§1.pr.1post impetratam studiis meis quietem, quae per viginti annos erudiendis iuvenibus impenderam, cum a me quidam familiariter postularent, ut aliquid de ratione dicendi componerem, diu sum equidem reluctatus, quod auctores utriusque linguae clarissimos non ignorabam multa, quae ad hoc opus pertinerent, diligentissime scripta posteris reliquisse.
내가 젊은이들을 교육하기 위해 20년 동안 바쳤던 연구 활동으로부터의 은퇴를 허락받은 후, 어떤 이들이 나에게 웅변술의 체계에 관하여 무언가를 집필하라고 친근하게 요구했을 때, 나는 참으로 오랫동안 망설였소. 왜냐하면 그리스어와 라틴어 두 언어의 가장 저명한 저술가들이 이 작업에 관련된 많은 것들을 매우 꼼꼼하게 저술하여 후세에 남겼음을 내가 잘 알고 있었기 때문이오.
§1.pr.2sed qua ego ex causa faciliorem mihi veniam meae deprecationis arbitrabar fore, hac accendebantur illi magis, quod inter diversas opiniones priorum et quasdam etiam inter se contrarias difficilis esset electio;
그러나 내가 나의 사양에 대해 더 쉽게 용서를 받을 수 있으리라 생각했던 바로 그 이유 때문에, 그들은 더욱 자극을 받았소. 즉, 선인들의 서로 다르고 심지어 때로는 상반되는 의견들 사이에서 선택이 어렵다는 이유 때문이었소.
ut mihi si non inveniendi nova at certe iudicandi de veteribus iniungere laborem non iniuste viderentur.
그리하여 그들은 나에게 새로운 것을 창안하는 일은 아닐지라도 적어도 옛것들에 대해 판단하는 과업을 부과하는 것이 부당하지 않은 것처럼 보이게 만들었소.
§1.pr.3quamvis autem non tam me vinceret praestandi, quod exigebatur, fiducia quam negandi verecundia, latius se tamen aperiente materia plus quam imponebatur oneris sponte suscepi, simul ut pleniore obsequio demererer amantissimos mei, simul ne vulgarem viam ingressus alienis demum vestigiis insisterem.
하지만 요구된 바를 해낼 수 있다는 자신감보다는 거절하는 것에 대한 겸양(부끄러움)이 나를 굴복시켰음에도 불구하고, 소재가 더 넓게 펼쳐짐에 따라 나는 부과된 것보다 더 많은 짐을 스스로 기꺼이 짊어졌소. 이는 한편으로는 나를 아끼는 이들에게 더 온전한 순종으로 보답하기 위함이었고, 다른 한편으로는 평범한 길에 들어서서 결국 타인의 발자취만을 밟지 않기 위함이었소.
§1.pr.4nam ceteri fere, qui artem orandi litteris tradiderunt, ita sunt exorsi, quasi perfectis omni alio genere doctrinae summam in eloquentia manum imponerent, sive contemnentes tanquam parva, quae prius discimus, studia, sive non ad suum pertinere officium opinati, quando divisae professionum vices essent, seu, quod proximum vero, nullam ingenii sperantes gratiam circa res etiamsi necessarias procul tamen ab ostentatione positas;
웅변술을 글로써 전한 다른 거의 모든 이들은, 마치 다른 모든 종류의 학문을 완성한 이들에게 웅변술의 마지막 손길을 가하는 것처럼 시작했기 때문이오. 이는 우리가 먼저 배우는 공부를 대수롭지 않은 것으로 경멸했거나, 혹은 전문 영역의 역할 분담이 이루어진 이상 그것이 자신들의 임무에 속하지 않으리라 여겼거나, 혹은—이것이 진실에 가장 가깝겠지만—필요하기는 하나 겉치레와는 거리가 먼 일들에 대해서는 자신들의 재능이 찬사받기를 기대하지 않았기 때문이오.
ut operum fastigia spectantur, latent fundamenta.
건물의 지붕은 보이지만 기초는 숨겨져 있는 것처럼 말이오.
§1.pr.5ego, cum existimem nihil arti oratoriae alienum, sine quo fieri non posse oratorem fatendum est, nec ad ullius rei summam nisi praecedentibus initiis perveniri, ad minora illa, sed quae si negligas, non sit maioribus locus, demittere me non recusabo;
나로서는 그것 없이는 웅변가가 만들어질 수 없음을 인정해야만 하는 어떤 것도 웅변술에 무관하지 않다고 생각하고, 선행하는 시작 없이는 어떤 일의 정점에도 도달할 수 없다고 생각하므로, 비록 사소하지만 만일 소홀히 하면 더 큰 것들을 위한 자리가 없게 될 저 하찮은 일들로 나 자신을 낮추기를 거절하지 않을 것이오.
nec aliter, quam si mihi tradatur educandus orator, studia eius formare ab infantia incipiam.
그리고 교육받아야 할 웅변가가 나에게 위탁된 것과 다름없이, 그의 배움을 영아기부터 형성해 나가기 시작할 것이오.
Quod opus, Marcelle Victori, tibi dicamus;
마르켈루스 빅토르여, 우리는 이 저작을 그대에게 헌정하오.
§1.pr.6quem, cum amicissimum nobis tum eximio litterarum amore flagrantem, non propter haec modo (quamquam sint magna) dignissimum hoc mutuae inter nos caritatis pignore iudicabamus;
우리에게 가장 친할 뿐만 아니라 학문에 대한 비범한 사랑으로 불타오르는 그대를, 단지 이러한 이유들 때문만이 아니라(그것들도 큰 일이지만), 우리 사이의 상호적 사랑의 증표에 가장 합당하다고 판단했소.
sed quod erudiendo Getae tuo, cuius prima aetas manifestum iam ingenii lumen ostendit, non inutiles fore libri videbantur, quos ab ipsis dicendi velut incunabulis, per omnes, quae modo aliquid oratori futuro conferant, artis ad summam eius operis perducere destinabamus;
뿐만 아니라, 이미 어린 나이임에도 재능의 분명한 빛을 보여주고 있는 그대의 게타를 교육하는 데 이 책들이 유용하리라 여겨졌기 때문이기도 하오. 우리는 이 책들을 말하기의 이른바 요람기에서부터 시작하여, 장차 웅변가가 될 이에게 조금이라도 기여할 모든 예술의 단계를 거쳐, 그 저작의 정점에 이르게 하려고 계획했소.
§1.pr.7atque eo magis, quod duo iam sub nomine meo libri ferebantur artis rhetoricae neque editi a me neque in hoc comparati.
게다가 이미 내 이름으로 수사학에 관한 두 권의 책이 유통되고 있었는데, 이는 내가 출판한 것도 아니고 이 목적을 위해 마련된 것도 아니었기에 더욱 그러했소.
namque alterum sermonem per biduum habitum pueri, quibus id praestabatur, exceperant; alterum pluribus sane diebus, quantum notando consequi potuerant, interceptum boni iuvenes, sed nimium amantes mei, temerario editionis honore vulgaverant.
그중 한 권은 이틀 동안 행해진 강의를 그것을 제공받던 소년들이 받아적은 것이었고, 다른 한 권은 더 많은 날에 걸쳐 행해진 것을, 나를 너무나 아끼는 나머지 선량한 청년들이 속기로 따라잡을 수 있었던 만큼 가로채어, 경솔하게도 출판이라는 영예를 주어 퍼뜨려 버린 것이었소.
§1.pr.8quare in his quoque libris erunt eadem aliqua, multa mutata, plurima adiecta, omnia vero compositiora et, quantum nos poterimus, elaborata.
그러므로 이 책들 안에도 동일한 내용이 어느 정도 있겠지만, 많은 것이 바뀌고 아주 많은 것이 추가되었으며, 참으로 모든 것이 더 체계적으로 정리되고 우리가 할 수 있는 한 정성을 들여 다듬어졌소.
§1.pr.9oratorem autem instituimus illum perfectum, qui esse nisi vir bonus non potest;
그러나 우리가 교육하고자 하는 이는 저 완벽한 웅변가이며, 그는 선한 사람이 아니고서는 존재할 수 없소.
ideoque non dicendi modo eximiam in eo facultatem sed omnes animi virtutes exigimus.
따라서 우리는 그에게 단지 말하는 뛰어난 능력뿐만 아니라 영혼의 모든 덕성을 요구하는 것이오.
§1.pr.10neque enim hoc concesserim, rationem rectae honestaeque vitae (ut quidam putaverunt) ad philosophos relegandam, cum vir ille vere civilis et publicarum privatarumque rerum administrationi accommodatus, qui regere consiliis urbes, fundare legibus, emendare iudiciis possit, non alius sit profecto quam orator.
참으로 나는 바르고 고결한 삶의 이치(지침)를 (어떤 이들이 생각했던 것처럼) 철학자들에게 넘겨주어야 한다는 것을 용납하지 않을 것이오. 왜냐하면 진정으로 시민적이고 공적이며 사적인 일들의 관리에 적합하며, 조언으로 국가를 다스리고 법률로 기초를 세우며 판결로 바로잡을 수 있는 저 인물은 참으로 웅변가 외에 다름이 아니기 때문이오.
§1.pr.11quare, tametsi me fateor usurum quibusdam, quae philosophorum libris continentur, tamen ea iure vereque contenderim esse operis nostri proprieque ad artem oratoriam pertinere.
그러므로 비록 내가 철학자들의 책에 들어 있는 어떤 것들을 활용할 것임을 인정하지만, 그럼에도 그것들은 마땅하고도 참되게 우리 저작의 영역이며 고유하게 웅변술에 속하는 것이라 주장하고 싶소.
§1.pr.12an, si frequentissime de iustitia, fortitudine, temperantia ceterisque similibus disserendum est, adeo ut vix ulla possit causa reperiri in quam non aliqua ex his incidat quaestio, eaque omnia inventione atque elocutione sunt explicanda, dubitabitur, ubicunque vis ingenii et copia dicendi postulatur, ibi partes oratoris esse praecipuas?
그렇지 않다면, 만일 정의, 용기, 절제 및 그와 유사한 다른 덕목들에 대해 매우 빈번하게 논해야 해서, 이 중 어떤 질문도 개입하지 않는 소송 사건을 거의 찾아볼 수 없을 정도이고, 그 모든 것들이 구상(발상)과 표현에 의해 설명되어야 한다면, 정신의 힘과 풍부한 말재주가 요구되는 곳이면 어디서나 웅변가의 역할이 가장 주요하다는 사실이 의심받겠소?
§1.pr.13fueruntque haec, ut Cicero apertissime colligit, quemadmodum iuncta natura sic officio quoque copulata, ut iidem sapientes atque eloquentes haberentur.
그리고 이 일들은 키케로가 가장 명백하게 결론짓듯이, 본성상 결합되어 있는 것과 마찬가지로 책무에서도 연합되어 있었기에 동일한 이들이 현자이자 웅변가로 여겨졌소.
scidit deinde se studium, atque inertia factum est, ut artes esse plures viderentur.
그 뒤 학문이 스스로 분열되었고, 나태함으로 인해 기술들이 여럿인 것처럼 보이게 되었소.
nam ut primum lingua esse coepit in quaestu institutumque eloquentiae bonis male uti, curam morum, qui diserti habebantur, reliquerunt.
왜냐하면 언어가 돈벌이 수단이 되기 시작하고 웅변의 제도를 좋지 못하게 이용하는 관행이 생겨나자마자, 달변으로 여겨지던 이들은 도덕에 대한 관심을 버렸기 때문이오.