§114.21Quod vides istos sequi, qui aut vellunt barbam aut intervellunt, qui labra pressius tondent et adradunt servata et summissa cetera parte, qui lacernas coloris improbi sumunt, qui perlucentem togam, qui nolunt facere quicquam, quod hominum oculis transire liceat; inritant illos et in se advertunt; volunt vel reprehendi, dum conspici.
그대가 저들이 추구하는 것을 보는 바, 즉 수염을 다 뽑거나 군데군데 뽑는 자들, 다른 부분은 남겨두고 아래로 기르면서 입술 주변만 아주 짧게 깎고 밀어버리는 자들, 눈에 거슬리는 색깔의 망토를 걸치는 자들, 비쳐 보이는 토가를 입는 자들, 사람들의 눈에 평범하게 지나쳐 가는 것을 무엇이든 원치 않고 그들을 자극하여 주목을 자기에게 돌리려 하는 자들이 그렇게 행동하는 것은, 그들이 눈에 띄기만 한다면 비난을 받는 것조차 원하기 때문이다.
Talis est oratio Maecenatis omniumque aliorum, qui non casu errant sed scientes volentesque.
메케나스의 연설이나, 우연히 잘못을 범하는 것이 아니라 알면서도 원하여 길을 잃는 다른 모든 이들의 연설도 그와 같다.
§114.22Hoc a magno animi malo oritur.
이것은 정신의 큰 병폐에서 비롯된다.
Quomodo in vino non ante lingua titubat quam mens cessit oneri et inclinata vel prodita est, ita ista orationis quid aliud quam ebrietas nulli molesta est, nisi animus labat? Ideo ille curetur;
술자리에서 정신이 무거운 짐에 굴복하여 기울거나 붕괴하기 전에는 혀가 비틀거리지 않는 것과 마찬가지로, 만약 정신이 흔들리지 않는다면, 연설의 저 취함이나 다름없는 것이 어찌 누구에게든 성가신 일이 되겠는가? 그러므로 정신이 치료받아야 한다.
ab illo sensus, ab illo verba exeunt, ab illo nobis est habitus, vultus, incessus.
감각(사상)도 말도 정신에서 나오며, 우리의 태도, 얼굴빛, 걸음걸이도 정신에서 비롯되기 때문이다.
Illo sano ac valente oratio quoque robusta, fortis, virilis est;
정신이 건강하고 활기찰 때 연설 또한 강건하고, 힘차며, 남성적이다.
si ille procubuit, et cetera ruinam sequuntur.
만약 정신이러 넘어지면 다른 것들도 파멸을 뒤따른다.
§114.23"
Rege incolumi mens omnibus una est; Amisso rupere fidem.
「왕이 무사할 때 모두의 마음은 하나이며, 왕을 잃으면 그들은 신의를 깨뜨린다.
"
Rex noster est animus.
」 우리의 왕은 정신이다.
Hoc incolumi cetera manent in officio, parent, optemperant;
이것이 무사할 때 다른 것들은 제 직분에 머물며, 복종하고, 순종한다.
cum ille paulum vaccillavit, simul dubitant.
정신이 조금이라도 흔들리면 그것들도 동시에 동요한다.
Cum vero cessit voluptati, artes quoque eius actusque marcent et omnis ex languido fluidoque conatus es.
그러나 정신이 쾌락에 굴복하면, 그것의 기술과 활동 또한 시들해지고 모든 노력은 무기력하고 흘러내리는 상태에서 비롯된다.
§114.24Quoniam hac similitudine usus sum, perseverabo: animus noster modo rex est, modo tyrannus.
내가 이 비유를 사용했으니 계속하겠다. 우리의 정신은 때로는 왕이고, 때로는 참주이다.
Rex, cum honesta intuetur, salutem commissi sibi corporis curat, et illi nihil imperat turpe, nihil sordidum.
정신이 고결한 것을 바라보고 자신에게 위임된 신체의 건강을 돌보며 신체에게 비열하거나 더러운 일을 명령하지 않을 때, 그것은 왕이다.
Ubi vero inpotens, cupidus, delicatus est, transit in nomen detestabile ac dirum et fit tyrannus;
그러나 그것이 무절제하고, 탐욕스럽고, 사치스러워질 때, 그것은 혐오스럽고 두려운 이름으로 넘어가 참주가 된다.
tunc illum excipiunt adfectus inpotentes et instant, qui initio quidem gaudent, ut solet populus largitione nocitura frustra plenus, et quae non potest haurire, contrectat.
그때 무절제한 감정들이 정신을 사로잡고 압박하는데, 이 감정들은 유해한 희사로 무익하게 가득 차서 다 마실 수도 없는 것을 만지작거리는 군중의 상례처럼 처음에는 참으로 기뻐한다.
§114.25Cum vero magis ac magis vires morbus exedit et in medullas nervosque descendere deliciae, conspectu eorum, quibus se nimia aviditate inutilem reddidit, laetus, pro suis voluptatibus habet alienarum spectaculum, sumministrator libidinum festisque, quarum usum sibi ingerendo abstulit.
그러나 질병이 점점 더 힘을 좀먹고 사치가 뼈골과 신경으로 내려갈 때, 정신은 지나친 탐욕으로 인해 자신이 더 이상 그것들을 누릴 수 없게(쓸모없게) 만들어 버린 대상들을 바라보는 것에서 기쁨을 느끼며, 타인의 쾌락의 광경을 자기 자신의 쾌락 대신으로 삼는다. 그리고 과도하게 스스로에게 들이부음으로써 그 사용을 자신으로부터 빼앗아 가 버린 저 음탕함과 축제들의 공급자가 된다.
Nec illi tam gratum est abundare iucundis quam acerbum, quod non omnem illum apparatum per gulam ventremque transmittit, quod non cum omni exoletorum feminarumque turba convolutatur, maeretque, quod magna pars suae felicitatis exclusa corporis angustiis cessat.
그에게는 즐거운 것들이 풍부하다는 사실이, 그 모든 사치스러운 준비물을 목구멍과 위장으로 다 통과시킬 수 없다는 점이나 미소년들과 여성들의 온갖 무리와 함께 뒹굴 수 없다는 점만큼 고통스럽지 않다. 그리고 자기 행복의 큰 부분이 신체의 협소함에 가로막혀 중단되어 있음을 슬퍼한다.
§114.26Numquid enim, mi Lucili, in hoc furor est, quod nemo nostrum mortalem se cogitat, quod nemo imbecillum? In illo, quod nemo nostrum unum esse se cogitat! Aspice culinas nostras et concursantis inter tot ignes cocos;
나의 루킬리우스여, 우리 중 누구도 자신을 죽을 운명이라 생각하지 않고, 누구도 자신을 유약하다고 생각하지 않는다는 점에 광기가 있는 것인가? 아니다, 우리 중 누구도 자신을 ‘단 한 사람’이라고 생각하지 않는다는 점에 광기가 있다! 우리의 주방과 그 많은 불길 사이로 분주히 뛰어다니는 요리사들을 보라.
unum videri putas ventrem, cui tanto tumultu comparatur cibus? Aspice veteraria nostra et plena multorum saeculorum vindemiis horrea;
그토록 큰 소동 속에서 음식을 마련하는 위장이 단 하나로 보이는가? 우리의 고수(古酒) 보관소와 여러 세기의 수확물로 가득 찬 창고를 보라.
unum putas videri ventrem, cui tot consulum regionumque vina cluduntur? Aspice, quot locis terra vertatur, quot millia colonorum arent, fodiant;
그토록 많은 집정관의 연호와 산지의 와인들이 갇혀 있는 위장이 단 하나로 보이는가? 얼마나 많은 곳에서 땅이 뒤집히고, 수천 명의 소작농들이 밭을 갈고 파헤치는지 보라.
unum videri putas ventrem, cui et in Sicilia et in
시칠리아에서도 아프리카에서도 씨가 뿌려지는 위장이 과연 단 하나로 보이는가?
§114.27Africa seritur? Sani erimus et modica concupiscemus, si unusquisque se numeret, metiatur simul corpus, sciat, quam nec multum capere nec diu possit.
만약 각자가 자신을 헤아려 보고 동시에 신체의 크기를 재어 보며, 신체가 많은 것을 담을 수도 없고 오래 버틸 수도 없음을 안다면, 우리는 건강해지고 절제된 것을 바랄 것이다.
Nihil tamen aeque tibi profuerit ad temperantiam omnium rerum quam frequens cogitatio brevis aevi et huius incerti;
그러나 모든 일에서의 절제를 위해 짧고 불확실한 생애에 대해 자주 생각하는 것만큼 그대에게 똑같이 유익한 것은 없다.
quidquid facies, respice ad mortem.
그대가 무엇을 하든, 죽음을 돌아보라.
VALE.
작별을 고하오.