§42.8.1post hanc pugnam ex diversa fuga in unum collecti Ligures, cum maiorem multo partem civium amissam quam superesse cernerent — nec enim plus decem milia hominum erant —, dediderunt sese, nihil quidem illi pacti;
이 전투가 끝난 뒤, 여러 방향의 도망길에서 한곳으로 모여든 리구리아인들은 살아남은 이들보다 잃어버린 시민들의 수가 훨씬 더 많음을 보고 — 실제로 만 명 이상의 사람이 남아있지 않았기 때문이다 — 아무런 조건도 협정하지 않은 채 항복했다.
§42.8.2speraverant tamen, non atrocius quam superiores imperatores consulem in se saeviturum.
하지만 그들은 집정관이 자신들에게 이전의 장군들보다 더 가혹하게 굴지는 않을 것이라고 바라고 있었다.
§42.8.3at ille arma omnibus ademit, oppidum diruit, ipsos bonaque eorum vendidit;
하지만 그는 모든 이들에게서 무기를 빼앗고, 성읍을 허물었으며, 그들 자신과 그들의 재산을 팔아넘겼다.
litterasque senatui de rebus ab se gestis misit.
그리고 자신이 이룬 일들에 대해 원로원에 서한을 보냈다.
§42.8.4quas cum A. Atilius praetor in curia recitasset — nam consul alter Postumius agris recognoscendis in Campania occupatus aberat —
프라이토르 아울루스 아틸리우스가 의사당에서 이를 낭독했을 때 — 다른 집정관 포스투미우스는 캄파니아에서 토지 재조사 업무에 전념하느라 자리를 비우고 없었기 때문이다 — 원로원에게 이는 끔찍한 일로 여겨졌다.
§42.8.5, atrox res visa senatui, Statellates, qui uni ex Ligurum gente non tulissent arma adversus Romanos, tum quoque oppugnatos, non ultro inferentis bellum, deditos in fidem populi Romani omni ultimae crudelitatis exemplo laceratos ac deletos esse, §42.8.6tot milia capitum innoxiorum, fidem inplorantia populi Romani, ne quis umquam se postea dedere auderet, pessumo exemplo venisse, et distractos passim iustis quondam hostibus populi Romani pacatos servire.
즉, 리구리아인들 중에서 유일하게 로마인들을 상대로 무기를 들지 않았던 스타텔리인들이, 그때 역시 스스로 먼저 전쟁을 도발하지 않았음에도 공격당했고, 로마 백성의 신의에 복속했음에도 온갖 극단적인 잔혹 행위의 선례 속에서 참담하게 찢기어 파멸되었다는 것, 로마 백성의 신의를 간청하는 그토록 많은 무고한 목숨들이, 이후로는 그 누구도 감히 항복하지 못하게 만들 최악의 선례 아래 팔려 나갔으며, 한때는 로마 백성의 정당한 적이었으나 이제는 평화롭게 순응한 자들이 도처로 뿔뿔이 흩어져 노예로 일하고 있다는 것이었다.
§42.8.7quas ob res placere senatui, M. Popilium consulem Ligures, pretio emptoribus reddito, ipsos restituere in libertatem, bonaque ut iis, quod eius reciperari possit, reddantur curare; §42.8.8arma quoque reddi, eaque omnia primo quoque tempore fieri; nec ante consulem de provincia decedere, quam deditos in sedem suam Ligures restituisset.
이러한 이유들로 원로원은 다음을 결의했다. 집정관 마르쿠스 포필리우스는 구매자들에게 대금을 돌려준 뒤 리구리아인들 자신을 자유인으로 복귀시키고, 그들의 재산 역시 회수할 수 있는 부분은 그들에게 반환되도록 조치할 것, 무기 역시 반환되고, 이 모든 일이 가능한 한 가장 신속히 이행될 것과, 집정관은 항복한 리구리아인들을 그들의 본래 거처로 복귀시키기 전에는 속주를 떠나지 말 것.
claram victoriam vincendo pugnantis, non saeviendo in adflictos fieri.
빛나는 승리란 싸우는 자를 이김으로써 이루어지는 것이지, 쓰러진 자들에게 가혹하게 굶으로써 이루어지는 것이 아니라는 것이었다.