§2.1Ex iis quae mihi scribis, et ex iis quae audio, bonam spem de te concipio;
자네가 나에게 쓰는 글과 내가 듣는 소문으로부터, 나는 자네에 대해 좋은 희망을 품고 있네.
non discurris nec locorum mutationibus inquietaris.
자네는 이리저리 쏘다니지도 않고, 거처를 바꾸느라 마음산란해지지도 않는군.
Aegri animi ista iactatio est.
그러한 요동은 병든 마음의 징표라네.
Primum argumentum conpositae mentis existimo posse consistere et secum morari.
정돈된 마음의 첫 번째 증거는 한곳에 머물며 자기 자신과 함께 머무를 수 있는 힘이라고 나는 생각하네.
§2.2Illud autem vide, ne ista lectio auctorum multorum et omnis generis voluminum habeat aliquid vagum et instabile.
하지만 다음을 주의하게나. 많은 저술가들과 온갖 종류의 책들을 그렇게 읽는 행위가 어떤 방황과 불안정함을 띠지 않도록 말이네.
Certis ingeniis inmorari et innutriri oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fideliter sedeat.
마음속에 충실히 자리 잡을 무언가를 얻고자 한다면, 정해진 뛰어난 재능들 곁에 머물며 길러져야 하네.
Nusquam est, qui ubique est.
모든 곳에 있는 사람은 어디에도 없는 법이라네.
Vitam in peregrinatione exigentibus hoc evenit, ut multa hospitia habeant, nullas amicitias.
여행을 하며 평생을 보내는 사람들에게는 많은 쉼터는 얻되 우정은 전혀 얻지 못하는 일이 일어난다네.
Idem accidat necesse est iis, qui nullius se ingenio familiariter applicant, sed omnia cursim et properantes transmittunt.
그 누구의 재능과도 친밀하게 사귀지 않고 모든 것을 서둘러 대충 훑고 지나쳐 버리는 사람들에게도 똑같은 일이 일어날 수밖에 없다네.
§2.3Non prodest cibus nec corpori accedit, qui statim sumptus emittitur;
섭취되자마자 배설되는 음식은 유익하지도 않고 몸에 흡수되지도 않는다네.
nihil aeque sanitatem impedit quam remediorum crebra mutatio;
치료제를 자주 바꾸는 것만큼 건강을 해치는 것은 없다네.
non venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta temptantur; non convalescit planta, quae saepe transfertur.
이런저런 약을 시험해 보는 상처는 흉터가 앉지 않고, 자주 옮겨 심는 묘목은 튼튼하게 자라지 못한다네.
Nihil tam utile est, ut in transitu prosit.
스쳐 지나가는 동안에 도움이 될 만큼 유익한 것은 아무것도 없다네.
Distringit librorum multitudo.
책이 너무 많으면 마음이 산만해진다네.
Itaque cum legere non possis, quantum habueris, satis est habere, quantum legas.
그러므로 자네가 가질 수 있는 만큼 다 읽을 수 없는 이상, 읽을 수 있는 만큼만 가지는 것으로 충분하다네.
" §2.4Sed modo," inquis, "hunc librum evolvere volo, modo illum. "Fastidientis stomachi est multa degustare;
"하지만 지금은" 자네는 말하겠지, "이 책을 들쳐보고 싶고, 또 지금은 저 책을 보고 싶단 말이네." 많은 것을 맛보려 하는 것은 까다로운 위장의 특징이라네.
quae ubi varia, sunt et diversa, inquinant, non alunt.
그 음식들이 다양하고 서로 다를 때, 그것들은 몸을 더럽힐 뿐 영양을 주지 못한다네.
Probatos itaque semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priores redi.
그러므로 언제나 검증된 저술가들을 읽게나. 그리고 혹시 다른 이들에게 한눈을 팔고 싶어지더라도, 다시 이전의 저술가들에게로 돌아오게나.
Aliquid cotidie adversus paupertatem, aliquid adversus mortem auxilii compara, nec minus adversus ceteras pestes;
매일 가난에 맞설 무언가를, 죽음에 맞설 어떤 도움을 준비하게나. 다른 재앙들에 맞설 것도 그에 못지않게 말이네.
et cum multa percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas.
그리고 많은 것을 훑어보는 중에, 그날 소화할 한 가지를 발췌해 두게나.
§2.5Hoc ipse quoque facio;
이것은 나 역시 하고 있는 일이라네.
ex pluribus, quae legi, aliquid adprehendo Hodiernum hoc est, quod apud Epicurum nanctus sum;
내가 읽은 많은 것 중에서 무언가를 붙잡는다네. 오늘 얻은 것은 바로 이것인데, 에피쿠로스의 글에서 찾아낸 것이라네.
soleo enim et in aliena castra transire, non tamquam transfuga, sed tamquam explorator. "
나 역시 다른 진영으로 넘어가는 일이 잦은데, 이는 탈영병으로서가 아니라 정찰병으로서라네.
§2.6Honesta," inquit, "res est laeta paupertas. "Illa vero non est paupertas, si laeta est.
"기쁜 가난은," 그는 말하네, "훌륭한 것이라네." 하지만 기쁘다면 그것은 가난이 아니라네.
Non qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est.
적게 가진 자가 아니라 더 많이 바라는 자가 가난한 사람이라네.
Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat? Quis sit divitiarum modus, quaeris? Primus habere quod necesse est, proximus quod sat est.
자기 금고에 얼마나 들어있든, 창고에 얼마나 쌓여있든, 얼마나 많은 가축을 기르든 혹은 돈을 이자로 놓든 간에, 남의 것을 탐내고 이미 얻은 것이 아니라 앞으로 얻을 것만 계산하고 있다면 그것이 다 무슨 상관이겠는가? 부의 한도가 무엇인지 묻는가? 첫째는 필요한 것을 가지는 것이요, 그다음은 충분한 것을 가지는 것이라네.
VALE.
안녕히 계시게.