§20.7"Quid fiet," inquis, "huic turbae familiarium sine re familiari?" Turba ista cum a te pasci desierit, ipsa se pascet, aut quod tu beneficio tuo non potes scire, paupertatis scies.
"가산이 없어지면 이 많은 시종들은 어떻게 되는가?"라고 자네는 묻는군. 그 시종 무리는 자네에게 부양받기를 그치면 스스로를 부양할 것이네. 또는 자네가 자네 자신의 은혜로는 알 수 없는 것을 빈곤의 은혜를 통해 알게 될 것이네.
Illa veros certosque amicos retinebit;
빈곤은 참되고 확실한 친구들을 붙잡아 줄 것이네.
discedet quisquis non te, sed aliud sequebatur.
자네가 아니라 다른 것을 따르던 자는 누구든 떠나갈 것이네.
Non est autem vel ob hoc unum amanda paupertas, quod a quibus ameris ostendet? O quando ille veniet dies, quo nemo in honorem tuum mentiatur!
하지만 누구에게 사랑받고 있는지를 보여준다는 바로 이 한 가지 이유만으로도 빈곤은 사랑받아야 마땅하지 않은가? 아, 자네를 예우하기 위해 아무도 거짓말을 하지 않는 그런 날이 언제나 오겠는가!
§20.8Huc ergo cogitationes tuae tendant, hoc cura, hoc opta, omnia alia vota deo remissurus, ut contentus sis temet ipso et ex te nascentibus bonis.
그러므로 자네의 생각이 이곳을 향하게 하고, 이것을 염려하며, 이것을 바라게나. 다른 모든 기도는 신에게 돌려보낼 기세로 말이네. 그리하여 자네 자신과 자네 자신에게서 생겨나는 좋은 것들에 만족할 수 있도록 하게나.
Quae potest esse felicitas propior? Redige te ad parva, ex quibus cadere non possis, idque ut libentius facias, ad hoc pertinebit tributum huius epistulae, quod statim conferam.
이보다 더 가까운 행복이 어찌 있을 수 있겠는가? 그곳으로부터는 떨어질 수 없는 작은 것들로 자네 자신을 축소하게나. 그리고 자네가 이를 더 기꺼이 하도록, 이 편지의 세금이 여기에 관련될 것이니, 내가 즉시 바치겠네.
§20.9Invideas licet, etiam nunc libenter pro me dependet Epicurus.
자네가 시샘해도 좋네, 이번에도 에피쿠로스가 나를 대신해 기꺼이 지불해 줄 것이니 말이네.
"Magnificentior, mihi crede, sermo tuus in grabato videbitur et in panno.
"내 말을 믿게나, 자네의 말은 초라한 침상과 누더기 위에서 더 장엄하게 보일 것이네.
Non enim dicentur tantum illa, sed probabuntur. "Ego certe aliter audio, quae dicit Demetrius noster, cum illum vidi nudum, quanto minus quam stramentis, incubantem;
왜냐하면 그 말들은 단지 전해지기만 하는 것이 아니라 증명될 것이기 때문이네." 나는 확실히 우리의 데메트리오스가 하는 말을 다르게 듣는다네. 내가 그가 벌거벗은 채 짚자리도 못 되는 곳에 누워 있는 것을 보았을 때 말이네.
non praeceptor veri, sed testis est. "
그는 진리의 교사가 아니라 증인이라네." "그렇다면 무슨 말인가?
§20.10Quid ergo? Non licet divitias in sinu positas contemnere? "Quidni liceat? Et ille ingentis animi est, qui illas circumfusas sibi, multum diuque miratus, quod ad se venerint, ridet suasque audit magis esse quam sentit.
품에 들어온 부를 경멸하는 것은 허용되지 않는가?" 어찌 허용되지 않겠는가? 자기 주위에 널려 있는 부를 보고 그것이 왜 자신에게 왔는지 오랫동안 크게 신기해한 후 비웃으며, 그것이 자신의 소유임을 느끼기보다 소문으로 들을 뿐인 사람, 그 사람 역시 위대한 정신의 소유자이네.
Multum est non corrumpi divitiarum contubernio;
부와 함께 지내면서 타락하지 않는 것은 대단한 일이네.
magnus ille, qui in divitiis pauper est.
부유함 속에서도 빈곤한 자는 위대하네.
§20.11"Nescio," inquis, "quomodo paupertatem iste laturus sit, si in illam inciderit.
"그 사람이 만약 빈곤에 처하게 된다면 어떻게 견뎌낼지 나는 모르겠네"라고 자네는 말하는군.
"Nec ego, Epicure, an tuus iste pauper contempturus sit divitias, si in illas inciderit;
에피쿠로스여, 자네가 말하는 그 가난한 자가 만약 부를 얻게 된다면 그것을 경멸할지 나 역시 모르겠네.
itaque in utroque mens aestimanda est inspiciendumque, an ille paupertati indulgeat, an hic divitiis non indulgeat.
그러므로 두 경우 모두 정신을 평가해야 하며, 전자(가난한 자)가 가난에 순응하는지, 후자(부유한 자)가 부에 빠져들지 않는지를 살펴보아야 하네.
Alioquin leve argumentum est bonae voluntatis grabatus aut pannus, nisi apparuit aliquem illa non necessitate pati, sed malle.
그렇지 않다면, 누군가가 그것들을 어쩔 수 없이 견디는 것이 아니라 더 좋아하고 있음이 밝혀지지 않는 한, 초라한 침상이나 누더기는 선한 의지의 미약한 증거에 불과하네.
§20.12Ceterum magnae indolis est ad ista non properare tamquam meliora, sed praeparari tamquam ad facilia.
하지만 그러한 일들을 더 나은 것인 양 서둘러 쫓지 않고, 쉬운 일인 양 대비하는 것은 위대한 천성의 소유자가 할 일이네.
Et sunt, Lucili, facilia;
그리고 루킬리우스여, 그것들은 쉬운 일이네.
cum vero multo ante meditatus accesseris, iucunda quoque;
참으로 훨씬 전부터 명상하고 다가간다면 즐겁기까지 할 것이네.
inest enim illis, sine qua nihil est iucundum, securitas.
왜냐하면 그것들 속에는 그것 없이는 아무것도 즐거울 수 없는 '안전'이 깃들어 있기 때문이네.
§20.13Necessarium ergo iudico, id quod tibi scripsi magnos viros saepe fecisse: aliquos dies interponere, quibus nos imaginaria paupertate exerceamus ad veram.
그러므로 나는 전에 자네에게 썼던 일, 곧 위대한 사람들이 자주 행했던 일이 필요하다고 판단하네. 가상의 빈곤으로써 실제 빈곤에 대비해 우리 자신을 단련할 며칠간의 시간을 중간중간 끼워 넣는 것 말이네.
Quod eo magis faciendum est, quod deliciis permaduimus et omnia dura ac difficilia iudicamus.
우리가 사치에 젖어 있어서 모든 거칠고 어려운 일들을 감당하기 어렵다고 판단하는 만큼, 이는 더욱더 행해져야 하네.
Potius excitandus e somno et vellicandus est animus admonendusque naturam nobis minimum constituisse.
오히려 정신을 잠에서 깨우고 자극을 주며, 자연이 우리에게 정해준 몫은 아주 최소한이라는 점을 상기시켜야 하네.
Nemo nascitur dives.
아무도 부유하게 태어나지 않네.
Quisquis exit in lucem, iussus est lacte et panno esse contentus;
빛 속으로 나오는 자는 누구나 젖과 누더기 한 조각에 만족하라는 명령을 받는다네.
ab his initiis nos regna non capiunt.
이러한 시작으로부터 출발했으면서도, 이제 왕국조차 우리를 만족시키지 못하는군.
VALE.
잘 지내게나.