§104.10Maximum malum iudicabis mortem, cum in illa nihil sit mali, nisi quod ante ipsam est, timeri.
그대는 죽음을 가장 큰 악으로 판단할 것이오만, 그 자체에는 그 앞에 있는 일, 즉 두려워하는 것 외에는 아무런 악도 없소.
Exterrebunt te non tantum pericula, sed suspiciones; vanis semper agitaberis.
위험뿐만 아니라 의심이 그대를 위협할 것이며, 그대는 언제나 허무한 것들에 흔들릴 것이오.
Quid enim proderit
"
evasisse tot urbes
Argolicas mediosque fugam tenuisse per hostis?
"
Ipsa pax timores sumministrabit.
참으로 "그토록 많은 아르고스의 도시들을 벗어나 원수들 한가운데로 도망쳐 살아남은 것" 이 무슨 소용이 있겠소? 평화 자체도 두려움을 제공할 것이오.
Ne tutis quidem habebitur fides consternata semel mente; quae ubi consuetudinem pavoris inprovidi fecit, etiam ad tutelam salutis suae inhabilis est.
한 번 크게 놀란 마음에는 안전한 것조차 신뢰를 얻지 못할 것이니, 마음이 예기치 못한 공포에 길들여지면 제 목숨을 지키는 일조차 감당하지 못하게 되오.
Non enim vitat, sed fugit.
마음은 위험을 모면하는 것이 아니라 그저 도망치기 때문이오.
Magis autem periculis paternus aversi.
참으로 우리는 등을 돌릴 때 위험에 더 많이 노출되는 법이오.
§104.11Gravissimum iudicabis malum, aliquem ex his, quos amabis, amittere, cum interim hoc tam ineptum erit quam flere, quod arboribus amoenis et domum tuam ornantibus decidant folia.
그대는 그대가 사랑하는 이들 중 누군가를 잃는 것을 가장 무거운 악으로 판단할 것이오만, 그러는 동안 이 일은 그대의 집을 꾸며주는 아름다운 나무들에서 잎이 떨어진다고 우는 것만큼이나 어리석은 짓이 될 것이오.
Quicquid te delectat, aeque vide ut flores virides; dum virent, utere;
그대를 기쁘게 하는 모든 것을 푸른 꽃과 같이 여기고, 그것이 푸른 동안 즐기시오.
2 alium alio die casus excutiet.
이 날에는 이것이, 저 날에는 저것이 우연에 의해 떨어질 것이오.
Sed quemadmodum frondium iactura facilis est, quia renascuntur, sic istorum, quos amas quosque oblectamenta vitae putas esse, damnum, quia reparantur, etiam si non renascuntur. "
하지만 잎을 잃는 것이 쉬운 일인 까닭은 그것들이 다시 자라나기 때문이듯, 그대가 사랑하고 삶의 즐거움으로 여기는 이들을 잃는 것도, 비록 그들이 다시 태어나지는 않더라도 대체될 수 있기 때문에 견디기 쉬운 법이오.
§104.12Sed non erunt idem. "Ne tu quidem idem eris.
"하지만 그들이 같은 사람들은 아닐 것이오." 그대 자신조차 같은 사람이 아닐 것이오.
Omnis dies, omnis hora te mutat;
매일, 매시간이 그대를 바꾸고 있소.
sed in aliis rapina facilius apparet, hic latet, quia non ex aperto fiet.
다만 타인에게서는 약탈당함이 더 쉽게 눈에 띄지만, 여기서는 은밀히 일어나기에 숨겨져 있을 뿐이오.
Alii auferuntur, at ipsi nobis furto subducimur.
타인들은 빼앗겨 가지만, 우리 자신은 도둑맞듯 우리에게서 떨어져 나가고 있소.
Horum nihil cogitabis nec remedia vulneribus oppones, sed ipse tibi seres sollicitudinum causas aha sperando, alia desperando.
그대는 이것들 중 아무것도 생각지 않고 상처에 치유책을 쓰지도 않으며, 오히려 어떤 것은 바라고 어떤 것은 절망함으로써 스스로 근심의 원인을 심고 있소.
Si sapis, alterum alteri misce: nec speraveris sine desperatione nec desperaveris sine spe.
만일 그대가 현명하다면 이 둘을 서로 섞으시오. 절망 없는 희망을 품지 말고, 희망 없는 절망을 품지 마시오.
§104.13Quid per se peregrinatio prodesse cuiquam potuit? Non voluptates illa temperavit, non cupiditates refrenavit, non iras repressit, non indomitos amoris impetus fregit, nulla denique animo mala eduxit.
여행 자체가 누구에게 무슨 도움을 줄 수 있었겠소? 여행은 쾌락을 조절하지 못했고, 욕망을 억제하지 못했으며, 분노를 가라앉히지 못했고, 길들여지지 않은 사랑의 충동을 꺾지 못했으며, 요컨대 마음에서 아무런 악도 몰아내지 못했소.
Non iudicium dedit, non discussit errorem, sed ut puerum ignota mirantem ad breve tempus rerum aliqua novitate detinuit.
판단력을 주지도 못했고 오해를 털어버리지도 못했으며, 다만 미지의 것을 신기해하는 어린아이처럼 사물의 어떤 신선함으로 아주 잠깐 붙들어 두었을 뿐이오.
§104.14Ceterum inconstantia mentis, quae maxime aegra est, lacessit, mobiliorem levioremque reddit ipsa iactatio.
오히려 가장 깊이 병들어 있는 정신의 불안정함은, 여행이라는 흔들림 자체에 자극을 받아 더 역동적이고 가볍게 변할 뿐이오.
Itaque, quae petierant cupidissime loca, cupidius deserunt et avium modo transvolant citiusque quam venerant, abeunt.
그리하여 그들이 가장 갈망하며 찾았던 장소들을 더 갈망하며 버려두고, 새처럼 날아 지나가며, 왔을 때보다 더 빠르게 떠나가오.
§104.15Peregrinatio notitiam dabit gentium, novas tibi montium formas ostendet, invisitata spatia camporum et inriguas perennibus aquis valles, alicuius fluminis sub observatione naturam, sive ut Nilus aestivo incremento tumet, sive ut Tigris eripitur ex oculis et acto per occulta cursu integrae magnitudini redditur, sive ut Maeander, poetarum omnium exercitati et ludus, implicatur crebris anfractibus et saepe in vicinum alveo suo admotus, antequam sibi influat, flectitur;
여행은 여러 민족에 대한 지식을 줄 것이며, 그대에게 산들의 새로운 모양, 가보지 못한 평야의 넓이, 마르지 않는 물이 흐르는 골짜기들을 보여줄 것이고, 관찰을 통해 어떤 강의 성질을 보여줄 것이오. 이를테면 어떻게 나일강이 여름철 불어남으로 팽창하는지, 어떻게 티그리스강이 눈앞에서 사라져 비밀스러운 길을 거쳐 본래의 크기로 돌아오는지, 혹은 모든 시인들의 연습장이이자 놀잇감인 마이안드로스강이 어떻게 잦은 굽이로 얽혀 종종 제 강바닥 가까이 다가섰다가 제 자신으로 흘러들기 전에 꺾이는지 말이오.
ceterum neque meliorem faciet neque saniorem.
하지만 그것이 그대를 더 훌륭하게 만들지도, 더 건강하게 만들지도 않을 것이오.
§104.16Inter studia versandum est et inter auctores sapientiae, ut quaesita discamus, nondum inventa quaeramus;
우리는 학문 한가운데에, 그리고 지혜의 창시자들 사이에 거해야 하오. 이는 이미 탐구된 것들을 배우고 아직 발견되지 않은 것들을 탐구하기 위함이오.
sic eximendus animus ex miserrima servitute in libertatem adseritur.
이리하여 가장 비참한 노예 상태에서 건져내야 할 정신이 자유로이 선포되는 것이오.
Quamdiu quidem nesciens, quid fugiendum quid petendum, quid necessarium quid supervacuum, quid iustum quid iniustum sit, non erit hoc peregrinari, sed errare.
참으로 피해야 할 것과 구해야 할 것, 필요한 것과 불필요한 것, 정의로운 것과 정의롭지 못한 것이 무엇인지 알지 못하는 동안에는, 이것은 여행하는 것이 아니라 방황하는 것이오.
§104.17Nullam tibi opem feret iste discursus, peregrinaris enim cum adfectibus tuis et mala te tua sequuntur.
그러한 분주한 돌아다님은 그대에게 아무런 도움도 주지 못할 것이오. 그대는 그대의 격정들과 함께 여행하고 있으며 그대의 악들이 그대를 뒤따르고 있기 때문이오.
Utinam quidem sequerentur.
참으로 그것들이 그저 뒤따르기만 한다면 얼마나 좋겠소!
Longius abessent;
그렇다면 더 멀리 떨어져 있을 것이오.
nunc fers illa, non ducis.
하지만 지금 그대는 그것들을 짊어지고 가는 것이지 이끌고 가는 것이 아니오.
Itaque ubique te premunt et paribus incommodis urunt.
그리하여 그것들은 어디서나 그대를 압박하고 똑같은 불편함으로 그대를 태우고 있소.
Medicina aegro, non regio, quaerenda est.
병자가 찾아야 할 것은 치료법이지 장소가 아니오.
§104.18Fregit aliquis crus aut extorsit articulum: non vehiculum navemque conscendit, sed advocat medicum, ut fracta pars iungatur, ut luxata in locum reponatur.
어떤 이가 다리가 부러졌거나 관절이 삐었을 때, 그는 마차나 배에 올라타는 것이 아니라 의사를 불러 부러진 뼈를 맞추고 어긋난 관절을 제자리에 맞추게 하오.
Quid ergo? Animum tot locis fractum et extortum credis locorum mutatione posse sanari? Maius est istud malum, quam ut gestatione curetur.
그렇다면 그대를 이토록 많은 곳이 부러지고 어긋난 정신이 장소를 바꾼다고 해서 치료될 수 있다고 믿는 것이오? 그 악은 마차를 타고 이동하는 것으로 치료하기에는 너무나 크오.