Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §5.11.1-5.11.16

트레보니우스의 귀족 규탄과 패장들의 기소

1770개 구절 중 270번째 · 라틴어

요약

호민관 트레보니우스가 귀족들의 호민관 선거 개입을 맹렬히 비난하자, 다른 호민관들은 전년도의 패장인 세르기우스와 베르기니우스를 기소함으로써 평민들의 분노를 다른 곳으로 돌리려 한다.

§5.11.1fors ita tulit, ut eo anno tribunus plebis Cn. Trebonius esset, qui nomini ac familiae debitum praestare videretur Treboniae legis patrocinium.
운명의 인도에 따라 그해에 그네우스 트레보니우스가 평민 호민관이 되었는데, 그는 자신의 이름과 가문에 지고 있는 의무로서 트레보니우스 법을 옹호하는 역할을 수행할 인물로 보였다.
§5.11.2is, quod petissent patres quondam primo incepto repulsi, iam tribunos militum expugnasse vociferans, legem Treboniam sublatam et cooptatos tribunos plebis non suffragiis populi, sed imperio patriciorum;
그는 귀족들이 과거 첫 번째 시도에서 저지당했을 때 추구했던 바를 이제 군사 호민관들이 힘으로 쟁취했다고 외치며, 트레보니우스 법은 폐지되었고 평민 호민관들은 인민의 투표가 아니라 귀족들의 명령에 의해 보선되었다고 선언했다.
eo revolvi rem, ut aut patricii aut patriciorum adseculae habendi tribuni plebis sint;
그리하여 사태는 평민 호민관이 귀족이거나 귀족의 추종자여야만 하는 지경으로 돌아갔다는 것이다.
§5.11.3eripi sacratas leges, extorqueri tribuniciam potestatem; id fraude patriciorum, scelere ac proditione collegarum factum arguere.
신성한 법들은 빼앗기고 호민관의 권능은 갈취당하고 있으며, 이것은 귀족들의 기만과 동료들의 범죄적 배신에 의해 저질러진 일이라고 비난했다.
§5.11.4cum arderent invidia non patres modo, sed etiam tribuni plebis, cooptati pariter et qui cooptaverant, tum ex collegio tres, P. Curatius, M. Metilius, M. Minucius, trepidi rerum suarum, in Sergium Verginiumque, prioris anni tribunos militares, incurrunt;
귀족들뿐만 아니라 보선된 자와 보선한 자를 막론하고 평민 호민관들까지도 원망에 휩싸여 있었을 때, 호민관단 중 세 사람인 푸블리우스 쿠라티우스, 마르쿠스 메틸리우스, 마르쿠스 미누키우스는 자신들의 신변을 두려워하여 전년도의 군사 호민관인 세르기우스와 베르기니우스에게 달려들었다.
in eos ab se iram plebis invidiamque die dicta avertunt.
그들은 재판 날짜를 정함으로써 평민들의 분노와 원망을 자신들에게서 그들에게로 돌렸다.
§5.11.5quibus dilectus, quibus tributum, quibus diutina militia longinquitasque belli sit gravis, qui clade accepta ad Veios doleant, qui amissis liberis fratribus, propinquis adfinibus lugubres domos habeant, iis publici privatique doloris exsequendi ius potestatemque ex duobus noxiis capitibus datam ab se memorant:
징병, 공납금, 장기 군역과 전쟁의 장기화가 무거운 짐이 된 사람들, 베이이에서의 패배를 비통해하는 사람들, 자식과 형제, 친척과 인척을 잃고 애도하는 가정을 가진 사람들에게, 공사의 고통을 풀 권리와 권능이 두 죄인들의 처벌을 통해 자신들에 의해 주어졌다고 그들은 언급했다.
§5.11.6omnium namque malorum in Sergio Verginioque causas esse;
모든 재앙의 원인이 세르기우스와 베르기니우스에게 있기 때문이며, 기소자들의 비난 이상으로 피고들 스스로가 이를 인정하고 있었다.
nec id accusatores magis arguere quam fateri reos, qui noxii ambo alter in alterum causam conferant, fugam Sergi Verginius, Sergius proditionem increpans Vergini.
죄가 있는 두 사람은 베르기니우스가 세르기우스의 도망을, 세르기우스가 베르기니우스의 배신을 질타하며 서로에게 책임을 전가하고 있었기 때문이다.
§5.11.7quorum adeo incredibilem amentiam fuisse, ut multo veri similius sit conpecto eam rem et communi fraude patriciorum actam.
그들의 광기는 너무나 믿기지 않을 정도였기에, 이 일이 사전에 모의된 것이며 귀족들의 공동 기만에 의해 행해진 것이라는 주장이 훨씬 더 사실에 가까워 보였다.
§5.11.8ab his et prius datum locum Veientibus ad incendenda opera belli trahendi causa et nunc proditum exercitum, tradita Faliscis Romana castra.
이들에 의해 이전에는 전쟁을 지연시킬 목적으로 베이이인들에게 공성 무기를 불태울 기회가 제공되었고, 이제는 군대가 배신당하고 로마의 진영이 팔리스키인들에게 넘겨졌다는 것이다.
§5.11.9omnia fieri, ut consenescat ad Veios iuventus nec de agris nec de aliis commodis plebis ferre ad populum tribuni frequentiaque urbana celebrare actiones et resistere conspirationi patriciorum possint.
모든 일은 청년들이 베이이에서 늙어가게 만들고, 호민관들이 평민의 토지나 다른 혜택에 대해 인민에게 법안을 제안하지 못하게 하며, 도시의 많은 군중을 모아 활동을 벌이거나 귀족들의 음모에 저항하지 못하게 하려는 목적에서 행해지고 있었다.
§5.11.10praeiudicium iam de reis et ab senatu et ab populo Romano et ab ipsorum collegis factum esse;
피고인들에 대해서는 이미 원로원과 로마 인민, 그리고 그들 자신의 동료들에 의해 예비적 판결이 내려진 셈이었다.
§5.11.11nam et senatus consulto eos ab re publica remotos esse et recusantes abdicare se magistratu dictatoris metu ab collegis coercitos esse, et populum Romanum tribunos creasse, qui non idibus Decembribus, die sollemni, sed extemplo kal.
원로원 결의에 의해 그들은 공무에서 배제되었고, 사임을 거부하는 그들은 독재관에 대한 두려움으로 동료들에 의해 강제되었으며, 로마 인민은 관례적인 날인 12월 13일이 아니라 곧바로 10월 1일에 임기를 시작하는 호민관들을 선출했기 때문이다.
Octobribus magistratum occiperent, quia stare diutius res publica his manentibus in magistratu non posset;
그들이 직무에 머물러 있는 동안에는 국가가 더 이상 버틸 수 없었기 때문이었다.
§5.11.12et tamen eos tot iudiciis confossos praedamnatosque venire ad populi iudicium et existimare defunctos se esse satisque poenarum dedisse, quod duobus mensibus citius privati facti sint,
그럼에도 불구하고 그처럼 많은 판결에 의해 만신창이가 되고 미리 유죄 판결을 받은 그들이 인민의 재판에 임하며, 자신들이 두 달 일찍 사인이 되었다는 이유로 이미 의무를 다하고 충분한 벌을 받았다고 생각하고 있었다.
§5.11.13neque intellegere nocendi sibi diutius tum potestatem ereptam esse, non poenam inrogatam;
그리고 그들은 그때 자신들에게서 박탈당한 것이 해를 끼칠 수 있는 권능일 뿐이지 형벌이 부과된 것이 아님을 이해하지 못했다.
quippe et collegis abrogatum imperium, qui certe nihil deliquissent.
확실히 아무런 잘못도 저지르지 않은 다른 동료들로부터도 지휘권이 박탈되었기 때문이다.
§5.11.14illos repeterent animos Quirites, quos recenti clade accepta habuissent cum fuga ac pavore trepidum, plenum volnerum incidentem portis exercitum viderint non fortunam aut quemquam deorum, sed hos duces accusantem.
시민들이여, 최근에 패배를 겪었을 때 품었던 그 마음을 되새기십시오. 도망과 공포로 동요하고 상처투성이인 채로 성문에 들이닥치는 군대를 보았을 때, 그 군대가 운명이나 신들 중 어느 누구도 아닌 바로 이 지도자들을 비난하는 것을 보았을 때의 마음을.
§5.11.15pro certo se habere neminem in contione stare, qui illo die non caput, domum fortunasque L. Vergini ac M. Sergi sit exsecratus detestatusque.
그날 루키우스 베르기니우스와 마르쿠스 세르기우스의 목숨과 가문과 재산을 저주하고 증오하지 않은 사람은 이 자리에 서 있는 이들 중 아무도 없다고 확신한다.
§5.11.16minime convenire, quibus iratos quisque deos precatus sit, in iis sua potestate, cum liceat et oporteat, non uti.
각자가 신들의 진노를 간구했던 대상에 대해, 자신들의 권한을 행사할 수 있고 행사해야 마땅할 때에 그것을 사용하지 않는 것은 전혀 조화롭지 않다.
numquam deos ipsos admovere nocentibus manus;
신들 스스로가 죄인들에게 직접 손을 대는 일은 결코 없다.
satis esse, si occasione ulciscendi laesos arment.
상처받은 이들에게 복수의 기회를 주어 그들을 무장시키는 것으로 충분하다.

어휘·문법 주석

  1. §5.11.1qui nomini ac familiae debitum praestare videretur Treboniae legis patrocinium — 관계대명사 'qui'가 이끄는 절의 동사 'videretur'는 접속법(특성의 접속법 또는 예정·운명을 나타냄)이다. 'debitum'은 'praestare'의 직접목적어인 'patrocinium'을 수식한다.
  2. §5.11.2quod petissent patres quondam primo incepto repulsi, iam tribunos militum expugnasse — 'quod' 절은 선행사를 포함하여 '귀족들이 추구했던 것'을 가리키며, 부정사 'expugnasse'(의미상 주어는 'tribunos militum')의 직접목적어 역할을 한다. 전체 문장은 'vociferans'에 의해 이끌리는 간접화법의 일부이다.
  3. §5.11.5publici privatique doloris exsequendi — 동형용사(gerundive) 구인 'doloris exsequendi'는 뒤따르는 'ius'와 'potestas'를 수식하는 속격 구문으로, 공사간의 고통을 '풀다(추구하다)'라는 목적격적 관계를 나타낸다.
  4. §5.11.7conpecto — 'conpecto'는 동사 'compaciscor'의 완료분사 중성 단수 탈격으로, 비인칭 탈격 절대(또는 부사적 용법)로 사용되어 '사전에 모의하여', '담합하여'라는 의미를 가진다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §5.11.1-5.11.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:5.11.1-5.11.16

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.