§6.6.1de agro Pomptino ab L. Sicinio tribuno plebis actum ad frequentiorem iam populum mobilioremque ad cupiditatem agri, quam fuerat. §6.6.2et de Latino Hernicoque bello mentio facta in senatu maioris belli cura, quod Etruria in armis erat, dilata est. §6.6.3res ad Camillum tribunum militum consulari potestate rediit;
폼프티누스 영토에 관하여, 호민관 루키우스 시키니우스에 의해, 이전보다 더 많이 모이고 토지에 대한 욕망으로 더 쉽게 흔들리는 평민들 앞에서 발의가 이루어졌다. 또한 원로원 내에서 언급된 라티움인 및 헤르니키인과의 전쟁에 대한 논의는 에트루리아가 무장하고 있었기 때문에 더 큰 전쟁에 대한 우려로 연기되었다. 지도권은 집정관 권한을 가진 군사 집정관 카밀루스에게 돌아갔다.
collegae additi quinque: Ser. Cornelius Maluginensis, Q. Servilius Fidenas sextum, L. Quinctius Cincinnatus, L. Horatius Pulvillus, P. Valerius. §6.6.4principio anni aversae curae hominum sunt a bello Etrusco, quod fugientium ex agro Pomptino agmen repente inlatum in urbem attulit Antiates in armis esse Latinorumque populos iuventutem suam misisse ad id bellum, §6.6.5eo abnuentis publicum fuisse consilium, quod non prohibitos tantummodo voluntarios dicerent militare, ubi vellent.
다섯 명의 동료, 즉 세르비우스 코르넬리우스 말루기넨시스, 퀸투스 세르빌리우스 피데나스(여섯 번째), 루키우스 퀸크티우스 킨키나투스, 루키우스 호라티우스 풀빌루스, 푸블리우스 발레리우스가 추가되었다. 연초에 사람들의 관심은 에트루리아 전쟁으로부터 돌려졌는데, 폼프티누스 영토로부터 도망쳐 온 난민의 대열이 갑자기 도시 안으로 들이닥쳐, 안티움 시민들이 무장하고 있으며 라티움의 제 부족들이 그 전쟁을 위해 자신들의 청년들을 보냈다는 소식을 전했기 때문이다. 그들은 이를 근거로 그것이 국가의 공식 결정이었음을 부인하며, 단지 자원병들이 원하는 곳에서 복무하는 것을 금지하지 않았을 뿐이라고 주장했다.
desierant iam ulla contemni bella. §6.6.6itaque senatus dis agere gratias, quod Camillus in magistrate esset: dictatorem quippe dicendum eum fuisse, si privatus esset;
이제는 그 어떤 전쟁도 가벼이 여겨지지 않게 되었다. 그리하여 원로원은 카밀루스가 관직에 있는 것에 대해 신들께 감사를 드렸다. 왜냐하면 그가 만약 사인(私人)이었다면 독재관으로 지명되어야 했을 것이기 때문이다.
et collegae fateri regimen omnium rerum, ubi quid bellici terroris ingruat, §6.6.7in viro uno esse, sibique destinatum animo esse Camillo submittere imperium, nec quicquam de maiestate sua detractum credere, quod maiestati eius viri concessissent.
그리고 그의 동료들도 전쟁의 공포가 닥칠 때마다 모든 일의 지도권이 한 사람에게 있음을 인정했고, 자신들의 마음속에서 카밀루스에게 지휘권을 복속시키기로 결의했으며, 그 위대한 인물의 존엄에 양보함으로써 자신들의 존엄이 조금도 훼손되지 않는다고 믿었다.
conlaudatis ab senatu tribunis et ipse Camillus, confusus animo, gratias egit. §6.6.8ingens inde ait onus a populo Romano sibi, qui se iam quartum creasset, magnum a senatu talibus de se iudiciis eius ordinis, maxumum tam honorato collegarum obsequio iniungi. §6.6.9itaque si quid laboris vigiliarumque adici possit, certantem secum ipsum adnisurum, ut tanto de se consensu civitatis opinionem, quae maxima sit, etiam constantem efficiat.
원로원으로부터 군사 집정관들이 칭송을 받자, 카밀루스 자신도 마음속으로 크게 감동하며 감사를 표했다. 그는 이로 인해 자신을 이제 네 번째로 선출한 로마 인민으로부터 '거대한' 중책이, 자신에 대한 그 신분의 그러한 평가를 통해 원로원으로부터 '중대한' 중책이, 그리고 동료들의 이토록 영예로운 복종에 의해 '가장 중대한' 중책이 자신에게 부과되었다고 말했다. 그러므로 만약 노고와 불침번의 경계를 더할 수 있다면, 자기 자신과 경쟁하듯 스스로 노력하여, 국가가 이토록 큰 일치로 자신에게 품고 있는 지극히 높은 기대를 더욱 확고하게 만들겠다고 말했다.
quod ad bellum atque Antiates attineat, §6.6.10plus ibi minarum quam periculi esse; se tamen, ut nihil timendi, sic nihil contemnendi auctorem esse. §6.6.11circumsederi urbem Romanam ab invidia et odio finitimorum; itaque et ducibus pluribus et exercitibus administrandam rem publicam esse.
전쟁과 안티움 시민들에 관해서는, 그곳에는 위험보다는 위협이 더 많지만, 자신은 아무것도 두려워하지 않되 마찬가지로 아무것도 가벼이 여기지 말라고 권고하는 바라고 말했다. 로마 시는 이웃들의 시기와 증오로 둘러싸여 있으므로, 국가의 운영은 더 많은 지휘관과 더 많은 군대에 의해 이루어져야 한다고 말했다.
“Te” inquit, §6.6.12“L. Valeri, socium imperii consiliique legiones mecum adversus Antiatem hostem ducere placet; §6.6.13te, Q. Servili, altero exercitu instructo paratoque ad urbem castra habere, intentum, sive Etruria se interim, ut nuper, sive nova haec cura, Latini atque Hernici moverint;
"당신이," 그가 말했다, "루키우스 발레리우스여, 지휘와 계획의 동료로서 나와 함께 안티움의 적에 맞서 군단을 이끌어 주기를 바라오. 당신, 퀸투스 세르빌리우스여, 또 다른 군대를 조직하고 대비하여 도시 근처에 진영을 갖추고, 그동안 에트루리아가 최근처럼 움직이거나, 혹은 이 새로운 우려인 라티움인과 헤르니키인이 움직이는지 주시해 주기를 바라오.
pro certo habeo ita rem gesturum, ut patre, avo teque ipso ac sex tribunatibus dignum est. §6.6.14tertius exercitus ex causariis senioribusque a L. Quinctio scribatur, qui urbi moenibusque praesidio sit.
나는 당신이 당신의 부친, 조부, 그리고 당신 자신과 여섯 번의 군사 집정관 직에 걸맞은 방식으로 임무를 수행할 것임을 확신하오. 세 번째 군대는 루키우스 퀸크티우스에 의해 복무 면제자들과 연장자들 중에서 징집되어 도시와 성벽의 수비를 맡도록 하시오.
L. Horatius arma, tela, frumentum quaeque alia belli tempora poscent provideat. §6.6.15te, Ser. Corneli, praesidem huius publici consilii, custodem religionum, comitiorum, legum, rerum omnium urbanarum collegae facimus. ” §6.6.16cunctis in partes muneris sui benigne pollicentibus operam Valerius, socius imperii lectus, adiecit M. Furium sibi pro dictatore seque ei pro magistro equitum futurum; §6.6.17proinde, quam opinionem de unico imperatore, eam spem de bello haberent.
루키우스 호라티우스는 무기, 투척 무기, 식량 및 전쟁의 상황이 요구하는 다른 모든 것들을 조달하도록 하시오. 세르비우스 코르넬리우스여, 당신을 동료인 우리는 이 국가 평의회의 의장이자 종교, 선거, 법률, 그리고 도시의 모든 사무의 수호자로 삼겠소." 모든 이들이 각자의 임무 분담에 기꺼이 협력을 약속하는 가운데, 지휘 동료로 선택된 발레리우스가 덧붙였다. 마르쿠스 푸리우스가 자신에게 독재관과 같을 것이며, 자신은 그에게 기병장관과 같을 것이라고. 그러므로 독보적인 지휘관에 대해 품고 있는 것과 같은 신뢰를 전쟁의 성과에 대해서도 기대하라고 했다.
se vero bene sperare patres et de bello et de pace universaque re publica erecti gaudio fremunt, §6.6.18nec dictatore umquam opus fore rei publicae, si talis viros in magistratu habeat, tam concordibus iunctos animis, parere atque imperare iuxta paratos laudemque conferentis potius in medium quam ex communi ad se trahentis.
실제로 의원들은 전쟁과 평화, 그리고 국가 전체에 대해 좋은 기대를 품고 기쁨에 차서 환호성을 질렀으며, 만약 국가가 관직에 이와 같은 인물들을 두고, 이토록 화합하는 마음으로 결속되어 복종과 지휘를 고르게 행할 준비가 되어 있으며, 칭찬을 공동의 이익으로 돌리고 공동의 것에서 자신에게로 끌어오려 하지 않는다면, 국가에 결코 독재관이 필요하지 않을 것이라고 말했다.