§5.10.1L. Valerio Potito quartum, M. Furio Camillo iterum, M. Aemilio Mamerco tertium, Cn. Cornelio Cosso iterum, K. Fabio Ambusto, L. Iulio Iulo tribunis militum consulari potestate multa domi militiaeque gesta.
루키우스 발레리우스 포티투스가 네 번째로, 마르쿠스 푸리우스 카밀루스가 두 번째로, 마르쿠스 에밀리우스 마메르쿠스가 세 번째로, 그네우스 코르넬리우스 코수스가 두 번째로, 카에소 파비우스 암부스투스, 루키우스 율리우스 율루스가 집정관 특권을 가진 군사 호민관이었던 해에, 국내외에서 많은 일이 수행되었다.
§5.10.2nam et bellum multiplex fuit eodem tempore, ad Veios et ad Capenam et ad Falerios et in Volscis, §5.10.3ut Anxur ab hostibus recuperaretur, et Romae simul dilectu simul tributo conferendo laboratum est, et de tribunis plebi cooptandis contentio fuit, et haud parvum motum duo iudicia eorum, qui paulo ante consulari potestate fuerant, excivere.
그것은 베이이, 카페나, 팔레리, 그리고 볼스키족의 영토에서 동시에 다발적인 전쟁이 일어났기 때문이며, 그 결과 앙크수르가 적들로부터 탈환되었고, 로마에서는 징병과 공납금 징수가 동시에 진행되어 어려움을 겪었으며, 평민 호민관의 보선에 관한 갈등이 있었고, 조금 전까지 집정관 특권을 가졌던 두 사람에 대한 두 건의 재판이 적지 않은 동요를 불러일으켰다.
§5.10.4omnium primum tribunis militum fuit dilectum habere, nec iuniores modo conscripti, sed seniores etiam coacti nomina dare, ut urbis custodiam agerent.
무엇보다도 군사 호민관들에게 우선적인 일은 징병을 실시하는 것이었으며, 젊은이들만 소집된 것이 아니라 노년층도 도시의 경비를 담당하기 위해 명부에 이름을 올리도록 강제되었다.
quantum autem augebatur militum numerus, §5.10.5tanto maiore pecunia in stipendium opus erat, eaque tributo conferebatur, invitis conferentibus qui domi remanebant, quia tuentibus urbem opera quoque militari laborandum serviendumque rei publicae erat.
그런데 병사들의 수가 늘어나는 만큼, 급료를 위한 더 많은 자금이 필요해졌고, 그것은 공납금으로 충당되었는데, 집에 머무는 이들은 이를 마지못해 납부했다. 왜냐하면 그들이 비록 도시를 지키고는 있었지만, 군사적 노역을 통해 국가를 위해 일하고 봉사해야 했기 때문이다.
§5.10.6haec, per se gravia, indigniora ut viderentur, tribuni plebis seditiosis contionibus faciebant ideo aera militibus constituta esse arguendo, ut plebis partem militia, partem tributo conficerent.
그 자체로도 무거운 이 일들을, 평민 호민관들은 선동적인 집회를 통해 더 불합리해 보이도록 만들었는데, 즉 병사들에게 급료가 책정된 것은 평민의 일부는 군역으로, 다른 일부는 공납금으로 피폐하게 만들려는 목적에서라고 주장함으로써였다.
§5.10.7unum bellum annum iam tertium trahi et consulto male geri, ut diutius gerant.
하나의 전쟁이 벌써 3년째 끌어지고 있으며, 전쟁을 더 오래 지속하기 위해 일부러 잘못 수행되고 있다는 것이다.
in quattuor deinde bella uno dilectu exercitus scriptos et pueros quoque ac senes extractos.
게다가 한 번의 징병으로 네 개의 전쟁을 위해 군대가 편성되었고, 소년들과 노인들까지 끌려 나왔다고 주장했다.
§5.10.8iam non aestatis nec hiemis discrimen esse, §5.10.9ne ulla quies umquam miserae plebi sit, quae nunc etiam vectigalis ad ultimum facta sit, ut, cum confecta labore, vulneribus, postremo aetate corpora rettulerint incultaque omnia diutino dominorum desiderio domi invenerint, tributum ex adfecta re familiari pendant aeraque militaria velut faenore accepta multiplicia rei publicae reddant.
이제는 여름과 겨울의 구분도 없으며, 비참한 평민들에게는 결코 어떤 안식도 주어지지 않고, 그들은 이제 마침내 세금 바치는 신세로까지 전락하여, 결국 노동과 부상, 마지막에는 노령으로 망가진 몸을 이끌고 돌아와 주인의 오랜 부재로 황폐해진 집 안을 마주할 때에, 쇠락한 가계에서 공납금을 납부해야 하고 군비로 받은 급료를 마치 이자를 쳐서 빌린 것처럼 몇 배로 국가에 되돌려주어야 한다는 것이다.
inter dilectum tributumque §5.10.10et occupatos animos maiorum rerum curis comitiis tribunorum plebis numerus expleri nequiit.
징병과 공납금 징수, 그리고 더 중대한 일들에 온 신경이 쏠려 있는 사이에, 평민 호민관 선거에서 정원 이 채워지지 못했다.
pugnatum inde, in loca vacua ut patricii cooptarentur.
그리하여 빈자리에 귀족들이 보선되도록 하기 위한 싸움이 벌어졌다.
§5.10.11postquam obtineri non poterat, tamen labefactandae legis Treboniae causa effectum est, ut cooptarentur tribuni plebis C. Lacerius et M. Acutius haud dubie patriciorum opibus.
그 뜻을 관철할 수 없게 된 후에도, 트레보니우스 법을 무력화하기 위해, 결국 가이우스 라케리우스와 마르쿠스 아쿠티우스가 귀족들의 세력에 힘입어 평민 호민관으로 보선되는 일이 성사되었다.