§120.16Nunc de capite, nunc ' de ventre, nunc de pectore ac faucibus querimur.
\n이제 우리는 머리에 대해, 이제는 배에 대해, 이제는 가슴과 목구멍에 대해 불평하네.
Alias nervi nos, alias pedes vexant, nunc deiectio, nunc destillatio, aliquando superest sanguis, aliquando deest;
어떤 때는 신경이, 어떤 때는 발이 우리를 괴롭히고, 이제는 설사가, 이제는 콧물이, 때로는 피가 넘쳐나고, 때로는 부족하네.
hinc atque illinc temptamur et expellimur;
이리저리 우리는 공격을 받고 쫓겨나네.
hoc evenire solet in alieno habitantibus. §120.17At nos corpus tam putre sortiti nihilominus aeterna proponimus et in quantum potest aetas humana protendi, tantum spe occupamus, nulla contenti pecunia, nulla potentia.
이는 타인의 집에 사는 자들에게 흔히 일어나는 일일세.\n\n하지만 우리는 이토록 썩기 쉬운 육체를 할당받았음에도 불구하고 영원한 것을 계획하며, 인간의 수명이 연장될 수 있는 만큼의 영역을 희망으로 선점하고, 그 어떤 돈에도, 그 어떤 권력에도 만족하지 못하네.
Quid hac re fieri inpudentius, quid stultius potest? Nihil satis est morituris, immo morientibus;
이보다 더 뻔뻔스럽고 이보다 더 어리석은 일이 있을 수 있겠는가? 죽을 운명의 자들에게, 아니 오히려 지금 죽어가고 있는 자들에게 충분한 것은 아무것도 없네.
cotidie enim propius ab ultimo stamus, et illo, unde nobis cadendum est, hora nos omnis inpellit.
왜냐하면 우리는 매일 종말에 더 가까이 서 있으며, 우리가 떨어져야만 하는 그곳으로 매 시간 우리를 밀어붙이기 때문이네.
vide in quanta caecitate mens nostra sit! §120.18Hoc quod futurum dico, cum maxime fit, et pars eius magna iam facta est, nam quod viximus.
우리의 마음이 얼마나 큰 눈멂 속에 있는지 보게나!\n\n내가 앞으로 올 것이라 말하는 이 일은, 바로 지금 일어나고 있으며, 그것의 큰 부분은 이미 이루어졌네. 우리가 이미 살아온 삶이[죽음에 속하기] 때문이네.
Erramus autem qui ultimum timemus diem, cum tantumdem in mortem singuli conferant.
그런데 우리는 마지막 날을 두려워하니 잘못을 범하고 있는 것이네. 우리 각자가 매일 죽음에 똑같은 몫을 보태고 있는데도 말이네.
Non ille gradus lassitudinem facit, in quo deficimus, sed ille profitetur.
우리가 쓰러지는 저 발걸음이 피로를 만드는 것이 아니라, 그 발걸음이 피로를 선언하는 것이라네.
Ad mortem dies extremus pervenit, accedit omnis.
마지막 날이 죽음에 도달하지만, 모든 날이 죽음에 다가가고 있네.
Carpit nos illa, non corripit. Ideo magnus animus conscius sibi melioris naturae dat quidem operam, ut in hac statione qua positus est, honeste se atque industrie gerat, ceterum nihil horum, quae circa sunt, suum iudicat, sed ut commodatis utitur, peregrinus et properans.
죽음은 우리를 조금씩 갉아먹는 것이지, 단번에 낚아채는 것이 아닐세.\n그러므로 더 나은 본성을 자각하고 있는 위대한 정신은 자신이 배치된 이 초소에서 고결하고 근면하게 처신하도록 힘쓰기는 하지만, 주변에 있는 것들 중 어느 것도 자신의 소유라 판단하지 않고, 빌려온 물건처럼 사용하며 나그네이자 길을 서두르는 자처럼 행동하네.\n\n우리가 이러한 항심을 지닌 누군가를 볼 때, 예사롭지 않은 기질의 모습이 우리 마음에 떠오르지 않겠는가?
§120.19Cum aliquem huius videremus constantiae, quidni subiret nos species non usitatae indolis? Utique si hanc, ut dixi, magnitudinem veram esse ostendebat aequalitas.
더구나 내가 말했듯이, 일관성이 이 위대함이 참된 것임을 보여준다면 참으로 그러할 걸세.
vero tenor permanet, falsa non durant.
진실한 것은 일관성을 유지하지만, 거짓된 것은 오래가지 못하네.
Quidam alternis Vatinii, alternis Catones sunt;
어떤 이들은 번갈아 가며 바티니우스가 되었다가 카토가 된다네.
et modo parum illis severus est Curius, parum pauper Fabricius, parum frugi et contentus vilibus Tubero; modo Licinum divitiis, Apicium cenis, Maecenatem deliciis provocant. §120.20Maximum indicium est malae mentis fluctuatio et inter simulationem virtutum amoremque vitiorum adsidua iactatio.
그리하여 어떤 때는 그들에게 쿠리우스는 덜 엄격하고, 파브리키우스는 덜 가난하며, 투베로는 덜 검소하고 값싼 것에 만족하지 못하는 것처럼 보이다가도, 또 어떤 때는 리키누스에게는 부로, 아피키우스에게는 만찬으로, 마에케나스에게는 사치로 도전하네.\n\n나쁜 마음의 가장 큰 증거는 흔들림이며, 미덕을 꾸며내는 것과 악덕을 사랑하는 것 사이의 끊임없는 요동이라네.
Aliquis
"
habebat saepe ducentos,
Saepe decem servos;
어떤 이는\n"\n종종 이백 명의 노예를,\n종종 열 명의 노예를 거느렸네.
modo reges atque tetrarchas,
Omnia magna loquens, modo "sit mihi mensa tripes et
Concha salis puri, toga quae defendere frigus
Quamvis crassa queat";
어떤 때는 왕들과 사분영주들을 이야기하며\n모든 것을 거창하게 말하다가도, 어떤 때는 ‘세 발 달린 탁자와\n\n깨끗한 소금을 담은 조개껍데기, 아무리 거칠어도 추위를 막아줄 수 있는\n토가만 내게 있으면 족하리’라고 말하네.
decies centena dedisses
Huic parco, paucis contento; quinque diebus
Nil erat. "
만약 자네가 이 검소하고\n적은 것에 만족하는 자에게 백만 세스테르티우스를 주었다면, 닷새 안에\n아무것도 남지 않았을 걸세.\n"\n\n저런 부류의 인간들은 호라티우스 플라쿠스가 묘사하는 이 인물과 같아서, 결코 한결같지 않고 심지어 자신과 닮지도 않았네.
§120.21Homines isti tales sunt, qualem hunc describit Horatius Flaccus, numquam eundem, ne similem quidem sibi; adeo in diversum aberrat.
그토록 완전히 다른 방향으로 빗나가는 것이네.
Multos dixi? Prope est, ut omnes sint.
내가 ‘많은 이들’이라고 말했는가? 거의 모든 이들이 그러하네.
Nemo non cotidie et consilium mutat et votum.
매일 계획도 소원도 바꾸지 않는 사람이 없네.
Modo uxorem vult habere, modo amicam, modo regnare vult, modo id agit, ne quis sit officiosior servus, modo dilatat se usque ad invidiam, modo subsidit et contrahitur infra humilitatem vere iacentium, nunc pecuniam spargit, nunc rapit.
어떤 때는 아내를 얻고 싶어 하다가도, 어떤 때는 애인을 원하고, 어떤 때는 지배하려 하다가도, 어떤 때는 그 어떤 노예보다도 충성스럽게 굴려고 노력하며, 어떤 때는 부러움을 살 정도로 자신을 확장했다가도, 어떤 때는 진정으로 땅에 쓰러진 자들의 비천함보다 더 아래로 침잠하고 오그라들며, 이제는 돈을 흩뿌리다가도 이제는 빼앗네.\n\n이처럼 어리석은 정신은 가장 크게 폭로되네.
§120.22Sic maxime coarguitur animus inprudens; alius prodit atque alius et, quo turpius nihil iudico, impar sibi est.
이 사람 저 사람이 번갈아 나타나고, 내가 이보다 더 수치스러운 것은 없다고 판단하는 바인데, 자기 자신과 일치하지 않네.
Magnam rem puta unum hominem agere.
한 사람으로서 살아간다는 것을 큰 일로 여기게나.
Praeter sapientem autem nemo unum agit, ceteri multiformes sumus.
그러나 현자를 제외하고는 아무도 한 사람으로 살아가지 못하며, 나머지 우리는 다채로운 모습을 하고 있네.
Modo frugi tibi videbimur et graves, modo prodigi et vani.
어떤 때는 자네에게 검소하고 진중해 보이다가도, 어떤 때는 방탕하고 허황해 보일 걸세.
Mutamus subinde personam et contrariam ei sumimus, quam exuimus.
우리는 끊임없이 가면을 바꾸고, 방금 벗어던진 가면과 정반대의 가면을 쓰네.
Hoc ergo a te exige, ut, qualem institueris praestare te, talem usque ad exitum serves.
그러므로 자네는 자신에게 이것을 요구하게나. 자네가 스스로를 어떤 사람으로 나타내기 시작했든 간에, 그런 사람으로 종말에 이르기까지 스스로를 지켜내라고 말이네.
Effice ut possis laudari, si minus, ut adgnosci.
칭송받을 수 있게 하고, 정 안 된다면 최소한 알아볼 수라도 있게 하게나.
De aliquo, quem here vidisti, merito dici potest: "hic qui est? "Tanta mutatio est.
어제 자네가 본 누군가에 대해 “이 사람은 누구인가?”라는 말이 당연하게 나올 수 있을 정도로 변화가 심하니 말이네.
VALE.
잘 지내게나.