Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §5.13.1-5.13.13

안쿠르 탈환과 최초의 신상 안치 식전 및 베이이에서의 승리

1770개 구절 중 272번째 · 라틴어

요약

볼스키인들로부터 안쿠르를 탈환하고, 혹독한 겨울과 역병이 지난 후 로마 최초의 신상 안치 식전이 거행된다. 베이이 포위전에서는 구원에 나선 카페나인과 팔리스키인들을 로마군이 격퇴한다.

§5.13.1Anxur in Volscis brevi receptum est neglectis die festo custodiis urbis.
볼스키인들의 영토에 있는 안쿠르는 축일에 도시의 경비병들이 태만했던 틈을 타 단기간에 탈환되었다.
— insignis annus hieme gelida ac nivosa fuit, adeo ut viae clausae, Tiberis innavigabilis fuerit.
이 해는 혹독하고 눈이 많이 내린 겨울로 두드러졌는데, 도로가 폐쇄되고 티베리스강은 항해할 수 없을 정도였다.
annona ex ante convecta copia nihil mutavit.
이전에 미리 들여온 비축량 덕분에 식량 가격은 변동이 없었다.
§5.13.2et quia P. Licinius, ut ceperat haud tumultuose magistratum maiore gaudio plebis quam indignatione patrum, ita etiam gessit, dulcedo invasit proximis comitiis tribunorum militum plebeios creandi.
그리고 푸블리우스 리키니우스가 소동 없이 관직에 취임했던 것처럼, 귀족들의 분노보다는 평민들의 더 큰 기쁨 속에서 관직을 수행했기 때문에, 다음 군사 호민관 선거에서 평민을 선출하려는 열망이 사람들을 사로잡았다.
unus M. Veturius ex patriciis candidatis locum tenuit;
귀족 후보 중에는 오직 마르쿠스 베투리우스 한 사람만이 자리를 지켰다.
§5.13.3plebeios alios tribunos militum consulari potestate omnes fere centuriae dixere: M. Pomponium, Cn.
거의 모든 백인대가 다른 집정관 권한의 군사 호민관으로 평민들을 지명했다.
Duillium, Voleronem Publilium, Cn. Genucium, L. Atilium.
마르쿠스 폼포니우스, 그네우스 두일 리우스, 볼레로 푸블릴리우스, 그네우스 게누키우스, 루키우스 아틸리우스가 그들이었다.
§5.13.4tristem hiemem sive ex intemperie caeli raptim mutatione in contrarium facta sive alia qua de causa gravis pestilensque omnibus animalibus aestas excepit.
이 혹독한 겨울에 이어, 급격하게 반대로 변한 기후의 불순 때문인지 혹은 다른 이유에서인지 모든 동물에게 무겁고 역병이 도는 여름이 찾아왔다.
cuius insanabili perniciei quando §5.13.5nec causa nec finis inveniebatur, libri Sibyllini ex senatus consulto aditi sunt.
이 치유할 수 없는 재앙에 대해 원인도 끝도 발견되지 않자, 원로원 결의에 따라 시빌라의 서가 참조되었다.
§5.13.6duumviri sacris faciundis lectisternio tunc primum in urbe Romana facto per dies octo Apollinem Latonamque, Herculem et Dianam, Mercurium atque Neptunum tribus, quam amplissume tum apparari poterant, stratis lectis placavere.
제의를 거행하는二人官(두움위리)은 당시 로마 시에서 최초로 행해진 신상 안치 식전(Lectisternium)을 통해, 8일 동안 차려진 세 개의 침상 위에서 아폴론과 라토나, 헤라클레스와 디아나, 메르쿠리우스와 넵투누스를 당시 마련할 수 있는 가장 성대하게 달랬다.
§5.13.7privatim quoque id sacrum celebratum est.
사적으로도 이 제의는 거행되었다.
tota urbe patentibus ianuis promiscuoque usu rerum omnium in propatulo posito notos ignotosque passim advenas in hospitium ductos ferunt et cum inimicis quoque benigne ac comiter sermones habitos, iurgiis ac litibus temperatum;
온 도시의 문이 열리고 모든 물건을 공동으로 사용할 수 있도록 야외에 내놓았으며, 아는 사람이든 모르는 나그네든 가리지 않고 도처에서 맞아들여 대접했고, 원수들과도 다정하고 정중하게 대화를 나누었으며, 다툼과 소송은 자제되었다고 전해진다.
§5.13.8vinctis quoque dempta in eos dies vincula; religioni deinde fnisse, quibus eam opem dei tulissent, vinciri.
갇힌 자들에게서도 그 기간 동안은 쇠사슬이 풀렸으며, 그 후 신들이 그러한 도움을 베풀어 준 이들을 다시 묶는 것은 종교적인 금기로 여겨졌다.
§5.13.9interim ad Veios terror multiplex fuit tribus in unum bellis conlatis.
그동안 베이이에서는 세 개의 전쟁이 하나로 합쳐져 다중의 공포가 있었다.
namque eodem, quo antea, modo circa munimenta, cum repente Capenates Faliscique subsidio venissent, adversus tres exercitus ancipiti proelio pugnatum est.
왜냐하면 이전과 같은 방식으로 성채 주변에서, 갑자기 카페나인들과 팔리스키인들이 구원병으로 도착했을 때, 세 군대를 상대로 승패를 가늠하기 힘든 전투가 벌어졌기 때문이다.
§5.13.10ante omnia adiuvit memoria damnationis Sergi ac Vergini.
무엇보다도 세르기우스와 베르기니우스가 유죄 판결을 받았던 기억이 도움이 되었다.
itaque e maioribus castris, unde antea cessatum fuerat, brevi spatio circumductae copiae Capenates in vallum Romanum versos ab tergo adgrediuntur;
그리하여 이전에는 아무런 행동도 취하지 않았던 대진영으로부터 군대가 짧은 시간 내에 우회하여, 로마의 토성 쪽으로 돌아서 있던 카페나인들을 배후에서 공격했다.
§5.13.11inde pugna coepta et Faliscis intulit terrorem, trepidantesque eruptio ex castris opportune facta avertit.
이로써 전투가 시작되었고 팔리스키인들에게도 공포를 안겨주었으며, 진영으로부터 적절한 시기에 가해진 돌격이 동요하는 그들을 격퇴했다.
repulsos deinde insecuti victores ingentem ediderunt caedem.
이어 승자들은 격퇴된 자들을 추격하여 막대한 살육을 벌였다.
§5.13.12nec ita multo post iam palantibus, velut tuti forent, forte oblati populatores Capenatis agri reliquias pugnae absumpsere.
그 후 얼마 지나지 않아, 그들이 이제 안전한 줄 알고 흩어져 있을 때, 마침 카페나 영토를 약탈하던 부대와 맞닥뜨려 전투의 잔당들이 소탕되었다.
§5.13.13et Veientium refugientes in urbem multi ante portas caesi, dum prae metu, ne simul Romanus inrumperet, obiectis foribus extremos suorum exclusere.
그리고 베이이인들 중 성안으로 도망치던 많은 이들이 성문 앞에서 살해당했는데, 이는 로마군이 동시에 난입할까 두려워한 성안의 사람들이 문을 닫아걸어 자기편의 가장 뒤처진 자들을 내버려 두고 가두었기 때문이다.

어휘·문법 주석

  1. 5.13.4tristem hiemem ... aestas excepit — 어순의 도치(hyperbaton)가 일어나 대격인 tristem hiemem이 문두에 오고, 주격인 aestas가 문미 부근에 위치해 있다. 동사 excepit은 '~의 뒤를 잇다'를 의미하며, 주어는 aestas이다.
  2. 5.13.7ferunt — 주동사 ferunt(사람들이 전하다)가 그 뒤에 이어지는 복수의 대격 부정사구를 지배하고 있다. 즉, advenas ... ductos [esse], sermones habitos [esse], 그리고 비인칭 수동인 temperatum [esse]가 이에 해당한다.
  3. 5.13.8religioni deinde fuisse ... vinciri — ferunt에 지배받는 대격 부정사구의 일부이다. religioni fuisse는 '목적·결과의 여격'(서술 여격) 용법으로, '~에게 종교적 터부(꺼림칙한 일)가 되었다'를 뜻한다. 주어는 부정사 vinciri(묶이는 것)이며, 그 의미상 주어는 관계대명사 quibus가 가리키는 사람들이다.
  4. 5.13.10cessatum fuerat — 자동사 cessare(활동을 쉬다, 가만히 있다)의 비인칭 수동태 과거완료형으로, '(대진영으로부터는) 이전에는 아무런 행동도 취해지지 않았다(즉, 태만했다)'를 나타낸다.
  5. 5.13.12palantibus ... oblati — 분사 palantibus(헤매고 있는 사람들에게)는 동사 offerre의 수동태 oblati [sunt](마주치다)가 지배하는 여격이다. 주어는 populatores(약탈자들)이다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §5.13.1-5.13.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:5.13.1-5.13.13

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.