Humanitext Reader

마르쿠스 파비우스 퀸틸리아누스 · 웅변가 교육 §7.2.19-7.2.26

상호 고발의 실무적 한계와 변론 순서

366개 구절 중 196번째 · 라틴어

요약

상호 고발이 일반 법정에서 동시에 다루어질 수 없는 실무적 한계와 변론 순서 및 비교 방법을 논하며, 포상 청구나 신원 확인과 관련된 유사한 쟁점들을 제시한다.

§7.2.19in quo quidem genere causarum admonet Celsus fieri id in foro non posse; quod neminem ignorare arbitror.
확실히 이러한 종류의 사건에서 첼수스는 그것이 법정에서는 일어날 수 없다고 경고하는데, 이에 대해서는 아무도 모르지 않으리라 생각한다.
de uno reo consilium cogitur, et etiam si qui sunt, qui invicem accusent, alterum iudicium praeferre necesse est.
한 명의 피고인을 위해 평의회가 소집되며, 설령 서로를 고발하는 자들이 있다 하더라도, 한쪽의 재판을 우선하는 것이 필요하기 때문이다.
§7.2.20Apollodorus quoque ἀντικατηγορίαν duas esse controversias dixit, et sunt revera secundum forense ius duae lites.
아폴로도로스 역시 상호 고발이란 두 개의 논쟁이라고 말했다. 그리고 실제로 법정의 법에 따르면 그것들은 두 개의 소송이다.
potest tamen hoc genus in cognitionem venire senatus aut principis.
그러나 이 종류는 원로원이나 황제의 심리관할에 들어갈 수 있다.
sed in iudicio quoque nihil interest actionum, §7.2.21utrum simul de utroque pronuntietur an sententia de uno feratur.
하지만 재판에서도 ¦p.v7-9 p.58 변론에 있어서는 아무런 상관이 없다, 양자 모두에 대해 동시에 판결이 내려지든, 혹은 한쪽에 대해 판결이 내려지든 말이다.
Quo in genere semper prior debebit esse defensio, primum quia natura potior est salus nostra quam adversarii pernicies, deinde quod plus habebimus in accusatione auctoritatis, si prius de innocentia nostra constiterit, postremum, quod ita demum duplex causa erit.
이러한 종류에서는 항상 변호가 먼저여야 할 터인데, 첫째로 자연의 이치상 우리의 안전이 상대방의 파멸보다 더 중요하기 때문이고, 둘째로 우리의 무죄가 먼저 확립된다면 고발에 있어서 더 많은 권위를 가질 것이기 때문이며, 마지막으로 그렇게 해야 비로소 이중의 소송이 되기 때문이다.
nam qui dicit, ego non occidi, habet reliquam partem, ut dicat, tu occidisti; at qui dicit, tu occidisti, supervacuum habet postea dicere, ego non occidi.
왜냐하면 "나는 죽이지 않았다"고 말하는 사람은 "네가 죽였다"고 말할 남은 부분을 가지지만, "네가 죽였다"고 말하는 사람은 나중에 "나는 죽이지 않았다"고 말하는 것이 불필요하기 때문이다.
§7.2.22hae porro actiones constant comparatione;
나아가 이러한 변론들은 비교로 이루어진다.
ipsa comparatio non una via ducitur.
비교 자체는 한 가지 길로만 인도되지 않는다.
aut enim totam causam nostram cum tota adversarii causa componimus aut singula argumenta cum singulis.
우리는 우리의 전체 사건을 상대방의 전체 사건과 대비시키거나, 혹은 개별 논거들을 개별 논거들과 대비시키기 때문이다.
quorum utrum sit faciendum, non potest nisi ex ipsius litis utilitate cognosci: ut Cicero singula pro Vareno comparat in primo crimine;
이 둘 중 어느 쪽을 행해야 할지는 소송 자체의 실익으로부터만 알 수 있다. 예컨대 키케로는 『바레누스 변호』에서 첫 번째 혐의에 대해서는 개별적인 것들을 비교하고 있다.
etenim in posteriore crimine persona alieni cum persona matris temere compararetur.
실상 두 번째 혐의에서는 이방인의 인물과 어머니의 인물을 무모하게 비교하는 일이 되었을 것이기 때문이다.
quare optimum est, si fieri poterit, ut singula vincantur a singulis;
그러므로 가능하다면 개별적인 것들이 개별적인 것들에 의해 꺾이는 것이 최선이다.
sed si quando in partibus laborabimus, universitate pugnandum est.
그러나 만일 우리가 부분에서 고전할 때에는 전체로 싸워야 한다.
et sive invicem accusant, §7.2.23sive crimen reus citra accusationem in adversarium vertit (ut Roscius in accusatores suos, quamvis reos non fecisset), sive in ipsos, quos sua manu periisse dicemus, factum deflectitur, lion aliter quam in iis quae mutuam accusationem habent utriusque partis argumenta inter se comparantur.
그리고 그들이 서로 고발하든, 혹은 피고인이 공식 고발 없이 상대방에게 혐의를 돌리든(로스키우스가 비록 그들을 ¦p.v7-9 p.60 피고인으로 만들지는 않았으나 자신의 고발자들에게 행했던 것처럼), 혹은 자신의 손으로 죽었다고 우리가 말할 바로 그 사람들에게로 행위가 비껴가든, 상호 고발을 취하는 사건들과 다름없이 양측의 논거들이 서로 비교된다.
§7.2.24id autem genus de quo novissime dixi non solum in scholis saepe tractatur, sed etiam in foro.
그런데 내가 가장 최근에 언급한 이 종류는 학교에서 자주 다루어질 뿐만 아니라 법정에서도 다루어진다.
nam id est in causa Naevii Arpiniani solum quaesitum, praecipitata esset ab eo uxor an se ipsa sua sponte iecisset.
왜냐하면 나에비우스 아르피니아누스 사건에서 오직 질문된 것은, 아내가 그에 의해 밀쳐졌는가 아니면 그녀 스스로 자발적으로 몸을 던졌는가 하는 것이었기 때문이다.
cuius actionem et quidem solam in hoc tempus emiseram, quod ipsum me fecisse ductum iuvenali cupiditate gloriae fateor.
이 변론을, 그것도 현재까지 유일한 것으로서 내가 공표했었는데, 이 일 자체는 내가 젊은 날의 명예욕에 이끌려 행한 것임을 고백한다.
nam ceterae, quae sub nomine meo feruntur, negligentia excipientium in quaestum notariorum corruptae minimam partem mei habent.
왜냐하면 내 이름으로 유포되는 다른 변론들은 영리를 위해 그것을 받아적은 속기사들의 태만으로 인해 손상되어 나의 온전한 모습을 지극히 일부분만 담고 있기 때문이다.
§7.2.25est et alia duplex coniectura huic ἀντικατηγορίᾳ diversa, de praemiis, ut in illa controversia, tyrannus suspicatus a medico suo datum sibi venenum torsit eum et, cum is dedisse se pernegaret, arcessit alterum medicum;
또한 이 상호 고발과는 다른, 포상에 관한 또 다른 이중적 추측이 있다. 예컨대 다음의 논쟁에서처럼 말이다. "참주가 자신의 의사로부터 독약을 받았다고 의심하여 그를 고문했고, 그가 주었음을 완강히 부인하자 다른 의사를 불렀다.
ille datum ei venenum dixit, sed se antidotum daturum, et dedit ei potionem, qua epota tyrannus decessit. de praemio duo medici contendunt.
그 다른 의사는 참주에게 독약이 주어졌다고 말하며 자신이 해독제를 주겠다고 하고는 약을 주었는데, 그것을 마시자 참주가 사망했다." 포상을 두고 두 의사가 대립한다.
nam ut illic factum in adversarium transferentium, ita hic sibi vindicantium personae, causae, facultates, tempora, instrumenta, §7.2.26testimonia comparantur.
왜냐하면 저편(상호 고발)에서는 행위를 상대방에게 전가하는 자들의 인물, 원인, 능력, 시기, 도구가 비교되는 반면, 이편에서는 그것을 자신에게 ¦p.v7-9 p.62 귀속시키는 자들의 인물, 원인, 능력, 시기, 도구, 그리고 증언들이 비교되기 때문이다.
illud quoque, etiamsi non est ἀντικατηγορία, simili tamen ratione tractatur, in quo citra accusationem quaeritur, utrum factum sit.
또한 그것이 비록 상호 고발은 아닐지라도, 고발 없이 어느 쪽 사실이 발생했는지가 물어지는 경우 역시 비슷한 방식으로 다루어진다.
utraque enim pars suam expositionem habet atque eam tuetur, ut in lite Urbiniana petitor dicit, Clusinium Figulum filium Vrbiniae acie victa, in qua steterat, fugisse, iactatumque casibus variis, retentum etiam a rege, tandem in Italiam ac patriam suam Marrucinos venisse atque ibi agnosci;
양측 모두 자신들의 진술을 가지고 있으며 그것을 옹호하기 때문이다. 예컨대 우르비니아 소송에서 원고는 우르비니아의 아들 클루시니우스 피굴루스가 자신이 섰던 군대가 패배하자 도망쳐 다양한 사건에 휩쓸리고 왕에게 억류되기까지 하다가, 마침내 이탈리아와 자신의 고향인 마루치니에 와서 그곳에서 신원이 확인되었다고 말한다.
Pollio contra, servisse eum Pisauri dominis duobus, medicinam factitasse, manumissum alienae se familiae venali immiscuisse, a se rogantem, ut ei serviret, emptum.
반면 폴리오는 그가 피사우룸에서 두 명의 주인을 섬겼고 의업을 행했으며, 해방된 후 타인의 노예 매매군에 끼어들었다가 자신에게 봉사하기를 청하므로 그가 사들였다고 반박한다.

어휘·문법 주석

  1. §7.2.20actionum — 비인칭 동사 interest의 보어가 되는 속격으로, "변론(의 순서)에 있어서는 아무런 상관이 없다"를 뜻한다.
  2. §7.2.25transferentium — 현재분사의 속격 복수형으로, 뒤따르는 personae 등의 명사구를 수식하며 "(행위를 상대방에게) 전가하는 사람들의 (인물 등)"라는 소유격적 기능을 한다.
  3. §7.2.26agnosci — 대격과 부정사 구문(A.C.I.)에서 주어 Clusinium Figulum에 걸리는 현재 수동 부정사이다. 앞서 나온 완료 부정사들(fugisse 등)이 과거의 사실을 나타내는 반면, 이는 현재의 상태(인정받고 있음)를 나타낸다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 파비우스 퀸틸리아누스, 웅변가 교육 §7.2.19-7.2.26. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:7.2.19-7.2.26

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.