§13.9Nescio quomodo magis vana perturbant.
어째서인지 헛된 일들이 더 크게 우리를 뒤흔든다네.
Vera enim modum suum habent;
참된 일들은 그 자체의 한계를 지니고 있기 때문일세.
quicquid ex incerto venit, coniecturae et paventis animi licentiae traditur.
불확실함에서 나오는 것은 무엇이든 추측과 겁먹은 마음의 방종에 맡겨지기 마련이라네.
Nulli itaque tam perniciosi, tam inrevocabiles quam lymphatici metus sunt.
그러므로 광란에 사로잡힌 두려움만큼 치명적이고 돌이킬 수 없는 것은 없다네.
Ceteri enim sine ratione, hi sine mente sunt.
다른 두려움들은 이성이 없는 것이지만, 이것들은 정신이 없는 것이기 때문일세.
§13.10Inquiramus itaque in rem diligenter.
그러므로 이 일을 상세히 조사해 보세.
Verisimile est aliquid futurum mali; non statim verum est.
미래에 어떤 악이 일어날 것이라는 점은 그럴듯하지만, 그것이 곧바로 사실이 되는 것은 아니라네.
Quam multa non expectata venerunt! Quam multa expectata nusquam conparuerunt! Etiam si futurum est, quid iuvat dolori suo occurrere? Satis cito dolebis, cum venerit; interim tibi meliora promitte.
예상하지 못했던 얼마나 많은 일들이 일어났던가! 예상했던 얼마나 많은 일들이 어디에도 나타나지 않았던가! 설령 그것이 일어날지라도, 자신의 고통을 미리 마중 나가는 것이 무슨 도움이 되겠는가? 그것이 오면 충분히 빨리 고통받을 것이니, 그동안은 자신에게 더 나은 일들을 약속해 두게나.
§13.11Quid facies lucri? Tempus.
자네는 무엇을 이익으로 얻겠는가? 시간일세.
Multa intervenient, quibus vicinum periculum vel prope admotum aut subsistat aut desinat aut in alienum caput transeat.
수많은 일들이 사이에 개입하여, 가까이 있거나 혹은 거의 다가온 위험이 멈추거나, 그치거나, 아니면 타인의 머리 위로 넘어갈 것이라네.
Incendium ad fugam patuit; quosdam molliter ruina deposuit; aliquando gladius ab ipsa cervice revocatus est; aliquis carnifici suo superstes fuit.
화재가 탈출구를 열어주기도 했고, 건물의 붕괴가 어떤 이들을 부드럽게 내려놓기도 했으며, 때로는 칼날이 바로 목덜미에서 거두어지기도 했고, 어떤 이는 자신의 처형자보다 더 오래 살기도 했다네.
Habet etiam mala fortuna levitatem.
불운 역시 가벼움을 지니고 있네.
Fortasse erit, fortasse non erit;
어쩌면 일어날 것이고, 어쩌면 일어나지 않을 걸세.
interim non est. Meliora propone.
그전에는 존재하지 않는 것이니, 더 나은 일들을 마음에 품게나.
§13.12Nonnumquam nullis apparentibus signis, quae mali aliquid praenuntient, animus sibi falsas imagines fingit;
템포는 악한 일을 예고하는 아무런 징조가 나타나지 않음에도, 마음이 스스로 허황된 이미지를 만들어내곤 한다네.
aut verbum aliquod dubiae significationis detorquet in peius aut maiorem sibi offensam proponit alicuius quam est, et cogitat non quam iratus ille sit, sed quantum liceat irato.
혹은 모호한 의미의 어떤 말을 더 나쁜 쪽으로 왜곡하거나, 타인의 자신에 대한 불쾌감을 실제보다 더 크게 그리고는, 그 사람이 얼마나 화가 났는지가 아니라 화가 난 사람에게 어느 정도까지 허용되는지를 생각한다네.
Nulla autem causa vitae est, nullus miseriarum modus, si timeatur quantum potest;
그러나 두려워할 수 있는 온갖 것을 두려워한다면 살아갈 이유도 없고 비참함의 한계도 없게 될 걸세.
hic prudentia prosit, hic robore animi evidentem quoque metum respue.
여기서는 현명함이 도움이 되게 하고, 여기서는 마음의 굳건함으로 명백한 두려움조차 물리치게나.
Si minus, vitio vitium repelle;
만약 그렇게 하지 못하겠다면, 결점으로 결점을 물리치게.
spe metum tempera.
희망으로 두려움을 다스리게나.
Nihil tam certum est ex his, quae timentur, ut non certius sit et formidata subsidere et sperata decipere.
두려워하는 일들 중에서, 두려워했던 일이 진정되고 희망했던 일이 우리를 기만한다는 사실보다 더 확실한 것은 아무것도 없다네.
§13.13Ergo spem ac metum examina, et quotiens incerta erunt omnia, tibi fave;
그러므로 희망과 두려움을 저울질하고, 모든 것이 불확실할 때마다 자네 자신에게 유리하게 편을 들게나.
crede quod mavis.
자네가 더 바라는 바를 믿게나.
Si plures habet sententias metus, nihilominus in hanc partem potius inclina et perturbare te desine, ac subinde hoc in animo volve, maiorem partem mortalium, cum illi nec sit quicquam mali nec pro certo futurum sit, aestuare ac discurrere.
비록 두려움이 더 많은 의견을 지니고 있을지라도, 그럼에도 불구하고 오히려 이쪽으로 기울어 자네 자신을 괴롭히는 일을 멈추고, 수시로 이 점을 마음속으로 곱씹게나. 대부분의 필멸자들은 자신들에게 아무런 악이 없고 장차 악이 일어날 것이 확실치 않음에도 동요하며 갈팡질팡한다는 것을 말이네.
Nemo enim resistit sibi, cum coepit inpelli, nec timorem suum redigit ad verum.
누구도 떼밀리기 시작할 때 자신을 억제하지 않으며, 자신의 두려움을 진실로 되돌려놓지도 않기 때문일세.
Nemo dicit: "Vanus auctor est, vanus haec aut finxit aut credidit.
아무도 이렇게 말하지 않네. "알려준 이가 허황되다. 허황된 자가 이것들을 꾸며냈거나 믿은 것이다"라고 말이네.
"Damus nos aurae ferendos.
우리는 우리 자신을 바람에 실려 가도록 내맡기고 있네.
§13.14Expavescimus dubia pro certis.
우리는 불확실한 것을 확실한 것처럼 두려워하네.
Non servamus modum rerum.
사물의 한도를 지키지 못하네.
Statim in timorem vertit scrupulus.
의구심은 곧장 두려움으로 바뀌고 마네.
Pudet me et triste tecum loqui, et tam lenibus te remediis focillare.
자네와 이토록 무거운 어조로 이야기하고, 이처럼 완만 한 처방으로 자네를 격려하는 것이 부끄럽구려.
Alius dicat: "Fortasse non veniet.
다른 이는 "아마도 오지 않을 것이다"라고 말할지도 모르네.
"Tu dic: "Quid porro, si veniet? Videbimus uter vincat.
자네는 이렇게 말하게. "그렇다면, 만약 온다면 어쩔 텐가? 어느 쪽이 이기는지 지켜보세.
Fortasse pro me venit, et mors ista vitam honestabit.
아마도 그것은 나를 위해 오는 것일 터이며, 저 죽음이 내 삶을 영예롭게 만들 것이다"라고 말이네.
"Cicuta magnum Socratem fecit.
독미나리가 위대한 소크라테스를 만들었네.
Catoni gladium adsertorem libertatis extorque;
카토에게서 자유의 수호자인 칼을 빼앗아 보게나.
magnam partem detraxeris gloriae.
그의 영광에서 큰 부분을 깎아내리게 될 것이네.
§13.15Nimium diu te cohortor, cum tibi admonitione magis quam exhortatione opus sit.
자네에게는 격려보다 권고가 더 필요함에도 내가 너무 오랫동안 권하고 있구려.
Non in diversum te a natura tua ducimus;
우리는 자네를 자네의 본성에서 벗어난 방향으로 이끄는 것이 아닐세.
natus es ad ista, quae dicimus.
자네는 우리가 말하는 바로 그러한 일들을 위해 태어났네.
Eo magis bonum tuum auge et exorna.
그러니 더욱 자네의 선함을 키우고 장식하게나.
§13.16Sed iam finem epistulae faciam, si illi signum suum inpressero, id est aliquam magnificam vocem perferendam ad te mandavero.
하지만 이제 이 편지에 그 낙인을 찍는다면, 즉 자네에게 전달할 어떤 고결한 문구를 위탁한다면 편지를 마치겠네.
"Inter cetera mala hoc quoque habet stultitia: semper incipit vivere. "Considera quid vox ista significet, Lucili virorum optime, et intelleges, quam foeda sit hominum levitas cotidie nova vitae fundamenta ponentium, novas spes etiam in exitu inchoantium.
"다른 여러 악행들 가운데, 어리석음은 이것 역시 지니고 있다. 늘 삶을 시작하려고만 한다는 것이다." 가장 훌륭한 사람인 루킬리우스여, 이 말이 무엇을 뜻하는지 숙고해 보게나. 그러면 매일 삶의 새로운 토대를 놓고, 종말에 이르러서도 새로운 희망을 시작하려 하는 사람들의 가벼움이 얼마나 추악한지 깨닫게 될 걸세.
§13.17Circumspice tecum singulos;
자네 주변의 개개인을 둘러보게나.
occurrent tibi senes, qui se cum maxime ad ambitionem, ad peregrinationes, ad negotiandum parent.
명예욕과 여행과 사업을 위해 바로 지금 준비하고 있는 노인들을 만나게 될 걸세.
Quid est autem turpius quam senex vivere incipiens? Non adicerem auctorem huic voci, nisi esset secretior nec inter vulgata Epicuri dicta, quae mihi et laudare et adoptare permisi.
그러나 삶을 시작하려는 노인보다 더 부끄러운 것이 어디 있겠는가? 내가 이 말에 저자를 덧붙이지는 않았을 걸세, 만약 그것이 내가 찬양하고 채택하도록 허락한 에피쿠로스의 널리 알려진 격언들 사이에 있지 않고, 제법 숨겨진 것이 아니었다면 말이네.
VALE.
잘 있게나.