Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §5.12.1-5.12.13

패장들의 벌금형과 최초의 평민 군사 호민관 선출

1770개 구절 중 271번째 · 라틴어

요약

세르기우스와 베르기니우스에게 벌금형이 내려지고, 호민관들은 농지법을 제안하며 공납을 저지한다. 내분이 격화되는 가운데 평민 최초로 푸블리우스 리키니우스 칼부스가 집정관 권한의 군사 호민관으로 선출되어 공납 문제가 타협에 이른다.

§5.12.1his orationibus incitata plebs denis milibus aeris gravis reos condemnat nequiquam Sergio Martem communem belli fortunamque accusante, Verginio deprecante, ne infelicior domi quam militiae esset.
이러한 연설에 선동된 평민은 피고들에게 각각 중동 만 아스의 벌금형을 선고했다. 세르기우스가 전투에서 공평한 마르스 신과 전쟁의 운명을 부질없이 비난하고, 베르기니우스가 전장에서보다 국내에서 자신이 더 불행해지지 않기를 부질없이 애원했으나 소용이 없었다.
§5.12.2in hos versa ira populi cooptationis tribunorum fraudisque contra legem Treboniam factae memoriam obscuram fecit.
그들에게로 향한 인민의 분노는 호민관의 보선과 트레보니우스 법을 위반하여 저질러진 기만에 대한 기억을 희미하게 만들었다.
Victores tribuni, §5.12.3ut praesentem mercedem iudicii plebes haberet, legem agrariam promulgant tributumque conferri prohibent,
승리한 호민관들은, 평민이 재판의 즉각적인 보상을 얻을 수 있도록 농지법을 발의하고 공납금 수납을 금지했다.
§5.12.4cum tot exercitibus stipendio opus esset resque militiae ita prospere gererentur, ut nullo bello veniretur ad exitum spei.
이토록 많은 군대에 군료가 필요했고 군사 작전이 매우 성공적으로 수행되어 어떤 전쟁에서도 바라는 결말에 도달하지 못하는 상황이었음에도 그러했다.
namque Veis castra, quae amissa erant, recuperata castellis praesidiisque firmabantur;
왜냐하면 베이이에서는 한때 잃었던 진영이 탈환되어 요새와 수비대로 보강되고 있었기 때문이다.
praeerant tribuni militum M. Aemilius et K. Fabius.
군사 호민관 마르쿠스 에밀리우스와 카에소 파비우스가 지휘하고 있었다.
§5.12.5a M. Furio in Faliscis et a Cn. Cornelio in Capenate agro hostes nulli extra moenia inventi;
팔리스키인들의 영토에 있던 마르쿠스 푸리우스와 카페나 영토에 있던 그네우스 코르넬리우스에 의해 성벽 밖에서는 적이 한 명도 발견되지 않았다.
praedae actae incendiisque villarum ac frugum vastati fines;
전리품이 약탈되었고 가옥과 농작물의 방화로 영토가 황폐해졌다.
oppida wne oppugnata nec obsessa sunt.
읍성들은 공격당하지도 포위당하지도 않았다.
§5.12.6at in Volscis depopulato agro Anxur nequiquam oppugnatum loco alto situm et, postquam vis inrita erat, vallo fossaque obsideri coeptum.
그러나 볼스키인들의 영토에서는 전역이 약탈당한 후, 높은 곳에 위치한 안쿠르가 부질없이 공격받았고, 무력 강습이 실패로 돌아가자 토성과 참호로 포위하기 시작했다.
Valerio Potito Volsci provincia evenerat.
발레리우스 포티투스에게 볼스키 전선이 배정되어 있었다.
§5.12.7hoc statu militarium rerum seditio intestina maiore mole coorta, quam bella tractabantur;
이러한 군사적 상황 속에서, 전쟁이 수행되는 것보다 더 큰 규모로 내분이 발생했다.
et cum tributum conferri per tribunos non posset nec stipendium imperatoribus mitteretur aeraque militaria flagitaret miles, haud procul erat, quin castra quoque urbanae seditionis contagione turbarentur.
호민관들 때문에 공납금이 징수될 수 없었고, 장군들에게 군료가 송금되지도 않았으며, 군사들이 군료를 강력히 요구했기에, 진영 또한 도시 내분의 전염으로 동요하기 일보 직전이었다.
§5.12.8inter has iras plebis in patres cum tribuni plebi nunc illud tempus esse dicerent stabiliendae libertatis et ab Sergiis Verginiisque ad plebeios viros fortes ac strenuos transferendi summi honoris, §5.12.9non tamen ultra processum est, quam ut unus ex plebe, usurpandi iuris causa, P. Licinius Calvus tribunus militum consulari potestate crearetur;
귀족에 대한 평민의 이러한 분노 속에서, 평민 호민관들이 지금이야말로 자유를 확립하고 세르기우스나 베르기니우스 무리로부터 용감하고 정력적인 평민 남성들에게로 최고 영예를 이전할 때라고 주장했을 때, 그러나 자신들의 권리를 행사하기 위해 평민 중 한 명인 푸블리우스 리키니우스 칼부스가 집정관 권한의 군사 호민관으로 선출되는 것 이상으로 진척되지는 않았다.
ceteri patricii creati,
나머지 당선자들은 귀족들이었다.
§5.12.10P. Manlius, L. Titinius, P. Maelius, L. Furius Medullinus, L. Publilius Volscus.
푸블리우스 만리우스, 루키우스 티티니우스, 푸블리우스 마엘리우스, 루키우스 푸리우스 메둘리누스, 루키우스 푸블릴리우스 볼스쿠스였다.
§5.12.11ipsa plebes mirabatur se tantam rem obtinuisse, non is modo, qui creatus erat, vir nullis ante honoribus usus, vetus tantum senator et aetate iam gravis.
평민 스스로도 자신들이 이처럼 큰 일을 성취해 낸 것에 놀라워했다. 선출된 당사자(그는 이전에 어떤 관직도 거치지 않았고 오직 오래된 원로원 의원일 뿐이며 이미 나이가 지긋한 인물이었다)뿐만 아니라 평민 모두가 그러했다.
§5.12.12nec satis constat, cur primus ac potissimus ad novum delibandum honorem sit habitus.
왜 그가 새로운 영예를 가장 먼저 맛볼 최적의 인물로 여겨졌는지는 충분히 밝혀져 있지 않다.
alii Cn. Corneli fratris, qui tribunus militum priore anno fuerat triplexque stipendium equitibus dederat, gratia extractum ad tantum honorem credunt, alii orationem ipsum tempestivam de concordia ordinum patribus plebique gratam habuisse.
어떤 이들은 전년도에 군사 호민관을 지내며 기병들에게 세 배의 군료를 지급했던 형제 그네우스 코르넬리우스의 영향력 덕분에 그가 이처럼 큰 영예로 발탁되었다고 믿고, 다른 이들은 그가 스스로 신분 간의 화합에 대해 귀족과 평민 모두가 흡족해하는 시의적절한 연설을 했기 때문이라고 믿는다.
§5.12.13hac victoria comitiorum exsultantes tribuni plebis, quod maxime rem publicam inpediebat, de tributo remiserunt.
이 민회의 승리에 기뻐 날뛰는 평민 호민관들은 국가에 가장 큰 지장을 주었던 공납금 문제를 양보했다.
collatum oboedienter missumque ad exercitum est.
공납금은 순순히 납부되어 군대로 보내졌다.

어휘·문법 주석

  1. §5.12.1Martem communem belli fortunamque — Martem communem (공평한 마르스)는 전쟁의 결과가 불확실하며 양측 모두에게 공평하게 작용한다는 라틴어 관용구 'Mars communis'를 가리킨다. 여기서는 세르기우스가 자신의 패배를 개인의 무능함이 아닌, 통제할 수 없는 전쟁의 운명 탓으로 돌리려 한 변명을 나타낸다.
  2. §5.12.4ut nullo bello veniretur ad exitum spei — 결과의 ut 절 안의 동사 veniretur는 비인칭 수동태 접속법 미완료 과거이다. 직역하면 '어떤 전쟁에서도 희망의 결말에 도달해지지 않았다'로, 진행 중인 전쟁들이 어느 것 하나 결정적이거나 기대되는 결말에 이르지 못하고 장기화되던 상황을 묘사한다.
  3. §5.12.7haud procul erat, quin castra quoque ... turbarentur — haud procul erat, quin 다음에 접속법이 오는 구조는 '~하는 데서 멀지 않았다', 즉 '하마터면 ~할 뻔했다'라는 긴박한 상황을 나타내는 라틴어 관용적 구문이다.
  4. §5.12.9non tamen ultra processum est, quam ut ... crearetur — 비인칭 수동 표현 processum est (사태가 진척되다)에 제한을 나타내는 non ultra... quam ut (~라는 것 이상으로는 ...않다)가 결합된 구문이다. '평민 한 명이 선출되는 타협안 이상으로 사태가 더 나아가지 않았다'라는 제한적 결과를 나타낸다.
  5. §5.12.12alii Cn. Corneli fratris ... gratia extractum — credunt에 의존하는 대격과 부정사 구문(Accusativus cum Infinitivo)의 일부로, 대격 주어인 eum(칼부스)이 생략되고 extractum <esse>가 완료 수동 부정사로 기능하고 있다. Cn. Corneli fratris... gratia는 탈격으로, 그가 발탁된 원인(영향력)을 나타낸다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §5.12.1-5.12.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:5.12.1-5.12.13

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.