§102.21Dic potius, quam naturale sit in inmensum mentem suam extendere.
차라리 우리의 정신을 무한함 속으로 확장하는 것이 얼마나 자연스러운 일인지 말해보시오.
Magna et generosa res est humanus animus: nullos sibi poni nisi communes et cum deo terminos patitur.
인간의 영혼은 위대하고 고결한 것이오. 신과 공유하는 한계 외에는 그 어떤 한계도 자신에게 지워지는 것을 허용하지 않소.
Primum humilem non accipit patriam, Ephesum aut Alexandriam aut si quod est etiamnunc frequentius accolis laetiusve tectis solum;
첫째로 영혼은 비천한 조국을 받아들이지 않소. 에페소스나 알렉산드리아, 혹은 주민들이 더 밀집해 있거나 가옥들이 더 아름다운 그 어떤 땅일지라도 말이오.
patria est illi quodcumque suprema et universa circuitu suo cingit, hoc omne convexum, intra quod iacent maria cum terris, intra quod aer humanis divina secernens etiam coniungit, in quo disposita tot lumina in actus suos excubant.
영혼에게 조국이란 가장 높고 보편적인 원이 그 둘레를 감싸고 있는 모든 것, 즉 그 안에 바다와 육지가 누워 있고, 공기가 인간의 일과 신의 일을 갈라놓는 동시에 결합하며, 질서 있게 배치된 그 많은 별빛들이 각자의 활동을 위해 파수를 서고 있는 이 둥근 하늘 전체이오.
§102.22Deinde artam aetatem sibi dari non sinit: "omnes," inquit, "anni mei sunt.
둘째로 영혼은 자신에게 좁은 수명이 주어지는 것을 허용하지 않소. 영혼은 말하오. '모든 세월이 나의 것이다.
Nullum saeculum magnis ingeniis clusum est, nullum non cogitationi pervium tempus.
그 어떤 시대도 위대한 재능에 닫혀 있지 않으며, 생각에 뚫리지 않는 시간이란 없다.
Cum venerit dies ille, qui mixtum hoc divini humanique secernat, corpus hic, ubi inveni, relinquam, ipse me dis reddam.
신적인 것과 인간적인 것의 이 혼합물을 갈라놓을 그날이 오면, 나는 육체를 내가 그것을 발견했던 이곳에 남겨두고, 나 자신을 신들에게 돌려보낼 것이다.
Nec nunc sine illis sum, sed gravi terrenoque detineor. " §102.23Per has mortalis aevi moras illi meliori vitae longiorique proluditur.
지금도 내가 그분들 없이 있는 것은 아니나, 무겁고 지상적인 것에 붙잡혀 있을 뿐이다.' 이 필멸의 수명이 지체되는 시간을 통해, 저 더 낫고 더 긴 생을 향한 전주곡이 연주되고 있소.
Quemadmodum decem mensibus tenet nos maternus uterus et praeparat non sibi, sed illi loco, in quem videmur emitti iam idonei spiritum trahere et in aperto durare; sic per hoc spatium, quod ab infantia patet in senectutem, in alium maturescimus partum.
어머니의 자궁이 열 달 동안 우리를 붙들고 준비시키는 것이 자궁 자신을 위해서가 아니라, 우리가 숨을 쉬고 야외에서 견디기에 적합한 상태로 내보내지는 것 같은 저 장소를 위해서인 것과 마찬가지로, 유아기부터 노년기에 이르기까지 펼쳐진 이 기간을 통해 우리는 또 다른 탄생을 향해 성숙해 가고 있는 것이오.
Alia origo nos expectat, alius rerum status.
다른 시작이, 사물들의 다른 상태가 우리를 기다리고 있소.
Nondum caelum nisi ex intervallo pati possumus;
우리는 아직 멀찍이 떨어져서가 아니면 하늘을 견뎌낼 수 없소.
proinde intrepidus horam illam decretoriam prospice: non est animo suprema, sed corpori.
그러니 두려움 없이 저 결정적인 시간을 바라보시오. 그것은 영혼에게 마지막이 아니라, 육체에게 마지막일 뿐이오.
§102.24Quidquid circa, te iacet rerum, tamquam hospitalis loci sarcinas specta: transeundum est.
그대 주변에 놓인 모든 사물을 임시 숙소의 짐처럼 바라보시오. 지나가야만 하오.
§102.25Excutit redeuntem natura sicut intrantem.
자연은 들어오는 자를 털어내듯 돌아가는 자도 털어내오.
Non licet plus efferre quam intuleris, immo etiam ex eo, quod ad vitam adtulisti, pars magna ponenda est: detrahetur tibi haec circumiecta, novissimum velamentum tui, cutis; detrahetur caro et suffusus sanguis discurrensque per totum; detrahentur ossa nervique, firmamenta fluidorum ac labentium.
가지고 들어온 것보다 더 많이 가지고 나가는 것은 허용되지 않소. 오히려 그대가 삶으로 가져왔던 것 중에서도 큰 부분이 내려놓아져야 하오. 그대를 감싸고 있는 가장 바깥의 덮개인 피부가 벗겨질 것이고, 살과 온몸에 퍼져 흐르는 피가 벗겨질 것이며, 유동적이고 흘러내리는 것들의 버팀대인 뼈와 힘줄이 벗겨질 것이오.
§102.26Dies iste, quem tamquam extremum reformidas, aeterni natalis est.
그대가 마지막 날이라고 두려워하는 그날은 영원한 탄생의 날이오.
Depone onus;
짐을 내려놓으시오.
quid cunctaris, tamquam non prius quoque relicto, in quo latebas, corpore exieris? Haeres, reluctaris;
왜 망설이오, 마치 이전에도 그대가 숨어 있던 육체를 남겨두고 나온 적이 없었던 것처럼? 그대는 머뭇거리고 저항하오.
tum quoque magno nisu matris expulsus es.
그때도 그대는 어머니의 커다란 산고로 밀려 나왔소.
Gemis, ploras;
그대는 신음하고 울부짖소.
et hoc ipsum flere nascentis est, sed tunc debebat ignosci: rudis et imperitus omnium veneras.
이 우는 것 자체가 태어나는 자의 특징이오. 하지만 그때는 용서받아야 마당했소. 그대는 아무것도 모르고 모든 것에 서툰 채로 왔기 때문이오.
Ex maternorum viscerum calido mollique fomento emissum adflavit aura liberior, deinde offendit durae manus tactus, tenerque adhuc et nullius rei gnarus obstipuisti inter ignota.
어머니의 자궁이라는 따뜻하고 부드러운 품에서 내보내져 더 자유로운 공기가 그대에게 불어왔고, 이어 거친 손길의 감촉이 그대를 놀라게 했으며, 아직 부드럽고 아무것도 알지 못하던 그대는 낯선 것들 사이에서 어리둥절해했소.
§102.27Nunc tibi non est novum separari ab eo, cuius ante pars fueris;
이제 그대가 이전에는 그 일부였던 것에서 분리되는 것은 낯선 일이 아니오.
aequo animo membra iam supervacua dimitte et istuc corpus inhabitatum diu pone.
평온한 마음으로 이제는 쓸모없어진 지체들을 보내주고, 오랫동안 묵었던 저 육체를 내려놓으시오.
Scindetur, obruetur, abolebitur.
그것은 찢기고, 파묻히고, 사라질 것이오.
Quid contristaris? Ita solet fieri: pereunt semper velamenta nascentem.
왜 슬퍼하오? 그렇게 되는 것이 예사이오. 태어나는 자의 덮개는 늘 사라지기 마련이오.
Quid ista sic diligis quasi tua? Istis opertus es.
왜 그것들을 마치 그대의 것인 양 그렇게 아끼오? 그대는 그것들로 덮여 있었을 뿐이오.
veniet, qui te revellat dies et ex contubernio foedi atque olidi ventris educat.
그대를 뜯어내어 더럽고 악취 나는 배와의 동거로부터 이끌어내 줄 날이 올 것이오.
§102.28Huic nunc quoque tu, quantum potes, subduc te voluptatique, nisi quae necessariis seriisque cohaerebit;
지금도 그대는 할 수 있는 한 이 육체로부터, 그리고 필수적이고 진지한 일에 결부된 것 이외의 쾌락으로부터 그대 자신을 떼어놓으시오.
alienus iam hinc altius ab quid sublimiusque meditare.
이제 이곳으로부터 소외된 자로서, 더 높고 더 숭고한 무언가를 묵상하시오.
Aliquando naturae tibi arcana retegentur, discutietur ista caligo et lux undique clara percutiet.
언젠가 자연의 비밀이 그대에게 밝힐 것이고, 이 어둠은 흩어질 것이며, 사방에서 밝은 빛이 그대에게 내리쬘 것이오.
Imaginare tecum, quantus ille sit fulgor tot sideribus inter se lumen miscentibus;
그 많은 별들이 서로 빛을 섞을 때 그 광채가 얼마나 대단할지 마음속으로 상상해 보시오.
nulla serenum umbra turbabit.
그 어떤 그림자도 맑은 하늘을 어지럽히지 못할 것이오.
Aequaliter splendebit omne caeli latus;
하늘의 모든 방향이 고르게 빛날 것이오.
dies et nox aeris infimi vices sunt.
낮과 밤은 가장 낮은 공기층의 번갈아듦에 지나지 않소.
Tunc in tenebris vixisse te dices, cum totam lucem et totus aspexeris, quam nunc per angustissimas oculorum vias obscure intuens.
그때 그대는 자신이 어둠 속에서 살았다고 말하게 될 것이오. 지금은 눈의 아주 좁은 통로를 통해 희미하게 바라볼 뿐인 저 온전한 빛을, 그대 온 존재로 마주하게 될 때 말이오.
Et tamen admirans illam iam procul;
그리고 그대는 이미 멀리서도 그것에 감탄하고 있소.
quid tibi videbitur divina lux, cum illam suo loco videris?
그 신성한 빛을 그것의 제자리에서 보게 될 때, 그것이 그대에게 어떻게 보이겠소?
§102.29Haec cogitatio nihil sordidum animo subsidere sinit, nihil humile, nihil crudele.
이러한 생각은 그 어떤 야비한 것도, 비천한 것도, 잔인한 것도 마음에 가라앉지 못하게 하오.
Deos rerum omnium esse testes ait.
그것은 신들이 모든 일의 증인이라고 말하오.
Illis nos adprobari, illis in futurum parari iubet et aeternitatem proponere.
우리가 그분들에게 인정받을 것과, 그분들을 위해 미래를 준비할 것을 명령하며, 영원함을 목표로 제시하오.
Quam qui mente concepit, nullos horret exercitus, non ferretur tuba, nullis ad timorem minis agitur.
마음속으로 이것을 품은 사람은 그 어떤 군대도 두려워하지 않고, 나팔 소리에도 겁먹지 않으며, 그 어떤 위협에도 공포로 내몰리지 않소.
§102.30Quidni non timeat qui mori sperat? Is quoque, qui animum tamdiu iudicat manere, quamdiu retinetur corporis vinculo, solutum statim spargit, ut etiam post mortem utilis esse possit.
죽기를 바라는 자가 어찌 두려워하지 않겠소? 영혼은 육체의 결박에 붙잡혀 있는 동안에만 머무르고, 풀려나면 즉시 흩어진다고 판단하는 자조차도, 죽은 후에도 유용할 수 있도록 애쓰오.
Quamvis enim ipse ereptus sit oculis, tamen
"
Multa viri virtus animo multusque recursat
Gentis honos.
비록 그 자신은 눈앞에서 사라졌을지라도, 여전히 "그 사내의 수많은 미덕과 가문의 수많은 영예가 마음속에 되돌아오기 "때문이오.
"
Cogita, quantum nobis exempla bona prosint: scies magnorum virorum non minus praesentiam esse utilem quam memoriam.
좋은 본보기들이 우리에게 얼마나 큰 도움이 되는지 생각해보시오. 그대는 위대한 사람들의 현존이 그들에 대한 기억 못지않게 유용하다는 것을 알게 될 것이오.
VALE.
안녕히 계시오.