§40.15.1quin tu omissa ista nocturna fabula ad id, quod doles, quod invidia urit, reverteris? “cur usquam tui mentio fit, Demetri?
어찌하여 당신은 그 밤의 이야기를 접어두고, 당신을 아프게 하고 시기심으로 타오르게 하는 그 일로 돌아가지 않습니까? "어찌하여 도처에서 너에 대한 언급이 있느냐, 데메트리오스야?
§40.15.2cur dignior patris fortunae successor quibusdam videris quam ego? cur spem meam, quae, si tu non esses, certa erat, dubiam et sollicitam facis?”
어찌하여 어떤 이들에게는 네가 나보다 아버지의 권세를 이어받을 더 합당한 후계자로 보이느냐? 어찌하여 너는, 네가 없었더라면 확실했을 나의 희망을 불확실하고 불안하게 만드느냐?" 하고 말입니다.
§40.15.3haec sentit Perseus, etsi non dicit;
페르세우스는 비록 입 밖으로 내지는 않지만 속으로 이렇게 느끼고 있습니다.
haec istum inimicum, haec accusatorem faciunt; haec domum, haec regnum tuum criminibus et suspicionibus replent.
이것들이 그를 저토록 적대적으로 만들고, 이것들이 그를 고발자로 만들며, 이것들이 당신의 집과 당신의 왕국을 비난과 의심으로 채우고 있습니다.
§40.15.4ego autem, pater, quem ad modum nec nunc sperare regnum nec ambigere umquam de eo forsitan debeam, quia minor sum, quia tu me maiori cedere vis, sic illud nec debui facere nec debeo, ut indignus te patre omnibus videar.
그러나 아버지, 저는 제가 연소자이고 당신께서 저를 연장자에게 양보하게 하기를 원하시기에, 지금도 왕위를 바래서도 안 되고 앞으로도 그것에 대해 다투어서도 안 되는 것과 마찬가지로, 모든 이에게 아버지이신 당신께 합당하지 않은 자로 보이게 만들 일을 과거에도 해서는 안 되었고 지금도 해서는 안 됩니다.
§40.15.5id enim vitiis meis, non cedendi, cui ius fasque est, modestia consequar.
그렇게 된다면 그것은 양보할 권리와 신법을 지닌 분에게 양보하는 겸손함 때문이 아니라, 저 자신의 악덕 때문이 될 것이기 때문입니다.
Romanos obicis mihi, et ea, quae gloriae esse debent, in crimen vertis.
당신은 저에게 로마인들의 일을 걸고넘어지며, 마땅히 영광이 되어야 할 일들을 죄로 바꾸고 계십니다.
§40.15.6ego nec obses Romanis ut traderer nec ut legatus mitterer Romam, petii.
저는 로마인들에게 인질로 넘겨지기를 청하지도 않았고, 로마에 사절로 보내지기를 청하지도 않았습니다.
a te missus ire non recusavi.
당신의 명으로 보내졌기에 가는 것을 거부하지 않았을 뿐입니다.
utroque tempore ita me gessi, ne tibi pudori, ne regno tuo, ne genti Macedonum essem.
두 시기 모두 저는 당신에게나, 당신의 왕국에나, 마케도니아 백성에게 수치가 되지 않도록 처신했습니다.
§40.15.7itaque mihi cum Romanis, pater, amicitiae causa tu fuisti.
그러므로 아버지, 저와 로마인들 사이에 우호 관계가 맺어지게 한 원인은 바로 당신이셨습니다.
quoad tecum illis pax manebit, mecum quoque gratia erit: si bellum esse coeperit, qui obses, qui legatus pro patre non inutilis fui, idem hostis illis acerrimus ero.
그들과 당신 사이에 평화가 유지되는 한, 저에게도 그들의 호의가 머물 것입니다: 만약 전쟁이 시작된다면, 인질로서 또한 사절로서 아버지를 위해 쓸모없지 않았던 제가, 바로 그들에게 가장 맹렬한 적이 될 것입니다.
§40.15.8nec hodie ut prosit mihi gratia Romanorum, postulo: ne obsit, tantum deprecor.
또한 오늘날 저는 로마인들의 호의가 저에게 이롭기를 요구하는 것이 아닙니다: 그것이 해가 되지 않기만을 간구할 뿐입니다.
nec in bello coepit nec ad bellum reservatur: pacis pignus fui, ad pacem retinendam legatus missus sum: neutra res mihi nec gloriae nec crimini sit.
그것은 전쟁 중에 시작된 것도 아니고 전쟁을 위해 남겨진 것도 아닙니다: 저는 평화의 담보였고, 평화를 유지하기 위해 사절로 보내졌습니다: 두 가지 일 모두 저에게 영광도 죄도 되지 않게 해 주십시오.
§40.15.9ego si quid impie in te, pater, si quid scelerate in fratrem admisi, nullam deprecor poenam: si innocens sum, ne invidia conflagrem, cum crimine non possim, deprecor.
아버지, 만약 제가 당신께 불효를 저질렀거나, 형님에게 사악한 짓을 범했다면, 저는 어떤 처벌도 면하려 하지 않겠습니다: 만약 제가 무죄하다면, 죄과로 저를 파멸시킬 수 없는 이상, 시기심에 의해 제가 불타 없어지지 않기를 간구합니다.
§40.15.10non hodie me primum frater accusat, sed hodie primum aperte, nullo meo in se merito.
형님이 저를 고발하는 것이 오늘이 처음은 아니지만, 제가 그에게 아무런 잘못도 저지르지 않았음에도 오늘 처음으로 공공연히 고발한 것입니다.
si mihi pater suscenseret, te maiorem fratrem pro minore deprecari oportebat, te adulescentiae, te errori veniam impetrare meo.
만약 아버지가 저에게 노여워하셨다면, 연장자인 형인 당신이 연소자를 위해 변호해야 했고, 당신이 나의 젊음과 과오에 대한 용서를 구해냈어야 했습니다.
ubi praesidium esse oportebat, ibi exitium est.
마땅히 보호가 있어야 할 그곳에 파멸이 있습니다.
§40.15.11e convivio et comisatione prope semisomnus raptus sum ad causam parricidii dicendam.
연회와 축연으로부터 거의 반쯤 잠든 상태에서 저는 친족 살해 혐의에 대해 변론하도록 끌려왔습니다.
sine advocatis, sine patronis ipse pro me dicere cogor.
조언자도 변호인도 없이, 저는 저 스스로를 위해 변론하도록 강요당하고 있습니다.
§40.15.12si pro alio dicendum esset, tempus ad meditandum et componendam orationem sumpsissem, cum quid aliud quam ingenii fama periclitarer? ignarus, quid arcessitus essem, te iratum et iubentem dicere causam, fratrem accusantem audivi.
만약 다른 사람을 위해 변론해야 했다면, 제 재능의 명성 외에 다른 무엇이 위태로웠겠기에 생각하고 연설을 가다듬을 시간을 가졌을 것입니다. 제가 왜 소환되었는지도 모른 채, 저는 당신이 노하시어 변론하라고 명령하시는 것과 형님이 저를 고발하는 것을 들었습니다.
§40.15.13ille diu ante praeparata ac meditata in me oratione est usus: ego id tantum temporis, quo accusatus sum, ad cognoscendum, quid ageretur, habui.
형님은 저를 겨냥해 오래전부터 준비하고 구상해 둔 연설을 사용했습니다: 저는 고발당하고 있던 바로 그 시간 동안만 무슨 일이 일어나고 있는지 파악할 수 있었을 뿐입니다.
§40.15.14utrum momento illo horae accusatorem audirem an defensionem meditarer? attonitus repentino atque inopinato malo, vix, quid obiceretur, intellegere potui, nedum satis sciam, quo modo me tuear.
그 한 시간의 찰나 동안 저는 고발자의 말을 들어야 했습니까, 아니면 제 변론을 구상해야 했습니까? 갑작스럽고 예기치 못한 불행에 넋이 나가, 저는 무슨 혐의가 씌워졌는지조차 거의 이해할 수 없었는데, 하물며 어떻게 스스로를 방어해야 할지 충분히 알 수 있겠습니까?
§40.15.15quid mihi spei esset, nisi patrem iudicem haberem? apud quem etiam si caritate a fratre maiore vincor, misericordia certe reus vinci non debeo.
저에게 아버지가 재판관으로 계시지 않았다면 저에게 무슨 희망이 있었겠습니까? 아버지 앞에서 비록 제가 형님보다 사랑을 덜 받는다 할지라도, 피고인으로서 자비에 있어서는 결코 밀려나서는 안 됩니다.
§40.15.16ego enim ut me mihi tibique serves, precor;
저는 당신께서 저를 저 자신과 당신을 위해 살려두시기를 애원하고 있습니다; 그는 자신의 안전을 위해 당신이 저를 죽이기를 요구하고 있습니다.
ille ut me in securitatem suam occidas, postulat. quid eum, cum regnum ei tradideris, facturum credis in me esse, qui iam nunc sanguinem meum sibi indulgeri aequum censet?”
이미 지금 자신의 이익을 위해 제 피를 요구하는 것이 당연하다고 여기는 그가, 당신이 그에게 왕위를 물려주었을 때 저에게 무슨 짓을 할 것이라 믿으십니까?"