§7.21.1extremo anno comitia consularia certamen patrum ac plebis diremit, tribunis negantibus passuros comitia haberi, ni secundum Liciniam legem haberentur, dictatore obstinato tollere potius totum e re publica consulatum quam promiscuum patribus ac plebi facere.
한 해의 끝에, 집정관 선거를 둘러싸고 귀족과 평민의 다툼이 일어났으니, 호민관들은 리키니우스 법에 따라 치러지지 않는 한 선거가 치러지도록 허용하지 않겠다고 주장했고, 독재관은 집정관직을 귀족과 평민이 공유하느니 차라리 국가에서 집정관직 자체를 완전히 폐지하겠다고 완강히 버텼기 때문이다.
§7.21.2prolatandis igitur comitiis cum dictator magistratu abisset, res ad interregnum rediit.
그리하여 선거가 연기된 상태에서 독재관이 퇴임하자, 사태는 공위기로 돌아갔다.
infestam inde patribus plebem interreges cum accepissent, ad undecimum interregem seditionibus certatum est.
그 후 공위기 집정관들이 귀족에게 적대적인 평민들의 상태를 넘겨받자, 열한 번째 공위기 집정관에 이르기까지 내분 속에서 다툼이 계속되었다.
§7.21.3legis Liciniae patrocinium tribuni iactabant; propior dolor plebi faenoris ingravescentis erat, curaeque privatae in certaminibus publicis erumpebant.
호민관들은 리키니우스 법의 옹호를 자랑스레 내세웠으나, 평민들에게는 무거워지는 부채 이자의 고통이 더 절박했기에, 사적인 근심들이 공적인 다툼 속에서 터져 나왔다.
§7.21.4quorum taedio patres L. Cornelium Scipionem interregem concordiae causa observare legem Liciniam comitiis consularibus iussere.
이러한 다툼에 넌더리가 난 귀족들은 화합을 위해 공위기 집정관 루키우스 코르넬리우스 스키피오에게 집정관 선거에서 리키니우스 법을 준수하라고 명령했다.
P. Valerio Publicolae datus e plebe collega C. Marcius Rutilus.
푸블리우스 발레리우스 푸블리콜라에게 평민 출신의 동료 가이우스 마르키우스 루틸루스가 주어졌다.
§7.21.5inclinatis semel in concordiam animis novi consules faenebrem quoque rem, quae distinere una animos videbatur, levare adgressi solutionem alieni aeris in publicam curam verterunt quinqueviris creatis, quos mensarios ab dispensatione pecuniae appellarunt.
마음이 일단 화합으로 기울자, 새 집정관들은 마음을 갈라놓는 유일한 요인으로 보이던 부채 문제 역시 경감하려 시도하며, 5인 위원회를 구성하여 부채 상환을 공공의 책임으로 돌렸다. 이들은 자금의 분배 역할 때문에 '은행가'라고 불렸다.
§7.21.6meriti aequitate curaque sunt, ut per omnium annalium monumenta celebres nominibus essent;
이들은 자신들의 공정함과 노고 덕분에 모든 연대기 기록을 통해 그 이름이 널리 알려질 자격을 얻었다.
fuere autem C. Duillius, P. Decius Mus, M. Papirius, Q. Publilius et T. Aemilius.
이들은 가이우스 두일리우스, 푸블리우스 데키우스 무스, 마르쿠스 파피리우스, 퀸투스 푸블릴리우스, 그리고 티투스 에밀리우스였다.
§7.21.7qui rem difficillimam tractatu et plerumque parti utrique, semper certe alteri gravem cum alia moderatione tum inpendio magis publico quam iactura sustinuerunt.
이들은 다루기 매우 까다롭고 대개 양측 모두에게, 적어도 언제나 한쪽에게는 무거운 짐이 되는 이 문제를, 여타의 온건한 방책뿐만 아니라 특히 손실보다는 공공의 재정 지출을 통해 해결해 냈다.
§7.21.8tarda enim nomina et inpeditiora inertia debitorum quam facultatibus aut aerarium mensis cum aere in foro positis dissolvit, ut populo prius caveretur, aut aestimatio aequis rerum pretiis liberavit, ut non modo sine iniuria sed etiam sine querimoniis partis utriusque exhausta vis ingens aeris alieni sit.
왜냐하면 채무자들의 자력 부족보다는 태만 때문에 회수가 지체되고 막혀 있던 채무들을, 국고가 광장에 자금을 차려 놓은 탁자들을 설치하여 대위변제해 주어 국가에 대해 먼저 담보가 제공되게 하거나, 혹은 공정한 가격으로 재산을 평가하여 채무자들을 해방해 주었기 때문이다. 그리하여 양측 모두에게 피해가 없을 뿐만 아니라 불만도 없이 거대한 액수의 부채가 청산되었다.
terror inde vanus belli Etrusci, §7.21.9cum coniurasse duodecim populos fama esset, dictatorem dici coegit;
그 후 실체 없는 에트루리아 전쟁의 공포가, 열두 부족이 동맹을 맺었다는 소문이 돌자 독재관 임명을 강제했다.
dictus in castris — eo enim ad consules missum senatus consultum est — C. Iulius, cui magister equitum adiectus L. Aemilius.
진영에서—원로원 결의가 그곳에 있는 집정관들에게 보내졌기 때문이다—가이우스 율리우스가 지명되었고, 그에게 기병대장으로 루키우스 에밀리우스가 임명되었다.
ceterum foris tranquilla omnia fuere.
하지만 국외는 모두 평온했다.