§44.6.1lavanti regi dicitur nuntiatum hostis adesse.
목욕 중이던 왕에게 적이 가까이 와 있다는 소식이 전해졌다고 한다.
quo nuntio cum pavidus exiluisset e solio, victum se sine proelio clamitans proripuit;
이 소식에 겁에 질려 의자에서 벌떡 일어난 그는, 싸우지도 않고 패배했다고 소리치며 뛰쳐나갔다.
§44.6.2et subinde per alia atque alia pavida consilia et imperia trepidans duos ex amicis, Pellam alterum, ut, quae ad Phacum pecunia deposita erat, in mare proiceret, Thessalonicam alterum, ut navalia incenderet, misit;
그리고 즉시 이랬다저랬다 겁에 질린 대책과 명령을 내리며 허둥대다가 두 명의 친구를 보냈다. 한 명은 펠라로 보내 파쿠스에 보관되어 있던 자금을 바다에 던져 버리도록 했고, 다른 한 명은 테살로니카로 보내 조선소를 불태우도록 했다.
Asclepiodotum et Hippiam, quique cum iis erant, ex praesidiis revocat omnisque aditus aperit bello.
또한 아스크레피오도투스와 히피아스, 그리고 그들과 함께 있던 자들을 수비대에서 불러들이고, 전쟁을 향해 모든 길을 열어주었다.
§44.6.3ipse ab Dio auratis statuis omnibus raptis, ne praeda hosti essent, incolas eius loci demigrare Pydnam cogit, et, quae temeritas consulis videri potuisset, quod eo processisset, unde invito hoste regredi nequiret, eam non inconsultam audaciam fecit.
그 자신은 적의 전리품이 되지 않도록 디움에서 모든 금도금 동상들을 약탈한 뒤, 그곳 주민들에게 피드나로 이주하도록 강요했다. 이로써, 적이 원치 않는 한 퇴각할 수 없는 곳으로 전진했다는 점에서 집정관의 무모함으로 보였을 수도 있었을 행동을, 그는 사려 깊은 대담함으로 바꾸어 놓았다.
§44.6.5duos enim saltus, per quos inde evadere possent, habebant Romani, unum per Tempe in Thessaliam, alterum in Macedoniam praeter Dium; quae utraque regiis tenebantur praesidiis.
왜냐하면 로마인들에게는 그곳을 벗어날 수 있는 두 개의 고갯길이 있었기 때문이다. 하나는 템페를 거쳐 테살리아로 가는 길이었고, 다른 하나는 디움을 지나 마케도니아로 가는 길이었는데, 이 두 길은 모두 왕의 수비대에 의해 장악되어 있었다.
§44.6.6itaque si sua intrepidus defendens primam speciem adpropinquantis terroris sustinuisset, neque receptus Romanis per Tempe in Thessaliam neque commeatibus pervehendis ea patuisset iter.
따라서 만약 그가 겁먹지 않고 자기 영토를 지키며 다가오는 공포의 첫 조짐을 버텨냈더라면, 로마인들에게 템페를 거쳐 테살리아로 가는 퇴로도, 식량을 수송하기 위한 그 길도 열리지 않았을 것이다.
§44.6.7sunt enim Tempe saltus, etiamsi non bello fiat infestus, transitu difficilis.
왜냐하면 템페는 비록 전쟁으로 인해 위험해지지 않더라도 통과하기 어려운 고갯길이기 때문이다.
§44.6.8nam praeter angustias per quinque milia, qua exiguum iumento onusto iter est, rupes utrimque ita abscisae sunt, ut despici vix sine vertigine quadam simul oculorum animique possit.
왜냐하면 짐을 실은 짐승이 간신히 다닐 수 있는 좁은 길이 5마일 동안 이어지는 데다, 양쪽의 절벽이 너무나 험하게 깎아지르고 있어서 눈과 마음 모두에 일종의 현기증을 느끼지 않고는 도저히 내려다볼 수 없을 정도이기 때문이다.
terret et sonitus et altitudo per mediam vallem fluentis Penei amnis.
골짜기 한가운데를 흐르는 페네이오스강의 굉음과 깊이 역시 공포를 자아낸다.
§44.6.9hic locus tam suapte natura infestus per quattuor distantia loca praesidiis regiis fuit insessus.
자연적으로 이토록 위험한 이 장소는 네 군데의 서로 떨어진 지점에서 왕의 수비대에 의해 점거되어 있었다.
§44.6.10unum in primo aditu ad Gonnum erat, alterum in Condylo, castello inexpugnabili, tertium circa Lapathunta, quem Characa appellant, §44.6.11quartum viae ipsi, qua et media et angustissima valles est, inpositum quam vel decem armatis tueri facile est.
하나는 곤누스로 들어가는 첫 진입로에 있었고, 두 번째는 함락시킬 수 없는 요새인 콘딜루스에, 세 번째는 주민들이 카락스라고 부르는 라파투스 주변에 있었으며, 네 번째는 골짜기가 가장 중앙에 있으면서 가장 좁아지는 길 자체에 놓여 있었는데, 그곳은 단 열 명의 무장 병력만으로도 쉽게 지켜낼 수 있는 곳이었다.
§44.6.12intercluso per Tempe simul aditu commeatibus, simul reditu ipsis, montes, per quos descenderant, repetendi erant.
템페를 통한 식량 보급로와 그들 자신의 퇴로가 동시에 차단되었더라면, 그들은 자신들이 내려왔던 산들로 되돌아가야 했을 것이다.
§44.6.13quod, ut furto fefellerant, ita propalam tenentibus superiora cacumina hostibus non poterant;
로마인들이 은밀하게는 적을 속여 넘겼지만, 적들이 위쪽 봉우리들을 점거하고 있는 상황에서는 공공연하게 그렇게 할 수 없었을 것이다.
et experta difficultas spem omnem incidisset.
또한 한 번 경험한 험난함은 모든 희망을 꺾어버렸을 것이다.
§44.6.14supererat nihil aliud in temere commisso quam in Macedoniam ad Dium per medios evadere hostis;
무모하게 감행한 일 속에서, 적들의 한가운데를 뚫고 마케도니아의 디움으로 탈출하는 것 외에는 다른 길이 남아 있지 않았다.
quod, nisi di mentem regi et ipsum ingentis difficultatis erat.
그리고 만약 신들이 왕의 정신을 빼앗지 않았더라면, 그 자체도 엄청나게 어려운 일이었다.
§44.6.15nam cum Olympi radices montis paulo plus quam mille passuum ad mare relinquant spatium, cuius dimidium loci occupat ostium late restagnans Baphri amnis, partem planitiae aut Iovis templum aut oppidum tenet,
왜냐하면 올림포스산의 기슭은 바다까지 1마일 남짓한 공간밖에 남겨두지 않았는데, 그 공간의 절반은 바프라스강의 널리 범람하는 강귀가 차지하고 있고, 평원의 일부는 유피테르 신전이나 마을이 차지하고 있기 때문이다.
§44.6.16relicum perexiguum fossa modica valloque claudi poterat, et saxorum ad manum silvestrisque materiae tantum erat, ut vel murus obici turresque excitari potuerint.
남은 아주 협소한 부분은 조그만 참호와 방벽으로 막을 수 있었을 것이고, 손 닿는 곳에 돌과 숲의 목재가 아주 많아서 벽을 쌓고 탑을 세울 수도 있었을 것이다.
§44.6.17quorum nihil cum dispexisset caecata mens subito terrore, nudatis omnibus praesidiis patefactisque bello ad Pydnam refugit.
갑작스러운 공포로 눈이 먼 왕의 마음은 이것들 중 아무것도 꿰뚫어 보지 못했기에, 모든 수비대를 물리치고 전쟁에 무방비 상태로 열어둔 채 피드나로 달아나 버렸다.