§7.31.1Submotis deinde legatis cum consultus senatus esset, etsi magnae parti urbs maxima opulentissimaque Italiae, uberrimus ager marique propinquus ad varietates annonae horreum populi Romani fore videbatur, tamen tanta utilitate fides antiquior fuit, responditque ita ex auctoritate senatus consul: §7.31.2“auxilio vos, Campani, dignos censet senatus;
사절들이 물러난 뒤 원로원에 자문이 행해졌을 때, 비록 많은 이들에게 이탈리아에서 가장 크고 가장 부유한 도시이자, 해안에 인접하여 비옥한 토지가 식량 수급 변동에 대비한 로마 인민의 곡창지대가 될 것이라 보였지만, 그럼에도 그처럼 커다란 실리보다는 신의가 더 우선이었으므로, 집정관은 원로원의 권위에 의거하여 다음과 같이 답변하였다. “캄파니아인들이여, 원로원은 여러분이 원조를 받을 자격이 있다고 판단하오.
sed ita vobiscum amicitiam institui par est, ne qua vetustior amicitia ac societas violetur.
그러나 여러분과 우호를 맺는 것은 더 오래된 우호와 동맹이 침해받지 않는 범위 내여야 마땅하오.
Samnites nobiscum foedere iuncti sunt;
삼니움인들은 우리와 조약으로 묶여 있소.
itaque arma, deos prius quam homines violatura, adversus Samnites vobis negamus; §7.31.3legatos, sicut ius fasque est, ad socios atque amicos precatum mittemus, ne qua vobis vis fiat. ” ad ea princeps legationis — sic enim domo mandatum attulerant —: “quando quidem” inquit “nostra tueri adversus vim atque iniuriam iusta vi non vultis, vestra certe defendetis;
그러므로 인간보다 신들을 먼저 모독하게 될 무기를 삼니움인들을 상대로 여러분에게 주는 것은 거절하오. 우리는 인간과 신의 법에 걸맞게, 여러분에게 어떠한 폭력도 가해지지 않도록 간청하기 위해 우리의 동맹이자 친구인 이들에게 사절을 보낼 것이오.” 이에 대해 사절단의 대표는――본국에서 그러한 명령을 띠고 왔기 때문인데―― 다음과 같이 말하였다.
§7.31.4itaque populum Campanum urbemque Capuam, agros, delubra deum, divina humanaque omnia in vestram, patres conscripti, populique Romani dicionem dedimus, quidquid deinde patiemur, dediticii vestri passuri.
“그렇다면 폭력과 불의에 맞서 저희의 것을 정당한 무력으로 지켜주기를 원치 않으시니, 여러분 자신의 것이라면 틀림없이 방어하시겠지요. 그러므로 원로원 의원 여러분, 캄파니아 인민과 카푸아 도시, 들판, 신들의 신전, 신성과 세속의 모든 것을 여러분과 로마 인민의 지배 아래로 넘겨드립니다.
” §7.31.5sub haec dicta omnes, manus ad consules tendentes, pleni lacrimarum in vestibulo curiae procubuerunt. §7.31.6commoti patres vice fortunarum humanarum, si ille praepotens opibus populus, luxuria superbiaque clarus, a quo paulo ante auxilium finitimi petissent, adeo infractos gereret animos, ut se ipse suaque omnia potestatis alienae faceret. §7.31.7tum iam fides agi visa deditos non prodi;
이후에 저희가 겪게 될 모든 일은 여러분의 귀순자로서 겪는 것이 될 것입니다.” 이 말이 끝나자마자 모두가 집정관들을 향해 손을 뻗으며 눈물을 흘린 채 원로원 회당 현관에 엎드렸다. 원로원 의원들은 인간 운명의 부침에 깊이 동요하였다. 재력이 대단히 강력하고 사치와 오만으로 이름 높았으며, 얼마 전까지만 해도 이웃들이 원조를 청하던 그 민족이, 자신과 자신의 모든 것을 타국의 지배 아래 둘 정도로 이토록 꺾인 기색을 보였기 때문이었다. 이제 귀순한 자들을 배신하지 않아야 한다는 신의가 거론되는 듯 보였다.
nec facturum aequa Samnitium populum censebant, si agrum urbemque per deditionem factam populi Romani oppugnarent.
또한 만일 그들이 무조건 항복을 통해 로마 인민의 소유가 된 영토와 도시를 공격한다면, 삼니움 인민이 정당하게 행동하는 것이 아니라고 그들은 생각하였다.
legatos itaque extemplo mitti ad Samnites placuit. §7.31.8data mandata, ut preces Campanorum, responsum senatus amicitiae Samnitium memor, deditionem postremo factam Samnitibus exponerent; §7.31.9peterent pro societate amicitiaque, ut dediticiis suis parcerent neque in eum agrum, qui populi Romani factus esset, hostilia arma inferrent; §7.31.10si leniter agendo parum proficerent, denuntiarent Samnitibus populi Romani senatusque verbis, ut Capua urbe Campanoque agro abstinerent. §7.31.11haec legatis agentibus in concilio Samnitium adeo est ferociter responsum, ut non solum gesturos se esse dicerent id bellum, sed magistratus eorum e curia egressi stantibus legatis praefectos cohortium vocarent iisque clara voce imperarent, §7.31.12ut praedatum in agrum Campanum extemplo proficiscerentur.
그리하여 즉시 삼니움인들에게 사절을 보내기로 결정되었다. 전달된 훈령은, 캄파니아인들의 애원과 삼니움인들과의 우호를 염두에 둔 원로원의 답변, 그리고 마지막으로 이루어진 무조건 항복의 사실을 삼니움인들에게 설명하라는 것이었다. 또한 동맹과 우호 관계에 의거하여, 자신들의 귀순자들을 선대하고 로마 인민의 소유가 된 영토에 적대적인 무기를 들이지 말 것을 청하도록 하였다. 만일 온건하게 행동하는 것으로써 효과를 거의 보지 못한다면, 로마 인민과 원로원의 이름으로 삼니움인들에게 카푸아 도시와 캄파니아 영토에서 손을 떼라고 경고하도록 하였다. 사절들이 삼니움인들의 평의회에서 이를 교섭할 때 너무도 사납게 답변이 돌아왔기에, 그들은 이 전쟁을 치를 것이라고 말했을 뿐만 아니라, 그들의 정무관들이 회의장 밖으로 나와 사절들이 서 있는 앞에서 코호트의 지휘관들을 불러 큰 목소리로 명령하기까지 하였다. 즉시 캄파니아 영토로 약탈하러 출발하라고 말이다.