§4.52.1annum modestia tribunorum quietum excepit tribunus plebis L. Icilius Q. Fabio Ambusto, C. Furio Pacilo consulibus.
호민관들의 온건함 덕분에 평온했던 해를 이어받아, 퀸투스 파비우스 암부스투스와 가이우스 푸리우스 파킬루스가 집정관일 때 평민 호민관 루키우스 이킬리우스가 취임했다.
§4.52.2is cum principio statim anni, velut pensum nominis familiaeque, seditiones agrariis legibus promulgandis cieret, §4.52.3pestilentia coorta, minacior tamen quam perniciosior, cogitationes hominum a foro certaminibusque publicis ad domum curamque corporum nutriendorum avertit;
그는 해가 시작하자마자 마치 자신의 이름과 가문에 부과된 의무인 양 토지법을 발의함으로써 소요를 일으키려 했으나, 전염병이 발생하여, 치명적이라기보다는 위협적이었음에도 불구하고 사람들의 관심을 광장과 공공의 투쟁으로부터 가정과 몸을 돌보는 일로 돌려놓았다.
minusque eam damnosam fuisse, quam seditio futura fuerit, credunt.
그리고 사람들은 이 전염병의 피해가 일어날 뻔했던 소요보다 적었다고 믿는다.
§4.52.4defuncta civitate plurimorum morbis, perpaucis funeribus, pestilentem annum inopia frugum neglecto cultu agrorum, ut plerumque fit, excepit M. Papirio Atratino, C. Nautio Rutilo consulibus.
많은 이들이 병에 걸렸으나 사망자는 극히 적은 채로 국가가 이 위기를 넘기자, 마르쿠스 파피리우스 아트라티누스와 가이우스 나우티우스 루틸루스가 집정관일 때, 농경의 황폐화로 인해 흔히 그렇듯 식량 부족이 전염병이 돌던 해의 뒤를 이어 발생했다.
§4.52.5iam fames quam pestilentia tristior erat, ni dimissis circa omnes populos legatis, qui Etruscum mare quique Tiberim accolunt, ad frumentum mercandum annonae foret subventum.
만일 에트루리아 해와 티베리스 강 연안에 사는 모든 민족들에게 곡물을 매입하기 위해 사절단을 파견하여 식량 수급에 도움을 주지 않았더라면, 이제 기근은 전염병보다 더 비참했을 것이다.
§4.52.6superbe ab Samnitibus, qui Capuam habebant Cumasque, legati prohibiti commercio sunt, contra ea benigne ab Siculorum tyrannis adiuti;
카푸아와 쿠마에를 차지하고 있던 삼니움인들로부터 사절단은 오만하게 교역을 거부당했으나, 반대로 시켈리아의 참주들로부터는 친절하게 지원을 받았다.
maximos commeatus summo Etruriae studio Tiberis devexit.
또한 에트루리아의 지극한 정성으로 티베리스 강이 막대한 물자를 실어 날랐다.
solitudinem in civitate aegra experti consules sunt, §4.52.7cum in legationes non plus singulis senatoribus invenientes coacti sunt binos equites adicere.
집정관들은 병든 국가 안에서 한적한 고독을 겪었는데, 사절단으로 보낼 원로원 의원을 한 명 넘게 찾지 못하여 두 명의 기사를 추가할 수밖에 없었기 때문이다.
§4.52.8praeterquam ab morbo annonaque nihil eo biennio intestini externive incommodi fuit.
그 2년 동안은 전염병과 식량 부족을 제외하고는 대내외적으로 아무런 장애가 없었다.
at ubi eae sollicitudines decessere, omnia, quibus turbari solita erat civitas, domi discordia, foris bellum exortum.
그러나 그러한 걱정거리들이 사라지자, 국가가 늘 혼란에 빠지곤 했던 모든 일들, 즉 안으로는 불화가, 밖으로는 전쟁이 일어났다.