§101.1Omnis dies, omnis hora quam nihil simus ostendit et aliquo argumento recenti admonet fragilitatis oblitos;
매일이, 매 시간이 우리가 얼마나 아무것도 아닌지를 보여주며, 자신의 취약함을 잊은 자들에게 어떤 최근의 증거를 통해 그것을 상기시키오.
tum aeterna meditatos respicere cogit ad mortem.
그리고 영원한 것을 계획하는 자들에게 죽음을 돌아보도록 강제하오.
Quid sibi istud principium velit quaeris? Senecionem Cornelium, equitem Romanum splendidum et officiosum, noveras: ex tenui principio se ipse promoverat et iam illi declivis erat cursus ad cetera.
그대는 이 도입부가 무엇을 의미하는지 묻소? 그대는 로마의 영예롭고 의무를 다하는 기사였던 코르넬리우스 세네키오를 알고 있었소. 그는 미미한 출발에서 스스로를 고양시켰으며, 이미 다른 모든 일들로 향하는 그의 길은 내리막길이었소.
§101.2Facilius enim crescit dignitas quam incipit.
지위라는 것은 시작하는 것보다 성장하는 것이 더 쉽기 때문이오.
Pecunia quoque circa paupertatem plurimum morae habet, dum ex illa erepat haeret.
재물 역시 빈곤의 주위에서 가장 지체되기 마련인데, 빈곤에서 기어 나오려고 버둥거리는 동안은 발이 묶여 있기 때문이오.
Iam Senecio divitiis imminebat, ad quas illum duae res ducebant efficacissimae, et quaerendi et custodiendi scientia, quarum vel altera locupletem facere potuisset.
세네키오는 이미 부를 눈앞에 두고 있었는데, 그를 거기로 이끈 것은 가장 효과적인 두 가지, 즉 얻는 지식과 지키는 지식이었으며, 그중 어느 하나만으로도 사람을 부유하게 만들 수 있었을 것이오.
§101.3Hic homo summae frugalitatis, non minus patrimonii quam corporis diligens, cum me ex consuetudine mane vidisset, cum per totum diem amico graviter adfecto et sine spe iacenti usque in noctem adsedisset, cum hilaris cenasset, genere valitudinis praecipiti arreptus, angina, vix conpressum artatis faucibus spiritum traxit in lucem.
지극히 절약가이며, 신체 못지않게 유산 관리에도 세심했던 이 사람은 여느 때처럼 아침에 나를 본 후, 하루 종일 밤이 될 때까지 희망 없이 누워 있는 중병의 친구 곁을 지키고 나서, 유쾌하게 저녁을 먹었으나, 급작스러운 질병인 인두염에 사로잡혀, 좁아진 목구멍으로 압박된 숨을 겨우 빛까지 이어 붙였소.
Intra paucissimas ergo horas, quam omnibus erat sani ac valentis officiis functus, decessit.
그리하여 건강하고 튼튼한 사람의 모든 의무를 완수한 지 불과 몇 시간 만에 그는 세상을 떠났소.
§101.4Ille, qui et mari et terra pecuniam agitabat, qui ad publica quoque nullum relinquens inexpertum genus quaestus accesserat, in ipso actu bene cedentium rerum, in ipso procurrentis pecuniae impetu raptus est.
바다와 육지 모두에서 자금을 움직였고, 공공 사업에도 참여하여 시도하지 않은 이익 추구의 수단을 하나도 남겨두지 않았던 그가, 만사가 잘 풀려가던 바로 그 와중에, 자금이 쏟아져 들어오던 바로 그 기세 속에서 낚여 가버린 것이오.
Insere nunc, Meliboee, piros, pone ordine vites. Quam stultum est aetatem disponere ne crastini quidem dominum! O quanta dementia est spes longas inchoantium: emam aedificabo, credam exigam, honores geram, tum deinde lassam et plenam senectutem in otium referam.
"멜리보에우스여, 이제 배나무를 접붙이고, 포도나무를 순서대로 심어라." 내일 하루조차 제 뜻대로 하지 못하면서 일생을 기획하는 것이 얼마나 어리석은가! 오, 멀리 뻗어가는 희망을 품기 시작하는 자들의 광기는 얼마나 큰가! "나는 사고, 짓고, 빌려주고, 회수하고, 관직을 맡을 것이며, 그 후에 지치고 꽉 찬 노년을 한가로움 속으로 이끌어가겠다" 하니 말이오.
§101.5Omnia, mihi crede, etiam felicibus dubia sunt.
내 말을 믿으시오, 모든 것은 행운아들에게조차 불확실하오.
Nihil sibi quisquam de futuro debet promittere.
누구도 미래에 대해 자신에게 약속해서는 안 되오.
Id quoque, quod tenetur, per manus exit et ipsam, quam premimus, horam casus incidit, volvitur tempus rata quidem lege, sed per obscurum;
쥐고 있는 것조차 손에서 빠져나가며, 우리가 쥐고 있는 바로 그 시간을 우연이 갈라놓소. 시간은 정해진 법칙에 따라 흐르지만 어둠 속을 지나가오.
quid autem ad me, an naturae certum sit quod mihi incertum est?
그러나 나에게 불확실한 것이 자연에게는 확실하다 한들, 그것이 나에게 무슨 상관이겠소?
§101.6Navigationes longas et pererratis litoribus alienis seros in patriam reditus proponimus, militiam et castrensium laborum tarda manipretia, procurationes officiorumque per officia processus, cum interim ad latus mors est, quae quoniam numquam cogitatur nisi aliena, subinde nobis ingeruntur mortalitatis exempla non diutius quam dum miramur haesura.
우리는 먼 항해를, 이국의 해안을 헤맨 끝에 조국으로 늦게 돌아올 것을 기획하고, 군무와 진영의 노고에 대한 늦은 보상을, 공직의 수행과 공직을 통한 공직으로의 승진을 마음속에 그리지만, 그 와중에도 죽음은 옆에 있소. 죽음은 타인의 것으로만 생각되기 때문에, 우리에게는 끊임없이 필멸성의 사례들이 주어지지만, 그것은 우리가 경탄하는 동안만큼만 머물러 있을 뿐이오.
§101.7Quid autem stultius quam mirari id ullo die factum, quod omni potest fieri? Stat quidem terminus nobis, ubi illum inexorabilis fatorum necessitas fixit, sed nemo scit nostrum, quam prope versetur terminum.
하지만 어느 날에나 일어날 수 있는 일이 어느 날에 일어났다고 해서 경탄하는 것보다 더 어리석은 일이 어디 있겠소? 운명의 냉혹한 필연성이 고정해 둔 곳에 우리의 한계는 확실히 서 있지만, 우리 중 누구도 자신이 그 한계에 얼마나 가까이 맴돌고 있는지 알지 못하오.
Sic itaque formemus animum, tamquam ad extrema ventum sit.
그러니 우리는 마치 마지막 순간에 다다른 것처럼 마음을 다잡읍시다.
Nihil differamus.
아무것도 미루지 맙시다.
Cotidie cum vita paria faciamus.
매일 삶과 청산하여 장부를 맞춥시다.
§101.8Maximum vitae vitium est, quod inperfecta semper est, quod aliquid ex illa differtur.
삶의 가장 큰 결함은 그것이 늘 미완성이라는 점이며, 그중 일부가 항상 미루어진다는 점이오.
Qui cotidie vitae suae summam manum inposuit, non indiget tempore.
매일 자기 삶에 마지막 손길을 찍은 이는 시간을 필요로 하지 않소.
Ex hac autem indigentia timor nascitur et cupiditas futuri exedens animum.
그러나 이러한 부족함으로부터 두려움과, 미래를 향한 정신을 갉아먹는 갈망이 태어나는 법이오.
Nihil est miserius dubitatione venientium quorsus evadant;
올 것들이 어디로 가닿을지 모르는 의구심만큼 비참한 것은 없소.
quantum sit illud quod restat aut quale, sollicita mens inexplicabili formidine agitatur.
남은 것이 얼마나 되는지, 혹은 어떠한지, 불안해하는 정신은 형언할 수 없는 공포로 뒤흔들리게 마련이오.