§1.1.25obstat hoc agnitioni earum non intendentibus mox animum ad ipsos ductus, dum antecedentem memoriam sequuntur.
이것은 아이들이 이전에 배운 기억을 쫓느라 글자 자체의 필적에 즉시 주의를 기울이지 않기 때문에, 글자를 인식하는 데 방해가 된다.
quae causa est praecipientibus, ut etiam, cum satis adfixisse eas pueris recto illo quo primum scribi solent contextu videntur, retro agant rursus et varia permutatione turbent, donec litteras qui instituuntur facie norint non ordine.
이것이 교사들로 하여금, 처음 쓰이는 것이 관례인 저 올바른 순서대로 아이들에게 글자가 충분히 고착된 것처럼 보일 때조차, 다시 순서를 역행하게 하거나 다양한 교체로 뒤섞어 놓아서, 교육받는 이들이 글자를 순서가 아니라 그 모양으로 알게 될 때까지 그렇게 하도록 만드는 이유이다.
quapropter optime sicut hominum pariter et habitus et nomina edocebuntur.
그러므로 사람의 경우와 마찬가지로, 글자의 모습과 이름 두 가지를 동시에 철저히 배우는 것이 가장 좋다.
§1.1.26sed quod in litteris obest, in syllabis non nocebit.
하지만 글자에서 방해가 되는 것이 음절에서는 해가 되지 않을 것이다.
non excludo autem, id quod est inventum irritandae ad discendum infantiae gratia eburneas etiam litterarum formas in lusum offerre;
하지만 나는 배우는 유아기를 자극하기 위해 고안된 방식인, 상아로 만든 글자 모양을 놀이용으로 제공하는 것을 배제하지 않는다.
vel si quid aliud, quo magis illa aetas gaudeat, inveniri potest, quod tractare, intueri, nominare iucundum sit.
혹은 저 나이가 더 기뻐할 만한, 만지고 바라보고 이름을 부르는 것이 즐거운 다른 어떤 것이라도 고안될 수 있다면 그것 역시 배제하지 않는다.
§1.1.27cum vero iam ductus sequi coeperit, non inutile erit eas tabellae quam optime insculpi, ut per illos velut sulcos ducatur stilus.
하지만 이미 필적을 따라가기 시작할 때에는, 그것들이 판에 최대한 잘 새겨져서, 저 말하자면 고랑을 통해 필기구가 이끌리도록 하는 것이 무익하지 않을 것이다.
nam neque errabit, quemadmodum in ceris (continebitur enim utrinque marginibus neque extra praescriptum egredi poterit) et celerius ac saepius sequendo certa vestigia firmabit articulos, neque egebit adiutorio manum suam manu superimposita regentis.
왜냐하면 밀랍판에서처럼 어긋나지 않을 것이고(양쪽 가장자리에 의해 제한되어 정해진 범위를 벗어날 수 없기 때문이다), 확실한 흔적을 더 빠르고 더 자주 따라감으로써 손가락 관절을 굳건하게 할 수 있으며, 손 위에 손을 얹어 자신의 손을 인도해 주는 이의 도움을 필요로 하지도 않을 것이기 때문이다.
§1.1.28non est aliena res, quae fere ab honestis negligi solet, cura bene ac velociter scribendi.
고결한 이들에게 대개 소홀히 여겨지기 마련인, 잘 그리고 빠르게 쓰는 것에 대한 배려는 무관한 일이 아니다.
nam cum sit in studiis praecipuum, quoque solo verus ille profectus et altis radicibus nixus paretur, scribere ipsum, tardior stilus cogitationem moratur, rudis et confusus intellectu caret;
왜냐하면 학문에서 가장 중요하고, 오직 그것에 의해서만 깊은 뿌리에 기댄 진정한 진보가 마련되는 것이 쓰는 것 자체이기 때문에, 더딘 필기구는 생각을 지체시키고, 서툴고 어지러운 글씨는 이해하기 어렵다.
unde sequitur alter dictandi, quae transferenda sunt, labor.
이로부터 필사해야 할 것들을 구술해야 하는 또 다른 노고가 뒤따른다.
§1.1.29quare cum semper et ubique tum praecipue in epistolis secretis et familiaribus delectabit ne hoc quidem neglectum reliquisse.
그러므로 언제 어디서나, 특히 비밀스럽고 친근한 편지에서 이 일조차 소홀히 남겨두지 않았다는 점은 기쁨을 줄 것이다.
§1.1.30syllabis nullum compendium est;
음절에는 지름길이 없다.
perdiscendae omnes nec, ut fit plerumque, difficillima quaeque earum differenda, ut in nominibus scribendis deprehendantur.
모두 철저히 배워야 하며, 흔히 그러하듯 그중 가장 어려운 것들을 미루어 두었다가 이름을 쓸 때 당황하는 일이 없어야 한다.
§1.1.31quin immo ne primae quidem memoriae temere credendum;
오히려 최초의 기억력조차 경솔하게 믿어서는 안 된다.
repetere et diu inculcare fuerit utilius, et in lectione quoque non properare ad continuandam eam vel accelerandam, nisi cum inoffensa atque indubitata litterarum inter se coniunctio suppeditare sine ulla cogitandi saltem mora poterit.
되풀이하고 오랫동안 주입하는 것이 더 유익할 것이며, 독서에서도 문자 상호 간의 걸림돌 없고 확실한 결합이 최소한 아무런 생각의 지체 없이 제공될 수 있을 때가 아니면, 독서를 잇거나 속도를 내는 데 서두르지 않는 것이 좋다.
Tunc ipsis syllabis verba complecti et his sermonem connectere incipiat.
그때에야 비로소 음절 자체로 단어를 구성하고 이것들로 담화를 연결하기 시작해야 한다.
§1.1.32incredibile est, quantum morae lectioni festinatione adiiciatur.
서두름으로 인해 독서에 얼마나 많은 지체가 더해지는지는 믿기 힘들 정도이다.
hinc enim accidit dubitatio, intermissio, repetitio plus quam possunt audentibus, deinde, cum errarunt, etiam iis quae iam sciunt diffidentibus.
왜냐하면 이로부터 능력 이상의 일을 감행하는 이들에게 망설임, 중단, 반복이 일어나고, 그 뒤에 틀렸을 때는 이미 아는 것들에 대해서조차 불신하게 되기 때문이다.
§1.1.33certa sit ergo in primis lectio, deinde coniuncta et diu lentior, donec exercitatione contingat emendata velocitas.
그러므로 우선 확실한 독서가 이루어지고, 그다음 연결된 채로 오랫동안 느리게 읽어야 하며, 마침내 연습을 통해 교정된 빠름이 도달할 때까지 그렇게 해야 한다.
§1.1.34nam prospicere in dextrum (quod omnes praecipiunt) et providere, non rationis modo sed usus quoque est;
왜냐하면 오른쪽을 내다보고 예견하는 것은 이치뿐만 아니라 실제 경험의 문제이기도 하기 때문이다.
quoniam sequentia intuenti priora dicenda sunt, et, quod difficillimum est, dividenda intentio animi, ut aliud voce aliud oculis agatur.
후속하는 것을 주시하는 동안 앞선 것을 말해야 하며, 가장 어려운 일이겠으나, 목소리로는 다른 일을 하고 눈으로는 다른 일을 하도록 정신의 집중을 나누어야 하기 때문이다.
illud non paenitebit curasse, cum scribere nomina puer (quemadmodum moris est) coeperit, ne hanc operam in vocabulis vulgaribus et forte occurrentibus perdat.
아이가 (관습대로) 이름을 쓰기 시작할 때, 이 노력을 평범하거나 우연히 마주치는 낱말들에 허비하지 않도록 배려하는 것은 후회하지 않을 것이다.
§1.1.35protinus enim potest interpretationem linguae secretioris, quas Graeci γλώσσας vocant, dum aliud agitur, ediscere et inter prima elementa consequi rem postea proprium tempus desideraturam.
왜냐하면 다른 일을 하는 동안 그리스인들이 '글로사이'라고 부르는 더 은밀한 언어의 해석을 즉시 배워서, 나중에 고유한 시간을 요구하게 될 일을 최초의 입문 과정에서 성취할 수 있기 때문이다.
et quoniam circa res adhuc tenues moramur, ii quoque versus, qui ad imitationem scribendi proponentur, non otiosas velim sententias habeant sed honestum aliquid monentes.
그리고 우리가 아직 사소한 일들 주변에 머물고 있으므로, 글쓰기 모방을 위해 제시되는 저 시구들 또한 쓸데없는 격언을 담지 않고 고결한 무언가를 권고하기를 바란다.
§1.1.36prosequitur haec memoria in senectutem et impressa animo rudi usque ad mores proficiet.
이 기억은 노년까지 뒤따르며, 길들지 않은 마음에 새겨져 품행에 이르기까지 도움이 될 것이다.
etiam dicta clarorum virorum et electos ex poëtis maxime (namque eorum cognitio parvis gratior est) locos ediscere inter lusum licet.
저명한 인물들의 어록과 특히 시인들 중에서 선별된 구절들(시인들에 대한 지식은 어린아이들에게 더 즐거움을 주기 때문이다)을 놀이 틈틈이 암기하는 것도 허용된다.
nam et maxime necessaria est oratori (sicut suo loco dicam) memoria, et ea praecipue firmatur atque alitur exercitatione, et in his, de quibus nunc loquimur, aetatibus, quae nihildum ipsae generare ex se queunt, prope sola est, quae iuvari cura docentium possit.
왜냐하면 내가 적절한 시기에 말하겠듯이, 기억력은 웅변가에게 극히 필요하며, 특히 연습에 의해 굳건해지고 길러지기 때문이며, 우리가 지금 이야기하고 있는 이 나이대에는 스스로에게서 아무것도 생성해 낼 수 없으므로 교사들의 보살핌에 의해 도움을 받을 수 있는 거의 유일한 영역이기 때문이다.
§1.1.37non alienum fuerit exigere ab his aetatibus, quo sit absolutius os et expressior sermo, ut nomina quaedam versusque adfectatae difficultatis ex pluribus et asperrime coeuntibus inter se syllabis catenatos et velut confragosos quam citatissime volvant;
더 완벽한 입모양과 더 분명한 발음을 얻기 위해, 여러 개의 매우 거칠게 결합하는 음절들로 엮여 있고 말하자면 울퉁불퉁하여 의도적인 어려움을 담고 있는 몇몇 이름들과 시구들을 가능한 한 신속하게 발음하도록 이 나이대 아이들에게 요구하는 것은 무의미하지 않을 것이다.
χαλινοί Graece vocantur.
이들은 그리스어로 '칼리노이'라고 불린다.
res modica dictu, qua tamen omissa multa linguae vitia, nisi primis eximuntur annis, inemendabili in posterum pravitate durantur.
말하기에는 사소한 일이나, 만약 이것이 누락된다면 발음상의 많은 결함이 최초의 몇 년 안에 제거되지 않는 한 장차 교정할 수 없는 비틀림으로 굳어지게 된다.