§8.31.1Fabius contione extemplo advocata obtestatus milites est, ut, qua virtute rem publicam ab infestissimis hostibus defendissent, eadem se, cuius ductu auspicioque vicissent, ab inpotenti crudelitate dictatoris tutarentur:
파비우스는 즉시 집회를 소집하여 군사들에게, 그들이 가장 적대적인 적들로부터 국가를 방위했던 것과 똑같은 용기로서, 그의 지휘와 조복 하에 승리를 거둔 자신을 독재관의 횡포하고 잔인한 처사로부터 지켜줄 것을 간청했다.
§8.31.2venire amentem invidia, iratum virtuti alienae felicitatique; furere, quod se absente res publica egregie gesta esset; malle, si mutare fortunam posset, apud Samnites quam Romanos victoriam esse;
그(독재관)가 시기심으로 이성을 잃고 타인의 용맹과 행운에 분노하여 오고 있으며, 자신이 없는 동안 국가의 대업이 훌륭하게 수행된 것에 분노하고 있으며, 만약 운명을 바꿀 수만 있다면 승리가 로마인이 아니라 삼니움인들의 것이 되기를 더 바라고 있다는 것이었다.
§8.31.3imperium dictitare spretum, tamquam non eadem mente pugnari vetuerit, qua pugnatum doleat: et tunc invidia inpedire virtutem alienam voluisse cupidissimisque arma ablaturum fuisse militibus, ne se absente moveri possent,
독재관은 명령이 무시당했다고 거듭 주장하고 있으나, 이는 마치 그가 전투가 행해진 것을 아쉬워하는 것과 똑같은 뜻으로 전투를 금지했던 것이 아니라는 듯이 말하는 것이며, 그때도 시기심으로 타인의 용맹을 가로막고자 하여, 자신이 없는 동안 군사들이 움직일 수 없도록 가장 열성적인 그들로부터 무기를 빼앗으려 했던 것이라고 했다.
§8.31.4et nunc id furere, id aegre pati, quod sine L. Papirio non inermes, non manci milites fuerint, quod se Q. Fabius magistrum equitum duxerit ac non accensum dictatoris.
그리고 이제는 루키우스 파피리우스가 없어도 군사들이 무방비하지도 무능하지도 않았다는 사실과, Q. 파비우스가 자신을 독재관의 시종이 아니라 기병대장으로 생각하고 행동했다는 사실에 분노하고 불쾌해하고 있다는 것이었다.
§8.31.5quid illum facturum fuisse, si, quod belli casus ferunt Marsque communis, adversa pugna evenisset, qui sibi devictis hostibus, re publica bene gesta, ita ut non ab illo unico duce melius geri potuerit, supplicium magistro equitum minetur?
적이 온전히 격퇴되고, 국가의 대업이 저 유일무이한 장군에 의해서도 이보다 더 잘 수행될 수 없었을 만큼 훌륭하게 완수되었음에도 기병대장에게 형벌을 위협하고 있는 자가, 만약 전쟁의 조화와 공평한 군신(마르스)이 흔히 가져다주는 패배가 닥쳤더라면 도대체 무슨 짓을 저질렀겠는가?
§8.31.6neque illum magistro equitum infestiorem quam tribunis militum, quam centurionibus, quam militibus esse.
또한 그가 기병대장에게 품은 적개심은 군사호민관들이나 백인대장들, 군사들에게 품은 것보다 결코 더하지 않다.
si posset, in omnes saeviturum fuisse;
만약 그가 할 수만 있었다면 모두에게 횡포를 부렸을 것이다.
§8.31.7quia id nequeat, in unum saevire; etiam invidiam tamquam ignem summa petere; in caput consilii, in ducem incurrere;
그가 그렇게 할 수 없기 때문에 한 사람에게 화풀이를 하는 것이며, 시기심 또한 불길처럼 가장 높은 곳을 향해 치달아 계획의 우두머리이자 대장에게 덤벼드는 것이다.
si se simul cum gloria rei gestae extinxisset, tunc victorem velut in capto exercitu dominantem, quidquid licuerit in magistro equitum, in militibus ausurum.
만약 그가 거둔 공적의 영광과 함께 자신을 파멸시킨다면, 그때 승자는 마치 사로잡힌 군대 안에서 군림하듯 기병대장에게 허용되었던 모든 짓을 군사들에게 감행할 것이다.
proinde adessent in sua causa omnium libertati.
그러므로 그들은 그의 사건에서 만인의 자유를 옹호해야 한다.
§8.31.8si consensum exercitus eundem, qui in proelio fuerit, in tuenda victoria videat et salutem unius omnibus curae esse, inclinaturum ad clementiorem sententiam animum;
만약 (독재관이) 승리를 지키는 일에서도 전투에서와 똑같은 군대의 단결을 보고, 한 사람의 안위가 모두의 관심사임을 알게 된다면, 그의 마음을 더 관대한 결정으로 돌릴 것이다.
§8.31.9postremo se vitam fortunasque suas illorum fidei virtutique permittere.
끝으로 그는 자신의 생명과 운명을 그들의 신의와 용기에 맡긴다고 했다.