§101.1Omnis dies, omnis hora quam nihil simus ostendit et aliquo argumento recenti admonet fragilitatis oblitos; tum aeterna meditatos respicere cogit ad mortem.
每一天,每一小时,都向我们表明我们是何等微不足道,并用某些新近的证据提醒那些忘记了自身脆弱的人;接着,它强迫那些计划着永恒事物的人回头注视死亡。
Quid sibi istud principium velit quaeris? Senecionem Cornelium, equitem Romanum splendidum et officiosum, noveras: ex tenui principio se ipse promoverat et iam illi declivis erat cursus ad cetera.
你问这个开场白是什么意思? 你曾认识科尔内利乌斯·塞内基奥,一位显赫且尽责的罗马骑士:他从微不足道的起点自我提升,而他通往其余一切事物的道路已经是一条下坡路。
§101.2Facilius enim crescit dignitas quam incipit.
因为地位的增长比它的开始要容易。
Pecunia quoque circa paupertatem plurimum morae habet, dum ex illa erepat haeret.
财富在贫困周围也最容易停滞,只要它还在挣扎着爬出贫困,就会驻足不前。
Iam Senecio divitiis imminebat, ad quas illum duae res ducebant efficacissimae, et quaerendi et custodiendi scientia, quarum vel altera locupletem facere potuisset.
塞内基奥已经逼近了财富,有两种最有效的东西正引导他走向财富:获取的知识和保持的知识,这二者中只要有其一,本就足以使人富裕。
§101.3Hic homo summae frugalitatis, non minus patrimonii quam corporis diligens, cum me ex consuetudine mane vidisset, cum per totum diem amico graviter adfecto et sine spe iacenti usque in noctem adsedisset, cum hilaris cenasset, genere valitudinis praecipiti arreptus, angina, vix conpressum artatis faucibus spiritum traxit in lucem.
这位极度节俭、对家产的爱护不亚于对身体的男子,像往常一样在清晨探望了我,又一整天直到深夜守护在一位病重且毫无希望的友人身旁,在愉快地共进晚餐后,被一种突如其来的疾病——咽喉炎所袭击,在狭窄的喉咙中,他勉强将受压迫的呼吸拖延到了光亮。
Intra paucissimas ergo horas, quam omnibus erat sani ac valentis officiis functus, decessit.
因此,在他履行完一个健康强壮之人的所有职责后的仅仅几小时内,他就去世了。
§101.4Ille, qui et mari et terra pecuniam agitabat, qui ad publica quoque nullum relinquens inexpertum genus quaestus accesserat, in ipso actu bene cedentium rerum, in ipso procurrentis pecuniae impetu raptus est.
他在海上和陆地上都操持着资金,也参与公共契约,没有留下任何一种未尝试过的获利方式,却在事情顺利进行的极盛时期、在资金滚滚而来的那一势头中被夺走了生命。
Insere nunc, Meliboee, piros, pone ordine vites.
“梅利博厄斯啊,现在接插你的梨树吧,按顺序栽植你的葡萄藤。
Quam stultum est aetatem disponere ne crastini quidem dominum! O quanta dementia est spes longas inchoantium: emam aedificabo, credam exigam, honores geram, tum deinde lassam et plenam senectutem in otium referam.
” 在一个人连明天都无法主宰的时候,去安排一生的光阴是多么愚蠢! 哦,那些开始抱有远大希望的人,其疯狂是多么巨大:“我要购买,我要建造,我要放贷,我要收回,公职我要担任,然后在那之后,我要将疲惫而充实的晚年带入闲暇。
§101.5Omnia, mihi crede, etiam felicibus dubia sunt.
” 相信我,一切事物即使对幸运者而言也是不确定的。
Nihil sibi quisquam de futuro debet promittere.
任何人都不该对自己承诺未来的事。
Id quoque, quod tenetur, per manus exit et ipsam, quam premimus, horam casus incidit, volvitur tempus rata quidem lege, sed per obscurum; quid autem ad me, an naturae certum sit quod mihi incertum est?
即使是手中握着的东西,也会从指缝中溜走,而偶然事件正切入我们紧握的这一小时;时间确实按照既定的法则流逝,但却是在黑暗中进行;然而,对我来说不确定的事情,对自然来说是否确定,对我又有什么关系呢?
§101.6Navigationes longas et pererratis litoribus alienis seros in patriam reditus proponimus, militiam et castrensium laborum tarda manipretia, procurationes officiorumque per officia processus, cum interim ad latus mors est, quae quoniam numquam cogitatur nisi aliena, subinde nobis ingeruntur mortalitatis exempla non diutius quam dum miramur haesura.
我们计划着遥远的航行,计划着在游历了异国海岸后迟至祖国的归途,计划着军旅生涯和营地劳苦的迟来报酬,计划着管理职位以及通过职责而得到的职责晋升,然而在此期间,死亡就在身边。 由于死亡除了他人的死之外从未被考虑过,所以我们不断被灌输着死亡的先例,但这些先例在我们脑海中停留的时间,不会长于我们对它们感到惊异的时间。
§101.7Quid autem stultius quam mirari id ullo die factum, quod omni potest fieri? Stat quidem terminus nobis, ubi illum inexorabilis fatorum necessitas fixit, sed nemo scit nostrum, quam prope versetur terminum.
但是,有什么比对任何一天都可能发生的事情在某一天发生而感到惊异更愚蠢的呢? 我们的终点确实矗立在命运无可动摇的必然性所固定的地方,但我们中没有人知道,自己正在离那终点多么近的地方徘徊。
Sic itaque formemus animum, tamquam ad extrema ventum sit.
因此,让我们这样塑造我们的心灵,就像我们已经走到了尽头。
Nihil differamus.
让我们不要拖延任何事。
Cotidie cum vita paria faciamus.
每天都与生命结清账目。
§101.8Maximum vitae vitium est, quod inperfecta semper est, quod aliquid ex illa differtur.
生命最大的缺陷在于,它总是未完成的,它的某些部分总是被推迟。
Qui cotidie vitae suae summam manum inposuit, non indiget tempore.
每天都给自己的生命画上圆满句号的人,不需要时间。
Ex hac autem indigentia timor nascitur et cupiditas futuri exedens animum.
然而,正是从这种匮乏中产生了恐惧,以及对未来的啃噬心灵的渴望。
Nihil est miserius dubitatione venientium quorsus evadant; quantum sit illud quod restat aut quale, sollicita mens inexplicabili formidine agitatur.
没有什么比对未来事物的去向感到怀疑更凄惨的了;剩下的还有多少,或者是什么样的,焦虑的心灵被无法解释的恐惧所动摇。