§9.7.1cum haec dicerentur audirenturque et deploratum paene Romanum nomen in concilio sociorum fidelium esset, §9.7.2dicitur Ofillius Calavius, Ovi filius, clarus genere factisque, tum etiam aetate verendus, longe aliter se habere rem dixisse:
이러한 일들이 이야기되고 들려지며 충실한 동맹시들의 회의에서 로마라는 이름이 거의 절망적으로 애도 되고 있었을 때, 가문과 업적으로 명성이 높고 당시 나이로도 존경받던 오비우스의 아들 오필리우스 칼라비우스가 사태는 전혀 다르게 흘러가고 있다고 말했다고 전해진다.
§9.7.3silentium illud obstinatum fixosque in terram oculos et surdas ad omnia solacia aures et pudorem intuendae lucis ingentem molem irarum ex alto animi cientis indicia esse.
즉, 저 완강한 침묵과 땅에 박힌 시선, 모든 위로에 귀를 닫은 귀와 빛을 바라보는 것에 대한 수치심은, 영혼 깊은 곳에서 거대한 분노의 더미를 불러일으키고 있는 마음의 징표들이라는 것이었다.
§9.7.4aut Romana se ignorare ingenia, aut silentium illud Samnitibus flebiles brevi clamores gemitusque excitaturum, Caudinaeque pacis aliquanto Samnitibus quam Romanis tristiorem memoriam fore;
또한 자신이 로마인의 기질을 모르고 있거나, 아니면 그 침묵이 머잖아 삼니움인들에게 눈물 섞인 비명과 신음을 자아낼 것이며, 카우디움 평화의 기억은 로마인들보다 삼니움인들에게 몇 배는 더 비참한 것이 되리라는 것이었다.
§9.7.5quippe suos quemque eorum animos habiturum, ubicumque congressuri sint; saltus Caudinos non ubique Samnitibus fore.
왜냐하면 그들이 어디서 맞닥뜨리든 그들 각자는 자신의 기개를 유지할 것이며, 삼니움인들에게 카우디움 고개가 도처에 있는 것은 아닐 것이기 때문이다.
iam Romae etiam sua infamis clades erat.
이미 로마에서도 그들 자신의 수치스러운 패전 소식이 전해져 있었다.
§9.7.6obsessos primum audierunt; tristior deinde ignominiosae pacis magis quam periculi nuntius fuit.
처음에 그들은 포위되었다는 소식을 들었고, 그 후 굴욕적인 평화의 소식은 위험의 소식보다 더 비통한 것이었다.
§9.7.7ad famam obsidionis dilectus haberi coeptus erat; dimissus deinde auxiliorum apparatus, postquam deditionem tam foede factam acceperunt, extemploque sine ulla publica auctoritate consensum in omnem formam luctus est.
포위 소문에 징집이 시작되었으나, 이토록 비열하게 이루어진 항복 소식을 접한 후 동맹군의 준비는 해제되었고, 즉시 그 어떤 공적인 선포도 없이 모든 형태의 애도에 동의가 이루어졌다.
tabernae circa forum clausae, §9.7.8iustitiumque in foro sua sponte coeptum prius quam indictum;
광장 주변의 상점들은 문을 닫았고, 광장의 휴무는 포고되기도 전에 자발적으로 시작되었다.
lati clavi, anuli aurei positi;
넓은 자주색 띠와 금반지는 벗겨졌다.
§9.7.9paene maestior exercitu ipso civitas esse nec ducibus solum atque auctoribus sponsoribusque pacis irasci sed innoxios etiam milites odisse et negare urbe tectisve accipiendos.
온 시민 사회는 군대 자체보다 거의 더 비탄에 잠겨 있었으며, 평화의 지도자들과 제안자들, 보증인들에게 분노할 뿐만 아니라 무고한 군사들까지 증오하여 도시와 가택에 받아들여서는 안 된다고 주장했다.
§9.7.10quam concitationem animorum fregit adventus exercitus etiam iratis miserabilis.
이러한 마음의 격앙을, 분노한 이들에게조차 애처롭게 보인 군대의 도착이 꺾어 놓았다.
non enim tamquam in patriam revertentes ex insperato incolumes, §9.7.11sed captorum habitu vultuque ingressi sero in urbem, ita se in suis quisque tectis abdiderunt, ut postero atque insequentibus diebus nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet.
왜냐하면 그들은 뜻밖에 무사히 조국으로 돌아오는 자들처럼 들어온 것이 아니라, 포로의 복장과 안색으로 늦은 밤에 도시에 들어서서 각자 자기 집에 몸을 숨겼기에, 다음 날과 그 다음 날들에 그들 중 아무도 광장이나 공공장소를 보려 하지 않았기 때문이다.
§9.7.12consules in privato abditi nihil pro magistratu agere, nisi quod expressum senatus consulto est, ut dictatorem dicerent comitiorum causa.
사택에 들어박힌 집정관들은 선거를 치르기 위해 독자관을 임명하라는 원로원 결의에 의해 강제된 것 외에는 집정관으로서 아무 일도 하지 않았다.
Q. Fabium Ambustum dixerunt §9.7.13et P. Aelium Paetum magistrum equitum;
그들은 퀸투스 파비우스 암부스투스를 임명했고, 푸블리우스 아엘리우스 파에투스를 기병장관으로 임명했다.
§9.7.14quibus vitio creatis suffecti M. Aemilius Papus dictator, L. Valerius Flaccus magister equitum.
이들이 흠결을 지닌 채 선출되었기에, 대신 마르쿠스 아에밀리우스 파푸스가 독재관으로, 루키우스 발레리우스 플라쿠스가 기병장관으로 보임되었다.
nec per eos comitia habita;
그러나 이들에 의해서도 선거는 치러지지 못했다.
et quia taedebat populum omnium magistratuum eius anni, res ad interregnum rediit.
그리고 인민이 그해의 모든 정무관에게 신물이 났기에 사태는 집정대행으로 넘어갔다.
interreges Q. Fabius Maximus, M. Valerius Corvus.
집정대행관은 퀸투스 파비우스 막시무스와 마르쿠스 발레리우스 코르부스였다.
§9.7.15is consules creavit Q. Publilium Philonem tertiunm et L. Papirium Cursorem iterum haud dubio consensu civitatis, quod nulli ea tempestate duces clariores essent.
후자가 국가의 의심할 여지 없는 동의 속에서 퀸투스 푸블릴리우스 필로를 세 번째로, 루키우스 파피리우스 쿠르소르를 두 번째로 집정관에 선출했다. 당시 그들보다 더 명성 높은 장군들이 없었기 때문이다.