§25.1Quod ad duos amicos nostros pertinet, diversa via eundum est;
우리 두 친구에 관한 한, 서로 다른 길로 가야 하네.
alterius enim vitia emendanda, alterius frangenda sunt.
왜냐하면 한 사람의 결점은 바로잡아야 하고, 다른 사람의 결점은 꺾어놓아야 하기 때문이네.
Utar libertate tota.
나는 완전한 솔직함을 발휘할 것이네.
Non amo illum, nisi offendo.
나는 그를 거슬리게 하지 않는다면, 그를 사랑하지 않는 것이네.
"Quid ergo?" inquis, "quadragenarium pupillum cogitas sub tutela tua continere? Respice aetatem eius iam duram et intractabilem.
“그렇다면 무엇인가?” 자네는 말하겠지, “마흔 살 먹은 피후견인을 자네의 후견 아래 묶어둘 생각인가? 이미 굳어지고 다루기 힘들어 진 그의 나이를 돌아보게나.
§25.2Non potest reformari;
그는 개조될 수 없네.
tenera finguntur. "An profecturus sim nescio.
부드러운 것들이 형태를 갖추는 법이지.” 내가 효과를 볼 수 있을지 나는 모르겠네.
Malo successum mihi quam fidem deesse.
나는 성실함이 부족하기보다는 차라리 성공이 부족하기를 바라네.
Nec desperaveris etiam diutinos aegros posse sanari, si contra intemperantiam steteris, si multa invitos et facere coegeris et pati.
또한 자네가 무절제에 맞서 서고, 그들이 원치 않는 많은 일들을 하도록 강요하고 또 견디게 한다면, 만성 환자들도 치료받을 수 있다는 것을 절망하지 말게나.
Ne de altero quidem satis fiduciae habeo, excepto eo, quod adhuc peccare erubescit.
다른 한 사람에 대해서도, 그가 아직 죄를 짓는 것을 부끄러워한다는 사실을 제외하고는, 충분한 확신이 없네.
Nutriendus est hic pudor, qui quamdiu in animo eius duraverit, aliquis erit bonae spei locus.
이 부끄러움은 길러져야 하네. 이것이 그의 마음에 지속되는 한, 선한 희망의 자리가 어느 정도 있을 것이네.
Cum hoc veterano parcius agendum puto, ne in desperationem sui veniat.
이 노련한 사람에게는 좀 더 완만하게 대처해야 한다고 생각하네, 그가 자신에 대해 절망에 빠지지 않도록 말이네.
§25.3Nec ullum tempus adgrediendi fuit melius quam hoc, dum interquiescit, dum emendato similis est.
그에게 다가가기에 지금보다 더 좋은 때는 없었네, 그가 잠시 쉬고 있고, 개선된 사람처럼 보이는 동안 말이네.
Aliis haec intermissio eius inposuit; mihi verba non dat.
그의 이러한 일시적인 휴지는 다른 이들을 속였지만, 나를 속이지는 못하네.
Exspecto cum magno faenore vitia reditura, quae nunc scio cessare, non deesse.
나는 지금은 쉬고 있을 뿐 사라진 것이 아님을 아는 결점들이, 큰 이자를 붙여 되돌아올 것을 예상하고 있네.
Inpendam huic rei dies et utrum possit aliquid agi an non possit, experiar.
나는 이 일에 며칠을 바칠 것이며, 무언가 행해질 수 있는지 없는지 시험해 볼 것이네.
§25.4Tu nobis te, ut facis, fortem praesta et sarcinas contrahe.
자네는 우리에게, 지금 하듯, 스스로를 굳건히 보여주고 짐을 줄이게나.
Nihil ex his, quae habemus, necessarium est.
우리가 가진 것들 중 필요한 것은 아무것도 없네.
Ad legem naturae revertamur;
자연의 법으로 돌아가세나.
divitiae paratae sunt.
부는 준비되어 있네.
Aut gratuitum est, quo egemus, aut vile;
우리가 필요로 하는 것은 거저 얻을 수 있거나 저렴하네.
panem et aquam natura desiderat Nemo ad haec pauper est, intra quae quisquis desiderium suum clusit, cum ipso Iove de felicitate contendat, ut ait Epicurus, cuius aliquam vocem huic epistulae involvam. "
자연이 바라는 것은 빵과 물이네. 이것들에 대해 가난한 자는 아무도 없네. 자신의 욕망을 이 안에 가두어 둔 사람은 누구든 주피터 본인과도 행복을 겨룰 수 있을 것이라고 에피쿠로스는 말하는데, 그의 어떤 구절을 이 편지에 묶어 넣겠네.
§25.5Sic fac," inquit, "omnia, tamquam spectet Epicurus. "Prodest sine dubio custodem sibi inposuisse et habere, quem respicias, quem interesse cogitationibus tuis iudices.
“모든 일을 이렇게 하라,” 그가 말하기를, “마치 에피쿠로스가 지켜보고 있는 것처럼.” 자신에게 감시자를 두고, 자네가 의식할 수 있고 자네의 생각에 동참하고 있다고 여길 만한 사람을 갖는 것은 의심의 여지 없이 유익하네.
Hoc quidem longe magnificentius est, sic vivere tamquam sub alicuius boni viri ac semper praesentis oculis, sed ego etiam hoc contentus sum, ut sic facias, quaecumque facies, tamquam spectet aliquis;
어떤 선하고 언제나 곁에 있는 사람의 눈앞에 있는 것처럼 이렇게 사는 것이 참으로 훨씬 더 웅장한 일이겠지만, 나는 자네가 무엇을 하든 마치 누군가가 지켜보는 것처럼 행동한다는 이것만으로도 만족하네.
omnia nobis mala solitudo persuadet.
고독은 우리에게 모든 악을 부추기기 때문이네.
§25.6Cum iam profeceris tantum, ut sit tibi etiam tui reverentia, licebit dimittas paedagogum;
자네가 이미 충분히 진보하여 자기 자신에 대해서도 존중하는 마음을 품게 된다면, 훈육관을 돌려보내도 좋을 것이네.
interim aliquorum te auctoritate custodi, aut Cato ille sit aut Scipio aut Laelius aut talis, cuius interventu perditi quoque homines vitia supprimerent, dum te efficis eum, cum quo peccare non audeas.
그동안은 누군가의 권위로 자신을 지키게나. 저 카토나 시피오나 랠리우스, 혹은 그의 등장으로 타락한 자들조차 결점을 억누르게 만드는 그런 인물이어야 하네, 자네가 그 앞에서는 감히 죄를 짓지 못할 그런 인물이 될 때까지 말이네.
Cum hoc effeceris, et aliqua coeperit apud te tui esse dignatio, incipiam tibi permittere, quod idem suadet Epicurus: "Tunc praecipue in te ipse secede, cum esse cogeris in turba.
자네가 이것을 이루고, 자네 안에서 스스로를 귀하게 여기는 마음이 싹트기 시작할 때, 나 역시 에피쿠로스가 권하는 바를 자네에게 허락하기 시작하겠네.
" §25.7Dissimilem te fieri multis oportet.
“자네가 군중 속에 있도록 강요받을 때야말로, 특히 네 자신 속으로 물러나라.” 자네는 대중과 다르게 되어야 하네.
Dum tibi tutum non est ad te recedere, circumspice singulos;
자네 자신 속으로 물러나는 것이 자네에게 안전하지 않은 동안에는, 개별적인 사람들을 둘러보게나.
nemo est, cui non satius sit cum quolibet esse quam secum.
자신과 함께 있는 것보다 차라리 다른 누구와 함께 있는 편이 더 낫지 않은 사람은 아무도 없네.
"Tunc praecipue in te ipse secede, cum esse cogeris in turba"; si bonus vir, si quietus, si temperans.
“자네가 군중 속에 있도록 강요받을 때야말로, 특히 네 자신 속으로 물러나라.” 자네가 선하고 차분하며 절제하는 사람일 때에만 그렇다네.
Alioquin in turbam tibi a te recedendum est;
그렇지 않다면 자네는 자신으로부터 군중 속으로 물러나야 하네.
istic malo viro propius es.
거기서 자네는 악한 사람에게 더 가까이 있으니 말이네.
VALE.
잘 있게나.