§5.33.1expulso cive, quo manente, si quicquam humanorum certi est, capi Roma non potuerat, adventante fatali urbi clade legati ab Clusinis veniunt auxilium adversus Gallos petentes.
이 시민이 추방되고 나서 — 만약 인간사에 어떤 확실한 것이 있다면, 그가 머물러 있었더라면 로마가 함락될 수는 없었을 터인데 — 도성에 치명적인 재앙이 다가오는 가운데, 클루시움인들의 사절들이 찾아왔다 갈리아인들에 맞설 원조를 요청하며.
§5.33.2eam gentem traditur fama dulcedine frugum maximeque vini, nova tum voluptate, captam Alpes transisse agrosque ab Etruscis ante cultos possedisse;
이 부족은 농산물, 특히 당시로서는 새로운 즐거움이었던 포도주의 달콤함에 이끌려 알프스를 넘어, 이전에 에트루리아인들이 경작하던 땅을 차지했다고 소문으로 전해진다.
§5.33.3et invexisse in Galliam vinum inliciendae gentis causa Arruntem Clusinum ira corruptae uxoris ab Lucumone, cui tutor ipse fuerat, praepotente iuvene et a quo expeti poenae, nisi externa vis quaesita esset, nequirent;
그리고 클루시움의 아룬스가 그 부족을 유인하기 위해 갈리아로 포도주를 들여왔다고도 전해지는데, 이는 그 자신이 후견인이었던 매우 강력한 청년 루쿠모가 자신의 아내를 가로챈 것에 대한 분노 때문이었으며, 외세의 힘을 빌리지 않고는 그 청년에게 벌을 내릴 수가 없었기 때문이다.
§5.33.4hunc transeuntibus Alpes ducem auctoremque Clusium oppugnandi fuisse.
이 자가 알프스를 넘는 그들에게 길잡이이자 클루시움을 공격하도록 부추긴 주동자였다는 것이다.
equidem haud abnuerim Clusium Gallos ab Arrunte seu quo alio Clusino adductos;
나로서는 갈리아인들이 아룬스나 혹은 다른 클루시움인에 의해 클루시움으로 인도되었다는 사실을 부인하지는 않는다.
§5.33.5sed eos, qui oppugnaverint Clusium, non fuisse, qui primi Alpes transierint, satis constat.
그러나 클루시움을 공격한 자들이 알프스를 처음으로 넘은 자들이 아니었다는 사실은 충분히 명백하다.
ducentis quippe annis ante, quam Clusium oppugnarent urbemque Romam caperent, in Italiam Galli transcenderunt;
왜냐하면 갈리아인들이 이탈리아로 건너온 것은 그들이 클루시움을 공격하고 로마성을 함락하기 무려 200년 전의 일이었기 때문이다.
§5.33.6nec cum his primum Etruscorum, sed multo ante cum iis, qui inter Appenninum Alpesque incolebant, saepe exercitus Gallici pugnavere.
또한 갈리아 군대가 처음으로 맞서 싸운 에트루리아인은 이들이 아니라, 그보다 훨씬 전에 아펜니노산맥과 알프스산맥 사이에 살던 이들이었으며, 이들과 자주 전투를 벌였다.
§5.33.7Tuscorum ante Romanum imperium late terra marique opes patuere.
로마의 지배가 시작되기 전에 에트루리아인의 권세는 육지와 바다에 걸쳐 널리 퍼져 있었다.
mari supero inferoque, quibus Italia insulae modo cingitur, quantum potuerint, nomina sunt argumento, quod alterum Tuscum communi vocabulo gentis, alterum Hadriaticum mare ab Hadria, Tuscorum colonia, vocavere Italicae gentes;
이탈리아가 섬처럼 둘러싸여 있는 상해와 하해에서 그들의 힘이 얼마나 강력했는지는 명칭들이 증거가 된다. 즉, 이탈리아의 부족들이 한쪽 바다는 그 부족의 공통된 이름을 따서 '투스쿠스해'로 불렀고, 다른 쪽 바다는 에트루리아의 식민시인 하드리아에서 유래하여 '하드리아티쿠스해'로 불렀기 때문이다.
§5.33.8Graeci eadem Tyrrhenum atque Hadriaticum vocant.
그리스인들은 이와 같은 바다들을 티레니아해와 아드리아해라고 부른다.
§5.33.9et in utrumque mare vergentes incoluere urbibus duodenis terras, prius cis Appenninum ad inferum mare, postea trans Appenninum totidem, quot capita originis erant, coloniis missis,
그리고 두 바다를 향해 경사지며 그들은 각각 열두 개의 도시로 땅을 차지하고 살았는데, 처음에는 아펜니노산맥 이남의 하해 방향이었고, 나중에는 아펜니노산맥 이북으로 원래 모도시의 수와 같은 수의 식민시를 보냄으로써 그리하였다.
§5.33.10quae trans Padum omnia loca excepto Venetorum angulo, qui sinum circumcolunt maris, usque ad Alpes tenuere.
이 식민도시들은 바다의 만 주변에 사는 베네티족의 모퉁이 영역을 제외하고, 포강 건너편에서 알프스에 이르기까지 모든 지역을 차지했다.
§5.33.11Alpinis quoque ea gentibus haud dubie origo est, maxime Raetis, quos loca ipsa efferarunt, ne quid ex antiquo praeter sonum linguae, nec eum incorruptum, retinerent.
알프스의 부족들 또한 의심할 여지 없이 같은 기원을 지니고 있으며, 특히 래티족이 그러한데, 그 지역의 환경 자체가 그들을 야만화시켜 언어의 발음(그나마도 훼손되지 않은 것은 아니지만) 외에는 옛것 중 아무것도 남기지 못하게 만들었다.