§6.28.1nam cum esset Praenestinis nuntiatum nullum exercitum conscriptum Romae, nullum ducem certum esse, §6.28.2patres ac plebem in semet ipsos versos, occasionem rati duces eorum raptim agmine acto pervastatis protinus agris ad portam Collinam signa intulere.
왜냐하면 로마에 군대가 징집되지 않았고 확실한 지휘관도 없다는 소식이 프라에네스테인들에게 전해졌을 때, 귀족과 평민이 서로 적대하고 있다고 생각하고 이를 기회로 여긴 그들의 지도자들은 급히 대열을 움직여 즉시 들판을 철저히 유린한 뒤 콜리나 문까지 군기를 진격시켰기 때문이다.
§6.28.3ingens in urbe trepidatio fuit.
성안에는 엄청난 공포가 일어났다.
conclamatum ad arma concursumque in muros atque portas est, tandemque ab seditione ad bellum versi dictatorem T. Quinctium Cincinnatum creavere.
무기를 들라는 외침이 터져 나왔고 성벽과 성문으로 사람들이 몰려들었으며, 마침내 내분에서 전쟁으로 방향을 돌린 그들은 티투스 퀸크티우스 신시나투스를 독재관으로 선출했다.
§6.28.4is magistrum equitum A. Sempronium Atratinum dixit.
그는 아울루스 셈프로니우스 아트라티누스를 기병장관으로 지명했다.
quod ubi auditum est — tantus eius magistratus terror erat —, simul hostes a moenibus recessere et iuniores Romani ad edictum sine retractatione convenere.
이 소식이 전해지자마자—그 직책에 대한 두려움이 매우 컸기 때문에—동시에 적들은 성벽에서 퇴각했고 로마의 젊은이들은 주저 없이 포고에 따라 소집에 응했다.
§6.28.5dum conscribitur Romae exercitus, castra interim hostium haud procul Alia flumine posita;
로마에서 군대가 징집되는 동안, 그사이 적의 진영은 알리아 강에서 멀지 않은 곳에 설치되었다.
inde agrum late populantes fatalem se urbi Romanae locum cepisse inter se iactabant:
거기서부터 주변 땅을 널리 황폐화하면서, 그들은 로마 시에 치명적인 장소를 자신들이 차지했다고 서로 자랑했다.
§6.28.6similem pavorem inde ac fugam fore, ac bello Gallico fuerit;
그들은 그곳으로부터 과거 갈리아 전쟁 때 있었던 것과 유사한 공포와 도망이 있을 것이라고 주장했다.
etenim si diem contactum religione insignemque nomine eius loci timeant Romani, quanto magis Alliensi die Aliam ipsam, monumentum tantae cladis, reformidaturos? species profecto iis ibi truces Gallorum sonumque vocis in oculis atque auribus fore.
즉, 만약 로마인들이 종교적 기피로 오염되고 그곳의 이름으로 악명 높은 날을 두려워한다면, 하물며 알리아의 날에 그토록 큰 참사의 기념비인 알리아 강 자체를 얼마나 더 두려워하겠느냐는 것이었다. 확실히 그곳에서 갈리아인들의 잔인한 모습과 목소리가 그들의 눈과 귀에 아른거릴 것이라고 했다.
§6.28.7has inanium rerum inanes ipsas volventes cogitationes fortunae loci delegaverant spes suas.
헛된 사물에 대한 이러한 헛된 생각들을 마음속으로 굴리며 그들은 자신들의 희망을 그 장소의 운명에 위임했다.
Romani contra, ubicumque esset Latinus hostis, satis scire eum esse, quem ad Regillum lacum devictum centum annorum pace obnoxia tenuerint;
반면에 로마인들은, 라티움의 적이 어디에 있든, 그가 과거 레기스 호수에서 패배하여 백 년 동안 굴종적인 평화 아래 자신들이 통제해 온 자라는 사실을 잘 알고 있었다.
§6.28.8locum insignem memoria cladis inritaturum se potius ad delendam memoriam dedecoris, quam ut timorem faciat, ne qua terra sit nefasta victoriae suae;
참사의 기억으로 두드러진 그 장소는, 어떤 땅이 자신들의 승리에 불길하지 않을까 하는 두려움을 주기보다는, 오히려 치욕의 기억을 지워버리도록 자신들을 자극할 것이라고 생각했다.
§6.28.9quin ipsi sibi Galli si offerantur illo loco, se ita pugnaturos, ut Romae pugnaverint in repetenda patria, ut postero die ad Gabios, tunc cum effecerint, ne quis hostis, qui moenia Romana intrasset, nuntium secundae adversaeque fortunae domum perferret.
아니, 갈리아인들 자신이 그 장소에서 그들 앞에 나타난다 할지라도, 자신들은 조국을 되찾기 위해 로마에서 싸웠던 것처럼, 그리고 그 이튿날 가비이 근처에서 로마 성벽에 들어왔던 적들 중 그 누구도 길흉의 소식을 집으로 가져가지 못하게 만들었던 그때 싸웠던 것처럼 싸울 것이라고 했다.