferire debet, sed aliquando deerrare.
궁수는 어쩌다 한 번 맞히는 것이 아니라, 어쩌다 한 번 빗나가야 하는 법이네.
Non est ars, quae ad effectum casu venit.
우연히 결과에 도달하는 것은 기술이 아니네.
Sapientia ars est;
지혜는 기술이네.
certum petat, eligat profecturos, ab is, quos desperavit, recedat, non tamen cito relinquat et in ipsa desperatione extrema remedia temptet.
그것은 확실한 것을 목표로 삼아야 하고, 발전할 사람들을 선택해야 하며, 가망이 없다고 판단한 이들로부터는 물러나야 하네. 하지만 그렇다고 서둘러 저버리지는 말고, 그 절망 속에서도 극단적인 처방을 시도해야 하네.
§29.4Marcellinum nostrum ego nondum despero.
우리의 마르켈리누스에 대해 나는 아직 절망하지 않네.
Etiamnunc servari potest, sed si cito illi manus porrigitur.
지금도 그는 구원받을 수 있지만, 그것은 그에게 속히 손을 내밀 때의 일이네.
Est quidem periculum, ne porrigentem trahat;
진정 손을 내미는 사람을 그가 끌어내릴 위험은 있네.
magna in illo ingenii vis est, sed iam tendentis in pravum.
그에게는 지혜의 큰 힘이 있으나, 이미 그릇된 길로 쏠리고 있네.
Nihilominus adibo hoc periculum et audebo illi mala sua ostendere.
그럼에도 불구하고 나는 이 위험을 무릅쓰고, 그에게 그의 악행을 보여줄 용기를 내어 보겠네.
§29.5Faciet quod solet;
그는 언제나 하던 짓을 할 것이네.
advocabit illas facetias, quae risum evocare lugentibus possunt, et in se primum, deinde in nos iocabitur.
슬퍼하는 이들에게서도 웃음을 자아낼 수 있는 그 농담들을 불러내어, 먼저 자신을, 그다음에는 우리를 비웃을 것이네.
Omnia, quae dicturus sum, occupabit.
내가 말하려는 모든 것을 선점해 버릴 것이네.
Scrutabitur scholas nostras et obiciet philosophis congiaria, amicas, gulam.
우리 학파를 샅샅이 뒤져 철학자들에게 하사금, 애인, 폭식을 문제 삼을 것이네.
Ostendet mihi alium in adulterio, alium in popina, alium in aula.
나에게 어떤 이는 간통 중에 있고, 다른 이는 선술집에 있으며, 또 다른 이는 궁정에 있다고 보여줄 것이네.
§29.6Ostendet mihi M. Lepidi philosophum Aristonem, qui in gestatione disserebat.
그는 나에게 마르쿠스 레피두스의 철학자 아리스톤을 지목할 것이네. 아리스톤은 가마를 타고 산책하는 동안 강의를 하곤 했네.
Hoc enim ad edendas operas tempus acceperat.
그는 자신의 저작을 발표하기 위해 이 시간을 할애했던 것이네.
De cuius secta cum quaereretur, Scaurus ait: "Utique Peripateticus non est.
그의 학파에 대해 질문을 받았을 때, 스카우루스는 "적어도 소요학파는 아니네"라고 말했네.
"De eodem cum consuleretur Iulius Graecinus, vir egregius, quid sentiret, "Non possum," inquit, "tibi dicere;
같은 인물에 대해 뛰어난 인물이었던 율리우스 그라이키누스가 어떻게 생각하는지 자문을 구했을 때, 그는 "자네에게 말해줄 수 없네.
nescio enim, quid de gradu faciat," tamquam de essedario interrogaretur.
그가 걸음걸이를 어떻게 하는지 모르기 때문이네"라고 말했으니, 마치 전차 투사에 대해 질문을 받은 것처럼 답변한 것이었네.
§29.7Hos mihi circulatores, qui philosophiam honestius neglexissent quam vendunt, in faciem ingeret.
그는 철학을 파는 것보다 차라리 무시하는 편이 더 명예로웠을 법한 이 거리의 약장수들을 내 얼굴에 들이밀 것이네.
Constitui tamen contumelias perpeti;
그럼에도 나는 그 모욕들을 견뎌내기로 결심했네.
moveat ille mihi risum, ego fortasse illi lacrimas movebo, aut si ridere perseverabit, gaudebo tamquam in malis, quod illi genus insaniae hilare contigerit.
그가 나에게 웃음을 자아내더라도 나는 아마 그에게 눈물을 자아내게 할 것이며, 만약 그가 계속해서 비웃는다면, 불행 중 다행으로 그에게 명랑한 종류의 광기가 깃들었음을 기뻐하겠네.
Sed non est ista hilaritas longa.
하지만 그러한 명랑함은 오래가지 않네.
Observa;
관찰해 보게나.
videbis eosdem intra exiguum tempus acerrime ridere et acerrime rabere.
자네는 똑같은 이들이 얼마 지나지 않아 격렬하게 웃다가도 격렬하게 미쳐 날뛰는 것을 보게 될 것이네.
§29.8Propositum est adgredi illum et ostendere, quanto pluris fuerit, quom multis minoris videretur.
나의 의도는 그에게 다가가, 많은 이들에게 하찮게 여겨졌을 때 그가 얼마나 더 가치 있는 존재였는지를 보여주는 것이네.
Vitia eius etiam si non excidero, inhibebo;
그의 결점들을 완전히 뿌리 뽑지는 못하더라도 억제는 하겠네.
non desinent, sed intermittent.
그것들이 멈추지는 않겠지만 일시적으로 중단되기는 할 것이네.
Fortasse autem et desinent, si intermittendi consuetudinem fecerint.
그리고 만약 중단하는 습관을 들인다면, 어쩌면 멈추게 될지도 모르네.
Non est hoc ipsum fastidiendum, quoniam quidem graviter adfectis sanitatis loco est bona remissio.
이것 자체도 가벼이 여길 일이 아니니, 중증 환자들에게는 훌륭한 차도가 건강을 대신하기 때문이네.
§29.9Dum me illi paro, tu interim, qui potes, qui intellegis, unde quo evaseris, et ex eo suspicans, quousque sis evasurus, compone mores tuos, attolle animum, adversus formidata consiste.
내가 그를 만날 준비를 하는 동안, 자네는 그럴 능력이 있고 자신이 어디서 어디로 벗어났는지를 이해하고 있으며 이로부터 자신이 어디까지 도달할 것인지를 미루어 짐작하고 있으니, 자네의 품행을 바르게 하고, 마음을 드높이며, 두려워하는 것들에 맞서 굳건히 서게나.
Numerare eos noli, qui tibi metum faciunt.
자네에게 공포를 주는 자들의 수를 세지 말게.
Nonne videatur stultus, si quis multitudinem eo loco timeat, per quem transitus singulis est? Aeque ad tuam mortem multis aditus non est, licet illam multi minentur.
만약 누군가가 한 번에 한 사람씩만 지나갈 수 있는 곳에서 군중을 두려워한다면 어리석어 보이지 않겠는가? 마찬가지로, 비록 많은 이들이 자네를 죽이겠다고 위협할지라도 자네의 죽음으로 들어가는 길은 많은 이들에게 한꺼번에 열려 있지 않네.
Sic istuc natura disposuit: spiritum tibi tam unus eripiet quam unus dedit.
자연은 이 일을 그렇게 배치해 두었네. 한 사람이 자네에게 생명을 주었듯, 오직 한 사람만이 자네로부터 목숨을 빼앗을 것이네.
§29.10Si pudorem haberes, ultimam mihi pensionem remisisses.
만약 자네에게 부끄러워하는 마음이 있다면 내게 마지막 지불을 면제해 주었을 것이네.
Sed ne ego quidem me sordide geram in finem aeris alieni et tibi quod debeo, inpingam.
하지만 나 역시 빚을 갚는 마지막 순간에 구차하게 굴지 않고, 자네에게 내가 빚진 것을 들이밀겠네.
"Numquam volui populo placere.
"나는 결코 대중을 기쁘게 하기를 원치 않았노라.
Nam quae ego scio, non probat populus; quae probat populus, ego nescio. ""
왜냐하면 내가 아는 것을 대중은 인정하지 않고, 대중이 인정하는 것을 나는 알지 못하기 때문이네." "이것이 누구의 말인가?" 자네는 묻네, 마치 내가 누구에게 세금을 매기고 있는지 모른다는 듯이.
§29.11Quis hoc?" inquis, tamquam nescias, cui imperem; Epicurus.
에피쿠로스일세.
Sed idem hoc omnes tibi ex omni domo conclamabunt, Peripatetici, Academici, Stoici, Cynici.
하지만 똑같은 말을 모든 학파의 모든 이들이 자네에게 한목소리로 외칠 것이네. 소요학파, 아카데메이아파, 스토아파, 키니코스파 학자들이 말이네.
Quis enim placere populo potest, cui placet virtus? Malis artibus popularis favor quaeritur.
참으로 덕을 좋아하는 이가 어떻게 대중의 마음에 들 수 있겠는가? 대중의 지지는 악한 수단에 의해 구걸되는 법이네.
Similem te illis facias oportet.
자네는 자신을 그들과 닮게 만들어야 하네.
Non probabunt, nisi agnoverint.
그들은 자신들과 같은 부류임을 알아보지 못하면 자네를 인정하지 않을 것이네.
Multo autem ad rem magis pertinet, qualis tibi videaris quam qualis aliis.
하지만 다른 이들에게 어떻게 보이느냐보다 자네 스스로에게 어떻게 보이느냐가 훨씬 더 중요하네.
Conciliari nisi turpi ratione amor turpium non potest.
비열한 자들의 사랑은 비열한 방법이 아니고서는 얻을 수 없기 때문이네.
§29.12Quid ergo illa laudata et omnibus praeferenda artibus rebusque philosophia praestabit? Scilicet ut malis tibi placere quam populo, ut aestimes iudicia, non numeres, ut sine metu deorum hominumque vivas, ut aut vincas mala aut finias.
그렇다면 저 칭송받고 모든 기술과 사물보다 우선시되어야 할 철학은 무엇을 선사하겠는가? 말할 필요도 없이, 자네가 대중보다 자신에게 마음에 드는 것을 더 좋아하게 만들고, 판단들을 그 수로 세는 것이 아니라 가치로 평가하게 하며, 신들과 인간에 대한 두려움 없이 살아가고, 악을 극복하거나 끝장내도록 하는 것이네.
Ceterum, si te videro celebrem secundis vocibus vulgi, si intrante te clamor et plausus, pantomimica ornamenta, obstrepuerint, si tota civitate te feminae puerique laudaverint, quidni ego tui miserear, cum sciam, quae via ad istum favorem ferat? VALE.
하지만 만약 내가 자네가 대중의 호의 어린 목소리로 유명해진 것을 보고, 자네가 들어설 때 함성과 박수갈채, 즉 판토마임 연극의 장식이 울려 퍼지며, 온 도성에서 여인들과 아이들이 자네를 찬양하는 것을 보게 된다면, 내가 어찌 자네를 가엾게 여기지 않겠는가? 어떤 길이 그러한 지지로 인도하는지 내 알고 있는데 말이네. 잘 있게나.