§6.3.1cum in ea parte, in qua caput rei Romanae Camillus erat, ea fortuna esset, aliam in partem terror ingens ingruerat.
로마 국가의 수장인 카밀루스가 있던 그 방면에서는 그와 같은 행운이 따랐던 반면, 다른 방면에는 거대한 공포가 밀어닥치고 있었다.
§6.3.2Etruria prope omnis armata Sutrium, socios populi Romani, obsidebat;
무장한 에트루리아의 거의 전역이 로마 인민의 동맹국인 수트리움을 포위하고 있었다.
quorum legati opem rebus adfectis orantes cum senatum adissent, decretum tulere, ut dictator primo quoque tempore auxilium Sutrinis ferret.
그들의 사절단이 곤경에 처한 상황에 대한 원조를 애원하며 원로원에 나아갔을 때, 그들은 독재관이 가급적 조속히 수트리움인들에게 원조를 제공해야 한다는 결정을 받아냈다.
§6.3.3cuius spei moram cum pati fortuna obsessorum non potuisset confectaque paucitas oppidanorum opere, vigiliis, vulneribus, quae semper eosdem urgebant, per pactionem urbe hostibus tradita inermis cum singulis emissa vestimentis miserabili agmine penates relinqueret, eo forte tempore Camillus cum exercitu Romano intervenit.
포위된 자들의 처지가 이러한 희망의 지체를 견뎌낼 수 없었고, 줄곧 같은 사람들을 괴롭히던 방어 작업, 불침번, 부상으로 인해 피폐해진 소수의 시민들이 협정을 통해 도시를 적에게 넘겨주고, 무장도 하지 않은 채 각자 단 한 벌의 옷만 걸치고 나올 것을 허락받아 비참한 대열을 지어 고향을 떠나고 있던 바로 그때, 마침 카밀루스가 로마 군대를 이끌고 개입했다.
§6.3.4cui cum se maesta turba ad pedes prouoluisset principumque orationem necessitate ultima expressam fetus mulierum ac puerorum, qui exilii comites trahebantur, excepisset, parcere lamentis Sutrinos iussit;
슬픔에 잠긴 군중이 그의 발아래에 엎드리고, 극단적인 궁핍함 속에서 자아낸 지도자들의 호소에 이어 추방의 동반자로 끌려가던 여성들과 아이들의 울음소리가 이어졌을 때, 그는 수트리움인들에게 비탄을 그치라고 명령했다.
Etruscis se luctum lacrimasque ferre.
그리고 자신은 에트루리아인들에게 슬픔과 눈물을 가져다줄 것이라고 말했다.
§6.3.5sarcinas inde deponi Sutrinosque ibi considere modico praesidio relicto, arma secum militem ferre iubet.
이어서 그는 짐을 내려놓게 하고, 소규모의 호위대를 남겨둔 채 수트리움인들은 그곳에 머물도록 했으며, 병사들에게는 자신과 함께 무기만을 지니고 갈 것을 명령했다.
ita expedito exercitu profectus ad Sutrium, id quod rebatur, soluta omnia rebus, at fit, secundis invenit, nullam stationem ante moenia, patentes portas, victorem vagum praedam ex hostium tectis egerentem.
이처럼 가벼운 무장을 한 군대를 이끌고 수트리움으로 출발한 그는, 자신이 예상했던 대로, 순조로운 상황에서 으레 일어나듯 모든 것이 풀려 있는 모습을 발견했다. 성벽 앞에는 보초가 없었고, 문은 열려 있었으며, 승리한 적들은 흩어져 주민들의 집에서 전리품을 실어 나르고 있었다.
iterum igitur eodem die Sutrium capitur;
그리하여 같은 날 수트리움은 두 번째로 점령되었다.
§6.3.6victores Etrusci passim trucidantur ab novo hoste, neque se conglobandi coeundique in unum aut arma capiundi datur spatium.
승리자였던 에트루리아인들은 새로운 적에 의해 도처에서 학살당했으며, 그들에게는 대오를 정비하여 한데 모이거나 무기를 잡을 시간조차 주어지지 않았다.
§6.3.7cum pro se quisque tenderent ad portas, si qua forte se in agros eicere possent, clausas — id enim primum dictator imperaverat — portas inveniunt.
각자 혹시라도 벌판으로 빠져나갈 수 있을까 하여 성문을 향해 달려갔을 때, 그들은 성문이 닫혀 있는 것을 발견했다. 그것이 바로 독재관이 가장 먼저 명령한 일이었기 때문이다.
inde alii arma capere, §6.3.8alii, quos forte armatos tumultus occupaverat, convocare suos, ut proelium inirent;
이에 어떤 이들은 무기를 들기 시작했고, 소란이 일어났을 때 마침 무장하고 있던 다른 이들은 전투를 시작하기 위해 동료들을 소집했다.
quod accensum ab desperatione hostium fuisset, ni praecones per urbem dimissi poni arma et parci inermi iussissent nec praeter armatos quemquam violari.
만약 도시 곳곳에 파견된 전령들이 무기를 내려놓을 것과 무장하지 않은 자들은 살려둘 것, 그리고 무장한 자 외에는 누구도 해치지 말 것을 명령하지 않았더라면, 적들의 절망감으로 인해 전투가 맹렬해졌을 것이다.
§6.3.9tum etiam quibus animi in spe ultima obstinati ad decertandum fuerant, postquam data spes vitae est, iactare passim arma inermesque, quod tutius fortuna fecerat, se hosti offerre.
그때 마지막 희망 속에서 결사적으로 싸우기로 마음을 굳혔던 이들마저도, 살길이 열렸다는 희망이 주어지자 도처에서 무기를 던져버렸고, 이제는 처지상 더 안전한 길이 된 무방비 상태로 적에게 자신을 내맡겼다.
§6.3.10magna multitudo in custodias divisa; oppidum ante noctem redditum Sutrinis inviolatum integrumque ab omni clade belli, quia non vi captum, sed traditum per condiciones fuerat.
많은 무리가 감시하에 분산되었고, 도시는 밤이 되기 전에 전쟁의 어떤 참화도 입지 않은 온전하고 무사한 상태로 수트리움인들에게 반환되었다. 왜냐하면 그 도시는 무력으로 함락된 것이 아니라 조건부로 인도되었던 것이기 때문이다.