Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §6.39.1-6.39.12

리키니우스 법안의 일괄 표결 요구와 재선 고사

1770개 구절 중 353번째 · 라틴어

요약

독재관 만리우스 하에서 평민회가 개최되나, 평민들이 집정관 법안만을 부결시키려 하자 호민관 리키니우스와 섹스티우스는 모든 법안의 일괄 가결을 촉구하며 연임을 거부하는 체하여 평민들의 투지를 불태운다.

§6.39.1inter priorem dictaturam abdicatam novamque a Manlio initam ab tribunis velut per interregnum concilio plebis habito apparuit, quae ex promulgatis plebi, quae latoribus gratiora essent.
이전 독재관의 사임과 만리우스가 취임한 새로운 독재관의 개시 사이에, 마치 공위기와 같이 호민관들에 의해 평민회가 개최되었고, 공포된 법안들 중에서 어떤 것이 평민들에게 더 마음에 들고, 어떤 것이 제안자들에게 더 마음에 들고가 명백해졌다.
§6.39.2nam de faenore atque agro rogationes iubebant, de plebeio consule antiquabant;
평민들은 이자와 토지에 관한 법안에 대해서는 가결표를 던지려 했으나, 평민 출신 집정관에 관한 법안은 부결시키려 했기 때문이었다.
et perfecta utraque res esset, ni tribuni se in omnia simul consulere plebem dixissent.
그리고 만약 호민관들이 평민에게 모든 법안을 일괄적으로 의결해야 한다고 말하지 않았더라면, 두 안건 모두 가결되었을 것이다.
§6.39.3P. Manlius deinde dictator rem in causam plebis inclinavit C. Licinio, qui tribunus militum fuerat, magistro equitum de plebe dicto.
그 후 독재관 푸블리우스 만리우스는, 전에 군사 호민관이었던 평민 출신의 가이우스 리키니우스를 기병장관으로 지명함으로써 사태를 평민의 대의에 유리한 쪽으로 기울게 만들었다.
§6.39.4id aegre patres passos accipio;
패트리키들이 이 일을 달갑지 않게 여겼다고 나는 전해 들었다.
dictatorem propinqua cognatione Licini se apud patres excusare solitum, simul negantem magistri equitum maius quam tribuni consularis imperium esse.
독재관은 패트리키들에게 리키니우스와의 가까운 친족 관계를 구실로 변명하곤 했으며, 동시에 기병장관의 명령권이 집정관격 군사 호민관의 권한보다 더 크지는 않다고 부정했다는 것이다.
§6.39.5Licinius Sextiusque, cum tribunorum plebi creandorum indicta comitia essent, ita se gerere, ut negando iam sibi velle continuari honorem acerrime accenderent ad id, quod dissimulando petebant, plebem:
리키니우스와 섹스티우스는 평민 호민관 선출을 위한 민회가 공고되었을 때, 이제 자신들은 관직의 연임을 원하지 않는다고 말하며 사양하는 체함으로써, 실상 그들이 위장하여 구하고 있던 것을 향해 평민들의 마음을 가장 격렬하게 불타오르게 하도록 행동했다.
§6.39.6nonum se annum iam velut in acie adversus optumates maximo privatim periculo, nullo publice emolumento stare.
그들은 주장했다. 자신들은 이미 9년 동안 마치 귀족들에 맞선 전선에 서 있는 것처럼 사적으로는 극도의 위험을 무릅쓰고, 공적으로는 아무런 보상도 없이 서 있었다.
consenuisse iam secum et rogationes promulgatas et vim omnem tribuniciae potestatis.
공포된 법안들과 호민관 권능의 모든 힘이 이제 자신들과 함께 쇠락해 버렸다.
§6.39.7primo intercessione collegarum in leges suas pugnatum esse, deinde ablegatione iuventutis ad Veliternum bellum, postremo dictatorium fulmen in se intentatum.
처음에는 동료들의 거부권 행사로 자신들의 법안에 맞서 싸움이 걸려왔고, 다음에는 젊은이들이 벨리트라이 전쟁으로 파견됨으로써 방해받았으며, 마지막에는 독재관의 벼락이 자신들을 겨냥했다.
§6.39.8iam nec collegas nec bellum nec dictatorem obstare, quippe qui etiam omen plebeio consuli magistro equitum ex plebe dicendo dederit: se ipsam plebem et commoda morari sua.
이제는 동료도, 전쟁도, 독재관도 가로막지 못한다. 실제로 독재관마저 평민 출신의 기병장관을 지명함으로써 평민 출신 집정관의 탄생을 위한 길조를 주었기 때문이다. 가로막고 있는 것은 평민들 자신과 그들 자신의 이익뿐이다.
§6.39.9liberam urbem ac forum a creditoribus, liberos agros ab iniustis possessoribus extemplo, §6.39.10si velit, habere posse.
만약 그들이 원한다면 채권자 없는 자유로운 도성과 광장을, 불의한 점유자들로부터 해방된 자유로운 토지를 즉시 차지할 수 있을 것이다.
quae munera quando tandem satis grato animo aestimaturos, si inter accipiendas de suis commodis rogationes spem honoris latoribus earum incidant? non esse modestiae populi Romani id postulare, ut ipse faenore levetur et in agrum iniuria possessum a potentibus inducatur, per quos ea consecutus sit, senes tribunicios non sine honore tantum sed etiam sine spe honoris relinquat.
자신들의 이익에 관한 법안들을 수용하면서 그 법안들의 제안자들에게서 관직에 대한 희망을 끊어 버린다면, 도대체 언제쯤 충분히 감사하는 마음으로 이러한 선물들을 평가하겠는가? 자신들은 이자 부담에서 벗어나고 권력자들에 의해 불의하게 점유된 토지로 입주하게 되면서, 그것을 달성해 준 호민관으로서 늙어 버린 이들을 명예 없이 방치할 뿐만 아니라 명예에 대한 희망조차 빼앗은 채로 두기를 요구하는 것은 로마 민중의 중용에 어긋나는 일이다.
§6.39.11proinde ipsi primum statuerent apud animos, quid vellent, deinde comitiis tribuniciis declararent voluntatem.
그러므로 그들 스스로 먼저 마음속으로 무엇을 원하는지 결정하고, 그다음 호민관 선거에서 그 의사를 표명하라.
si coniuncte ferri ab se promulgatas rogationes vellent, esse, quod eosdem reficerent tribunos plebis;
만약 자신들이 공포한 법안들이 일괄적으로 통과되기를 원한다면, 그 동일한 평민 호민관들을 재선해야 할 이유가 있다.
perlaturos enim, quae promulgaverint;
왜냐하면 그들이야말로 공포한 법안들을 성립시킬 것이기 때문이다.
§6.39.12sin, quod cuique privatim opus sit, id modo accipi velint, opus esse nihil invidiosa continuatione honoris;
그러나 만약 각자 사적으로 필요한 것만을 수용하기를 원한다면, 비난의 대상이 되는 관직의 연임은 전혀 필요하지 않다.
nec se tribunatum nec illos ea, quae promulgata sint, habituros.
그들이 호민관직을 얻지도 못할 것이고, 평민들이 공포된 법안들의 혜택을 얻지도 못할 것이다.

어휘·문법 주석

  1. 6.39.1quae ex promulgatis plebi, quae latoribus gratiora essent — `apparuit`의 주어 또는 보어 역할을 하는 간접의문문 절이다. 후반부의 `quae` 뒤에는 `gratiora essent`가 생략되어 있다. `ex promulgatis`는 부분속격을 대신하는 전치사구로 “공포된 법안들 중에서”를 의미한다.
  2. 6.39.2perfecta utraque res esset, ni tribuni se in omnia simul consulere plebem dixissent — 과거 반사실 조건문이다. 귀결절은 접속법 과거완료 수동태(`perfecta esset`)를 취하고, 조건절(`ni` = `nisi`)은 접속법 과거완료 능동태(`dixissent`)를 취한다. `dixissent`에 걸리는 대격과 부정사 구문 `se in omnia simul consulere plebem`에서, `se`는 부정사의 의미상 주어(호민관들)이며 `plebem`은 `consulere`의 직접목적어(평민들에게 의견을 묻다)이다.
  3. 6.39.5ita se gerere — 서사에서 생동감과 빠른 행동을 나타내기 위해 사용된 역사적 부정사(`gerere`)로, 주어 `Licinius Sextiusque`에 대응하는 3인칭 복수 미완료 과거 직설법과 동일한 기능을 수행한다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §6.39.1-6.39.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:6.39.1-6.39.12

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.