§24.18Non sum tam ineptus, ut Epicuream cantilenam hoc loco persequar et dicam vanos esse inferorum metus, nec Ixionem rota volvi nec saxum umeris Sisyphi trudi in adversum nec ullius viscera et renasci posse cotidie et carpi;
내가 이 자리에서 에피쿠로스식의 판에 박힌 노래를 되풀이하며, 저승의 공포는 헛된 것이라거나, 익시온이 바퀴에 묶여 돌고 있지 않다거나, 시시포스의 어깨로 바위가 산을 거슬러 밀려 올라가는 것이 아니라거나, 누군가의 내장이 매일 새로 자라나 뜯어 먹힐 수 있는 것이 아니라고 말할 만큼 어리석지는 않네.
nemo tam puer est, ut Cerberum timeat et tenebras et larvalem habitum nudis ossibus cohaerentium.
케르베로스와 어둠, 그리고 맨뼈로 얽혀 있는 자들의 유령 같은 모습을 두려워할 만큼 어린아이는 아무도 없네.
Mors nos aut consumit aut exuit.
죽음은 우리를 소멸시키거나 육체로부터 해방시키네.
Emissis meliora restant onere detracto, consumptis nihil restat, bona pariter malaque submota sunt.
해방된 자들에게는 무거운 짐이 벗겨진 뒤 더 좋은 것들이 기다리고 있으며, 소멸된 자들에게는 아무것도 남지 않고, 좋은 일과 나쁜 일이 똑같이 사라지네.
§24.19Permitte mihi hoc loco referre versum tuum, si prius admonuero, ut te iudices non aliis scripsisse ista, sed etiam tibi.
이 자리에서 자네의 시를 인용하는 것을 허락해 주게나. 단, 자네가 그 구절들을 다른 이들을 위해서가 아니라 자기 자신을 위해서도 쓴 것이라고 스스로 판단하도록 내가 먼저 조언한다는 조건 하에서 말일세.
Turpe est aliud loqui, aliud sentire;
한편으로 말하면서 다른 한편으로 다르게 느끼는 것은 수치스러운 일이네.
quanto turpius aliud scribere, aliud sentire! Memini te illum locum aliquando tractasse, non repente nos in mortem incidere, sed minutatim procedere;
한편으로 쓰면서 다른 한편으로 다르게 느끼는 것은 얼마나 더 수치스러운 일인가! 나는 자네가 언젠가 우리가 갑자기 죽음에 빠지는 것이 아니라 조금씩 나아가는 것이라는 그 논제를 다루었던 것을 기억하네.
cotidie morimur.
우리는 매일 죽고 있네.
§24.20Cotidie enim demitur aliqua pars vitae, et tunc quoque, cum crescimus, vita decrescit.
왜냐하면 매일 삶의 어떤 부분이 떨어져 나가고 있으며, 우리가 성장하고 있을 때조차 삶은 감소하고 있기 때문이네.
Infantiam amisimus, deinde pueritiam, deinde adulescentiam.
우리는 영아기를 잃었고, 이어서 소년기를, 이어서 청년기를 잃었네.
Usque ad hesternum, quicquid transît temporis, perit; hunc ipsum, quem agimus, diem cum morte dividimus.
어제까지 지나간 시간은 무엇이든 사라졌으며, 우리가 보내고 있는 바로 오늘이라는 날을 우리는 죽음과 나누어 갖고 있네.
Quemadmodum clepsydram non extremum stillicidium exhaurit, sed quicquid ante defluxit, sic ultima hora, qua esse desinimus, non sola mortem facit, sed sola consummat;
물시계를 비우는 것이 마지막 한 방울이 아니라 그 전에 흘러내린 모든 물인 것처럼, 우리가 존재하는 것을 멈추는 마지막 시간은 홀로 죽음을 만드는 것이 아니라, 홀로 죽음을 완성하는 것이라네.
tunc ad illam pervenimus, sed diu venimus.
그때 우리는 죽음에 도달하지만, 아주 오랫동안 그곳으로 가고 있었던 것이네.
§24.21Haec cum descripsisses quo soles ore, semper quidem magnus, numquam tamen acrior quam ubi veritati commodas verba, dixisti:
"
Mors non una venit, sed quae rapit, ultima mors est.
자네가 평소의 어조로 이 일들을 묘사했을 때—자네는 언제나 위대하지만, 진리에 언어를 빌려줄 때보다 더 예리한 적은 없었네—자네는 이렇게 말했네. "죽음은 한 번만 오는 것이 아니다. 그러나 우리를 앗아가는 그 죽음이 마지막 죽음이다.
"
Malo te legas quam epistulam meam.
"나는 자네가 내 편지보다 자네 자신의 글을 읽기를 바라네.
Apparebit enim tibi hanc, quam timemus, mortem extremam esse, non solam.
우리가 두려워하는 이 죽음이 마지막 죽음이지, 유일한 죽음이 아님을 자네가 깨닫게 될 터이니 말이네.
§24.22Video quo spectes;
자네가 어디를 바라보고 있는지 나는 알고 있네.
quaeris, quid huic epistulae infulserim, quod dictum alicuius animosum, quod praeceptum utile.
자네는 내가 이 편지에 누군가의 어떤 기개 있는 말이나 어떤 유익한 가르침을 끼워 넣었는지 묻고 있네.
Ex hac ipsa materia, quae in manibus fuit, mittetur aliquid.
마침 다루고 있던 이 주제 자체에서 무언가가 보내질 것이네.
Obiurgat Epicurus non minus eos, qui mortem concupiscunt, quam eos, qui timent, et ait: "Ridiculum est currere ad mortem taedio vitae, cum genere vitae, ut currendum ad mortem esset, effeceris. "
에피쿠로스는 죽음을 갈망하는 자들을 죽음을 두려워하는 자들 못지않게 비난하며 이렇게 말하네. "삶에 대한 권태 때문에 죽음으로 달려가는 것은 우스꽝스러운 일이다. 죽음으로 달려가야만 하도록 그런 종류의 삶을 만든 것은 바로 자기 자신이기 때문이다." 또한 다른 곳에서 그는 이렇게 말하네.
§24.23Item alio loco dicit: "Quid tam ridiculum quam adpetere mortem, cum vitam inquietam tibi feceris metu mortis?" His adicias et illud eiusdem notae licet, tantam hominum inprudentiam esse, immo dementiam, ut quidam timore mortis cogantur ad mortem.
"죽음에 대한 두려움으로 자신의 삶을 불안하게 만들어 놓고는 정작 죽음을 갈망하는 것만큼 우스꽝스러운 일이 또 어디 있겠는가?" 여기에 같은 성격의 다른 말, 즉 인간의 어리석음, 아니 오히려 광기가 너무나 커서 어떤 이들은 죽음에 대한 공포 때문에 죽음으로 내몰리기까지 한다는 말을 덧붙여도 좋을 것이네.
§24.24Quicquid horum tractaveris, confirmabis animum vel ad mortis vel ad vitae patientiam.
이것들 중 어느 쪽을 검토하든 간에, 자네는 죽음에 대해서나 삶에 대해서나 그것을 견뎌내는 쪽으로 마음을 굳건히 하게 될 것이네.
In utrumque enim monendi ac firmandi sumus, et ne nimis amemus vitam et ne nimis oderimus.
왜냐하면 우리는 삶을 너무 사랑하지도 않고 너무 미워하지도 않도록 양쪽 모두에 대해 경고받고 굳건해져야 하기 때문이네.
Etiam cum ratio suadet finire se, non temere nec cum procursu capiendus est inpetus.
이성이 스스로를 끝내라고 권할 때조차, 그 충동은 성급하게 혹은 기세 좋게 달려들며 취해져서는 안 되네.
§24.25Vir fortis ac sapiens non fugere debet e vita, sed exire.
용감하고 지혜로운 사람은 삶에서 도망쳐서는 안 되며, 걸어 나가야 하네.
Et ante omnia ille quoque vitetur affectus, qui multos occupavit, libido moriendi.
그리고 무엇보다도 많은 이들을 사로잡았던 그 감정, 즉 죽고자 하는 갈망도 피해야 하네.
Est enim, mi Lucili, ut ad alia, sic etiam ad moriendum inconsulta animi inclinatio, quae saepe generosos atque acerrimae indolis viros corripit, saepe ignavos iacentesque;
나의 루킬리우스여, 다른 일에 대해서도 그러하듯 죽는 것에 대해서도 마음의 무모한 기울어짐이 존재한다네. 그것은 종종 고결하고 극히 예리한 성품의 남성들을 사로잡고, 종종 나태하고 가라앉은 자들을 사로잡지.
illi contemnunt vitam, hi gravantur.
전자는 삶을 경멸하고, 후자는 삶을 버겁게 여기네.
§24.26Quosdam subit eadem faciendi videndique satietas et vitae non odium sed fastidium, in quod prolabimur ipsa inpellente philosophia, dum dicimus: "Quousque eadem? Nempe expergiscar dormiam, esuriam fastidiam, algebo aestuabo.
어떤 이들에게는 똑같은 일을 하고 똑같은 것을 보는 것에 대한 실증, 즉 삶에 대한 증오가 아니라 권태가 엄습하는데, 우리는 철학 그 자체의 부추김을 받으며 다음과 같이 말할 때 그 권태로 미끄러져 들어간다네. "언제까지 똑같은 일인가? 나는 깨어나고 자고, 배고프고 먹기 싫어지고, 추워하고 더워하겠지.
Nullius rei finis est, sed in orbem nexa sunt omnia, fugiunt ac secuntur.
어떤 일에도 끝은 없고 모든 것은 원을 그리며 얽혀 있으며, 달아나고 뒤따른다네.
Diem nox premit, dies noctem, aestas in autumnum desinit, autumno hiemps instat, quae vere conpescitur;
밤은 낮을 누르고, 낮은 밤을 누르며, 여름은 가을로 끝나고, 가을에는 겨울이 닥치며, 그것은 봄에 의해 억제되네.
omnia sic transeunt ut revertantur.
모든 것은 이처럼 돌아오기 위해 흘러가네.
Nihil novi facio, nihil novi video;
나는 새로운 일을 아무것도 하지 않고, 새로운 것을 아무것도 보지 못하네.
fit aliquando et huius rei nausia. "
Multi sunt, qui non acerbum iudicent vivere, sed supervacuum.
때로는 이 일 자체에 대한 구역질이 나기도 한다네." 사는 것을 고통스럽다고 판단하는 것이 아니라, 쓸모없다고 판단하는 이들이 많네.
VALE.
잘 있게나.