§5.5.1cum his molliter et per dilationes bellum geri oportet? si nos tam iustum odium nihil movet, ne illa quidem, oro vos, movent?
이들과의 전쟁을 미온적이고도 지연시키는 방식으로 치러야 마땅하겠습니까? 설령 그토록 정당한 증오가 우리를 전혀 움직이지 못한다 하더라도, 여러분께 묻건대, 저 사실들조차 우리를 움직이지 못합니까?
§5.5.2operibus ingentibus saepta urbs est, quibus intra muros coercetur hostis;
도시는 거대한 요새망으로 둘러싸여 있으며, 그것들에 의해 적은 성벽 안에 갇혀 있습니다.
agrum non coluit, et culta evastata sunt bello;
그들은 땅을 갈지 못했고, 일구어 놓은 땅조차 전쟁으로 황폐해졌습니다.
§5.5.3si reducimus exercitum, quis est, qui dubitet illos non a cupiditate solum ulciscendi, sed etiam necessitate inposita ex alieno praedandi, cum sua amiserint, agrum nostrum invasuros? non differimus igitur bellum isto consilio, sed intra fines nostros accipimus.
만약 우리가 군대를 철수시킨다면, 그들이 자신의 재산을 잃은 터에, 복수하려는 욕망뿐만 아니라 남의 땅에서 약탈해야만 하는 불가피한 필요성 때문에라도 우리 영토를 침범할 것임을 누가 의심하겠습니까? 그러므로 우리는 그 방책을 통해 전쟁을 연기하는 것이 아니라, 우리 국경 안으로 전쟁을 맞아들이는 셈입니다.
§5.5.4quid? illud, quod proprie ad milites pertinet, quibus boni tribuni plebis olim stipendium extorquere voluerunt, nunc consultum repente volunt, quale est?
그렇다면 오롯이 병사들에게 관련되는 일, 즉 예전에는 '훌륭하신' 호민관들이 그들에게서 급료를 빼앗고 싶어 하더니 이제 와서 갑자기 그들의 편의를 도모해 주려 하는 그 일은 어떠합니까?
§5.5.5vallum fossamque, ingentis utramque rem operis, per tantum spatii duxerunt;
그들은 거대한 노고가 드는 두 가지 작업인 토루와 참호를 이토록 먼 거리에 걸쳐 구축했습니다.
castella primo pauca, postea exercitu aucto creberrima fecerunt;
요새를 처음에는 몇 개만 만들었다가 나중에는 군대가 증강됨에 따라 매우 촘촘하게 세웠습니다.
munitiones non in urbem modo, sed in Etruriam etiam spectantes, si qua inde auxilia veniant, opposuere;
그들은 도시 쪽뿐만 아니라, 그곳에서 어떠한 지원군이라도 올 경우를 대비하여 에트루리아 쪽을 향해서도 방어 시설을 맞세웠습니다.
§5.5.6quid turres, quid vineas testudinesque et alium oppugnandarum urbium apparatum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis tandem perventum, relinquendane haec censetis, ut ad aestatem rursus novus de integro his instituendis exsudetur labor?
공성탑과 비네아, 테스투도와 그 밖의 도시 공격용 장비들에 대해 제가 더 말해 무엇하겠습니까? 이토록 많은 노고를 다 쏟아부었고 이제 마침내 작업의 끝에 도달했는데, 여름이 되었을 때 이것들을 다시 처음부터 구축하느라 또 한 번 새로운 노고를 땀 흘려 치르도록 이것들을 내버려 두어야 한다고 생각하십니까?
§5.5.7quanto est minus operae opera tueri facta et instare ac perseverare defungique cura brevi? brevis enim profecto res est, si uno tenore peragitur nec ipsi per intermissiones has intervallaque lentiorem spem nostram facimus.
이미 완성된 요새 시설을 지키고, 몰아붙이고 인내하여 짧은 시간 안에 이 걱정거리에서 벗어나는 것이 얼마나 훨씬 적은 노고가 드는 일이겠습니까? 만약 한결같은 기세로 완수되고, 우리 스스로가 이러한 중단과 간격들 때문에 우리의 희망을 더 더디게 만들지만 않는다면, 참으로 이 일은 금방 끝날 일이기 때문입니다.
§5.5.8loquor de operae et de temporis iactura;
저는 노고와 시간의 손실에 대해 말하고 있습니다.
quid? periculi, quod differendo bello adimus, num oblivisci nos haec tam crebra Etruriae concilia de mittendis Veios auxiliis patiuntur? ut nunc res se habet,
그렇다면 전쟁을 연기함으로써 우리가 직면하게 될 위험은 어떠합니까? 베이이로 지원군을 보내는 것에 관한 이토록 빈번한 에트루리아의 회합들이 우리로 하여금 그 위험을 잊도록 내버려 둡니까?
§5.5.9irati sunt, oderunt, negant missuros;
지금 상황으로는, 그들은 화가 나 있고, 증오하며, 군대를 보내지 않겠다고 말합니다.
quantum in illis est, capere Veios licet.
그들이 상관하는 한, 베이이를 함락해도 무방한 상태입니다.
quis est, qui spondeat eundem, si differtur bellum, animum postea fore,
만약 전쟁이 연기된다면 나중에도 그들이 똑같은 마음일 것이라고 누가 보장하겠습니까?
§5.5.10cum, si laxamentum dederis, maior frequentiorque legatio itura sit, cum id, quod nunc offendit Etruscos, rex creatus Veis, mutari spatio interposito possit vel consensu civitatis, ut eo reconcilient Etruriae animos, vel ipsius voluntate regis, qui obstare regnum suum saluti civium nolit?
만약 숨 돌릴 틈을 준다면 더 크고 더 빈번한 사절단이 갈 것이며, 지금 에트루리아인들의 심기를 거스르고 있는 일, 즉 베이이에 왕이 옹립된 일이 일정한 시간이 흐른 뒤에는 시민들의 합의에 의해(그것을 통해 에트루리아인들의 마음을 되돌리기 위해) 혹은 자신의 왕위가 시민들의 안녕에 방해가 되기를 원치 않는 왕 자신의 뜻에 의해 바뀔 수도 있기 때문입니다.
§5.5.11videte, quot res quam inutiles sequantur illam viam consilii, iactura operum tanto labore factorum, vastatio inminens finium nostrorum, Etruscum bellum pro Veiente concitatum.
저 방책의 길을 따를 때 얼마나 백해무익한 일들이 뒤따르는지 보십시오. 그토록 고생스럽게 쌓아 올린 노역의 결실들이 허사가 되고, 우리 영토가 조만간 황폐해질 처지에 놓이며, 베이이 한 곳 대신 에트루리아 전체와의 전쟁을 촉발하는 일 말입니다.
haec sunt,
이것이 바로, 호민관들이여, 여러분의 방책들입니다.
§5.5.12tribuni, consilia vestra, non hercule dissimilia ac si quis aegro, qui curari se fortiter passus extemplo convalescere possit, cibi gratia praesentis aut potionis longinquum et forsitan insanabilem morbum efficiat.
맹세컨대 이는, 꿋꿋하게 치료를 받기만 하면 즉시 완쾌될 수 있는 환자에게 당장 눈앞의 음식이나 음료를 탐하게 하여 오래가고 어쩌면 불치에 이를 병을 안겨다 주는 자의 짓과 다를 바가 없습니다.