Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §4.53.1-4.53.13

메네니우스의 징병 방해와 카르웬툼 요새 탈환

1770개 구절 중 251번째 · 라틴어

요약

에쿠이인 등과의 전쟁 중, 토지법 문제로 징병을 방해하는 호민관 메네니우스에 맞서 다른 호민관들이 집정관 발레리우스를 지원하여 징병을 집행한다. 집정관은 성채를 탈환하지만 전리품을 국고에 귀속시켜 병사들과 평민들의 반감을 사고, 귀족들은 대중적 지지를 얻은 메네니우스의 선거 진출을 가로막는다.

§4.53.1M. Aemilio, C. Valerio Potito consulibus bellum Aequi parabant, Volscis quamquam non publico consilio capessentibus arma, voluntariis mercede secutis militiam.
마르쿠스 에밀리우스와 가이우스 발레리우스 포티투스가 집정관일 때 에쿠이인들은 전쟁을 준비하고 있었으며, 볼스키인들은 공적인 결정에 의한 것은 아니었으나 지원병들이 보수를 바라고 종군하여 무기를 들었다.
§4.53.2ad quorum famam hostium — iam enim in Latinum Hernicumque transcenderant agrum — dilectum habentem Valerium consulem M. Menenius tribunus plebis, legis agrariae lator, cum inpediret auxilioque tribuni nemo invitus sacramento diceret, §4.53.3repente nuntiatur arcem Caruentanam ab hostibus occupatam esse.
이 적들의 소문에 대처하여—그들은 이미 라티움과 헤르니키인들의 영토로 넘어와 있었기 때문이다—집정관 발레리우스가 징병을 실시하고 있을 때, 토지법의 발의자인 평민 호민관 마르쿠스 메네니우스가 이를 가로막았고, 호민관의 지원 덕분에 아무도 원치 않는데 군사 선서를 하지 않고 있었을 때, 갑자기 카르벤툼 성채가 적에게 점령당했다는 보고가 전해졌다.
§4.53.4ea ignominia accepta cum apud patres invidiae Menenio fuit, tum ceteris tribunis, iam ante praeparatis intercessoribus legis agrariae, praebuit iustiorem causam resistendi collegae.
이 불명예를 겪게 되자, 이는 귀족들 사이에서 메네니우스에 대한 증오의 원인이 되었을 뿐만 아니라, 이미 전부터 토지법에 반대할 준비가 되어 있던 다른 호민관들에게도 동료 호민관에게 맞설 더 정당한 명분을 제공했다.
§4.53.5itaque cum res diu ducta per altercationem esset, consulibus deos hominesque testantibus, quidquid ab hostibus cladis ignominiaeque aut iam acceptum esset aut inmineret, culpam penes Menenium fore, qui dilectum impediret, Menenio contra vociferante, §4.53.6si iniusti domini possessione agri publici cederent, se moram dilectui non facere, decreto interposito novem tribuni sustulerunt certamen
그리하여 이 문제가 오랜 시간 동안 설전으로 질질 끌어지며, 집정관들이 신들과 인간들을 증인으로 삼아 적들로부터 이미 겪었거나 눈앞에 닥친 모든 패배와 불명예의 책임은 징병을 가로막고 있는 메네니우스에게 있을 것이라고 주장하고, 메네니우스는 이에 맞서, 만일 불의한 점유자들이 국유지의 점유를 포기한다면 자신은 징병을 지체시키지 않겠다고 소리 높여 외치고 있을 때, 아홉 명의 호민관들이 중재령을 내려 이 다툼을 끝냈다.
§4.53.7pronuntiaveruntque ex collegii sententia C. Valerio consuli se, damnum aliamque coercitionem adversus intercessionem collegae dilectus causa detractantibus militiam 7inhibenti, auxilio futuros esse.
그리고 그들은 호민관단의 결정에 따라, 동료 호민관의 거부권 행사에 맞서 징병을 위해 군복무를 기피하는 자들에게 벌금과 기타 강제 조치를 취하려는 집정관 가이우스 발레리우스를 지원할 것이라고 선언했다.
§4.53.8hoc decreto consul armatus cum paucis appellantibus tribunum collum torsisset, metu ceteri sacramento dixere.
이 결정으로 힘을 얻은 집정관이 호민관에게 상소하는 몇 사람의 목덜미를 움켜잡아 끌고 가자, 나머지 사람들은 두려움에 군사 선서를 했다.
ductus exercitus ad Caruentanam arcem, §4.53.9quamquam invisus infestusque consuli erat, inpigre primo statim adventu deiectis, qui in praesidio erant, arcem recipit;
군대는 카르벤툼 성채로 진격하여, 집정관에게 증오와 적의를 품고 있었음에도 불구하고, 도착하자마자 곧바로 정력적으로 수비대원들을 격퇴하고 성채를 탈환했다.
§4.53.10praedatores ex praesidio per neglegentiam dilapsi occasionem aperuere ad invadendum.
수비대에서 약탈병들이 부주의로 인해 흩어져 나간 것이 습격의 기회를 열어주었다.
praedae ex adsiduis populationibus, quod omnia in locum tutum congesta erant, fuit aliquantum.
모든 것이 안전한 장소에 모여 있었기 때문에, 끊임없는 약탈로 얻은 전리품은 상당한 양에 달했다.
venditum sub hasta consul in aerarium redigere quaestores iussit tum praedicans participem praedae fore exercitum, cum militiam non abnuisset.
집정관은 경매에 부쳐진 전리품의 판매 대금을 국고에 귀속시키도록 재무관들에게 명령하며, 그 자리에서 군대가 군복무를 거부하지 않았을 때 비로소 전리품을 나누어 가질 수 있을 것이라고 언명했다.
§4.53.11auctae inde plebis ac militum in consulem irae.
이 일로 인해 집정관에 대한 평민과 병사들의 분노가 커졌다.
itaque cum ex senatus consulto urbem ovans introiret, alternis inconditi versus militari licentia iactati,
그리하여 그가 원로원의 결의에 따라 소개선식을 올리며 도성으로 들어올 때, 군대의 방종함 속에서 거친 시구들이 교대로 던져졌다.
§4.53.12quibus consul increpitus, Meneni celebre nomen laudibus fuit, cum ad omnem mentionem tribuni favor circumstantis populi plausuque et adsensu cum vocibus militum certaret.
이 시구 속에서 집정관이 비난받은 반면 메네니우스의 이름은 찬사로 드높았는데, 호민관이 언급될 때마다 주위에서 둘러싼 군중의 호의가 박수와 동의 속에서 병사들의 목소리와 맞겨루었기 때문이다.
§4.53.13plusque ea res quam prope sollemnis militum lascivia in consulem curae patribus iniecit;
그리고 이 일은 집정관에 대한 거의 관례적인 병사들의 방종한 장난보다 귀족들에게 더 큰 걱정거리를 안겨주었다.
et tamquam haud dubius inter tribunos militum honos Meneni, si peteret, consularibus comitiis est exclusus.
또한 메네니우스가 출마하기만 하면 집정관 권한의 군사 호민관 선출이 확실시되는 것처럼 여겨졌기에, 그는 집정관 선거에서 배제되었다.

어휘·문법 주석

  1. §4.53.2auxilioque tribuni nemo invitus — `auxilio`는 원인 또는 수단의 탈격으로, 호민관의 '(평민을 옹호하는) 지원권(ius auxilii)'을 뜻한다. `nemo invitus`(아무도 원치 않는데 ~하지 않다)는 호민관의 개입으로 인해 평민들이 사실상 징병 거부권을 행사할 수 있었던 상황을 설명한다.
  2. §4.53.4invidiae Menenio fuit — 이중 여격 구조로, `invidiae`는 목적·결과를 나타내는 서술적 여격이며 `Menenio`는 불이익의 여격이다. 이 사건이 귀족들 사이에서 메네니우스에게 증오를 불러일으키는 원인이 되었음을 나타낸다.
  3. §4.53.7C. Valerio consuli se ... auxilio futuros esse — 대격과 부정사 구문에서 주격 대격 `se`는 선언을 한 아홉 명의 호민관들을 가리키며, `C. Valerio consuli`(현재분사 `inhibenti`의 수식을 받음)는 `auxilio futuros esse`('지원이 될 것이다')의 대상이 되는 여격으로, 이중 여격 구조를 형성한다.
  4. §4.53.10venditum sub hasta — `sub hasta`(창 아래에서)는 전쟁 전리품 등을 창을 세워둔 곳에서 경매에 붙이던 로마의 관습에서 유래하여 '경매(공매)를 통해'를 뜻하는 관용구이다. `venditum`은 완료수동분사의 명사적 용법으로 '판매된 것'을 뜻한다.
  5. §4.53.13curae patribus iniecit — 이중 여격 구조로, `curae`는 목적·결과의 여격(서술적 여격)이고 `patribus`는 불이익의 여격이다. 직역하면 '귀족들에게 걱정거리(의 씨앗)를 던져주었다', 즉 '걱정을 안겨주었다'는 뜻이 된다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §4.53.1-4.53.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.53.1-4.53.13

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.