§9.6.1primi consules prope seminudi sub iugum missi, tum ut quisque gradu proximus erat, ita ignominiae obiectus, tum deinceps singulae legiones. §9.6.2circumstabant armati hostes, exprobantes eludentesque;
먼저 집정관들이 거의 반라의 상태로 멍에 아래로 보내졌고, 이어서 각자 품계가 가까운 순서대로 이와 같이 굴욕에 처해졌으며, 그 다음으로 각 군단이 차례로 뒤를 이었다. 무장한 적들이 주위에 둘러서서 비난하고 조롱했다.
gladii etiam plerisque intentati, et vulnerati quidam necatique, si vultus eorum indignitate rerum acrior victorem offendisset. §9.6.3ita traducti sub iugum et, quod paene gravius erat, per hostium oculos, cum e saltu evasissent, etsi velut ab inferis extracti tum primum lucem adspicere visi sunt, tamen ipsa lux ita deforme intuentibus agmen omni morte tristior fuit. §9.6.4itaque cum ante noctem Capuam pervenire possent, incerti de fide sociorum et quod pudor praepediebat, circa viam haud procul Capua omnium egena corpora humi prostraverunt. §9.6.5quod ubi est Capuam nuntiatum, evicit miseratio iusta sociorum superbiam ingenitam Campanis. §9.6.6confestim insignia sua consulibus, fasces lictoribus, arma equos, vestimenta commeatus militibus benigne mittunt; §9.6.7et venientibus Capuam cunctus senatus populusque obviam egressus iustis omnibus hospitalibus privatisque et publicis fungitur officiis. §9.6.8neque illis sociorum comitas vultusque benigni et adloquia non modo sermonem elicere, sed ne ut oculos quidem attollerent aut consolantes amicos contra intuerentur efficere poterant: §9.6.9adeo super ^ maerorem pudor quidam fugere conloquia et coetus hominum cogebat. §9.6.10postero die cum iuvenes nobiles, missi a Capua, ut proficiscentes ad finem Campanum prosequerentur, §9.6.11revertissent vocatique in curiam percunctantibus maioribus natu multo sibi maestiores et abiectioris animi visos referrent: adeo silens ac prope mutum agmen incessisse; §9.6.12iacere indolem illam Romanam, ablatosque cum armis animos; non reddere salutem salutantibus, non dare responsum, non hiscere quemquam prae metu potuisse, tamquam ferentibus adhuc cervicibus iugum, sub quod missi essent; §9.6.13habere Samnites victoriam non praeclaram solum sed etiam perpetuam, cepisse enim eos non Romam, sicut ante Gallos, sed, quod multo bellicosius fuerit, Romanam virtutem ferociamque: —
많은 이들에게 칼끝이 겨누어지기도 했으며, 사태의 굴욕성에 분개하여 그들의 얼굴빛이 다소 험악해져 승자의 심기를 거스르기라도 하면 몇몇은 부상을 입거나 죽임을 당하기도 했다. 이와 같이 멍에 아래를, 그리고 거의 그보다 더 괴로운 일이었지만 적들의 목전을 지나서, 그들이 고개를 벗어났을 때, 비록 마치 저승에서 건져 올려져 그때 비로소 빛을 보는 것처럼 보였을지라도, 그들 자신에게 이토록 흉한 대열을 보게 하는 그 빛 자체가 어떤 죽음보다도 더 비참한 것이었다. 그리하여 밤이 되기 전에 카푸아에 도착할 수도 있었음에도, 동맹시들의 신의를 확신하지 못하고 수치심이 발길을 가로막았기에, 카푸아에서 멀지 않은 길가에 온갖 것을 결여한 몸뚱이들을 땅바닥에 누였다. 이 소식이 카푸아에 전해지자, 카푸아인들의 천성적인 오만함을 동맹시에 대한 마땅한 동정심이 이겨냈다. 그들은 즉시 집정관들에게는 그들의 표식을, 릭토르들에게는 파스케스를, 군사들에게는 무기와 말, 의복과 식량을 친절하게 보내주었다. 그리고 그들이 카푸아에 들어서자 온 원로원과 인민이 마중을 나와, 사적이고도 공적인 모든 정당한 환대의 의무를 다했다. 동맹시들의 친절과 온화한 얼굴빛, 그리고 위로의 말들도 그들에게서 말문을 열게 하기는커녕, 눈을 치켜뜨게 하거나 위로해주는 친구들을 마주 보게 할 수도 없었다. 그만큼 슬픔에 더해져 일종의 수치심이 대화와 사람들의 모임을 피하도록 강제하고 있었던 것이다. 다음 날, 카푸아에서 파견되어 출발하는 이들을 캄파니아 국경까지 배웅하러 갔던 젊은 귀족들이 돌아와 의사당으로 불려 가 연장자들의 질문에 그들이 훨씬 더 비탄에 잠겨 있고 낙담한 기색이었다고 보고했을 때, 즉 대열이 그토록 조용하고 거의 말도 없이 행진했다는 것이었다. 저 로마인의 기개는 꺾였고 기백 또한 무기와 함께 빼앗겼으며, 인사하는 이들에게 답례하지도 않고 대답하지도 않았으며, 마치 자신들이 보내졌던 그 멍에를 목에 여전히 메고 있는 것처럼 두려움에 사로잡혀 아무도 입을 열 수조차 없었다는 것이었다. 삼니움인들이 얻은 승리는 눈부실 뿐만 아니라 영속적인데, 왜냐하면 그들은 과거 갈리아인들처럼 로마를 함락시킨 것이 아니라, 훨씬 더 전투적인 것인 로마의 용맹과 투지를 사로잡았기 때문이라는 것이었다.