§4.40.1iam eo fama pugnae adversae castrorumque desertorum perlata erat, et ante omnia deplorati erant equites non privato magis quam publico luctu,
이미 그곳에는 패전과 진영의 유기에 관한 소문이 전해져 있었고, 무엇보다도 사적인 슬픔 못지않게 공적인 애도 속에서 기병들의 죽음이 가장 크게 슬퍼해지고 있었다.
§4.40.2Fabiusque consul terrore urbi quoque iniecto stationem ante portas agebat, cum equites procul visi non sine terrore ab dubiis, quinam essent, mox cogniti tantam ex metu laetitiam fecere, ut clamor urbem pervaderet gratulantium salvos victoresque redisse equites et ex maestis paulo ante domibus, §4.40.3quae conclamaverant suos, procurreretur in vias pavidaeque matres ac coniuges oblitae prae gaudio decoris obviam agmini occurrerent in suos quaeque simul corpore atque animo, vix prae gaudio compotes, effusae.
그리고 집정관 파비우스는 시내에도 공포가 밀려드는 가운데 성문 앞에서 보초를 서고 있었는데, 멀리서 기병들의 모습이 보이자 그들이 누구인지 의심하는 자들 사이에서 적지 않은 공포가 일었으나, 곧 그들이 누구인지 확인되자 그 공포는 기쁨으로 바뀌어, 함성이 시내에 가득 찼고, 기병들이 무사히, 그리고 승리자로서 돌아왔음을 축하하는 사람들과, 조금 전까지만 해도 슬픔에 잠겨 있던 집들로부터, (그 집들은 자신들의 전사한 이들을 소리 높여 애도하고 있었는데) 사람들이 거리로 뛰어나왔고, 두려움에 떨던 어머니들과 아내들은 기쁨에 겨워 품위를 잊은 채 군대를 맞으러 달려가, 저마다 자신의 가족에게 몸과 마음을 한꺼번에 던지며 기쁨으로 거의 제정신을 잃을 지경이었다.
Tribunis plebi, §4.40.4qui M. Postumio et T. Quinctio diem dixerant, quod ad Veios eorum opera male pugnatum esset, occasio visa est per recens odium Semproni consulis renovandae in eos invidiae.
호민관들에게는, 즉 마르쿠스 포스투미우스와 티투스 퀸크티우스에게 그들의 실책으로 베이에서 패전했다는 이유로 재판 날짜를 고지했던 자들인데, 집정관 셈프로니우스에 대한 최신의 증오를 통해 그들에 대한 반감을 다시 불러일으킬 기회가 온 것처럼 보였다.
§4.40.5itaque advocata contione cum proditam Veis rem publicam esse ab ducibus, proditum deinde, quia illis inpune fuerit, in Volscis ab consule exercitum, traditos ad caedem fortissimos equites, deserta foede castra vociferati essent,
이에 민회가 소집되자, 그들은 베이에서 국가가 장군들에 의해 배신당했고, 이어 그들이 처벌받지 않았기 때문에 볼스키인들과의 전투에서는 집정관에 의해 군대가 배신당했으며, 가장 용감한 기병들이 학살당하도록 내버려졌고, 진영이 비열하게 버려졌다고 소리 높여 외쳤다.
§4.40.6C. Iunius unus ex tribunis Tempanium equitem vocari iussit coramque ei “Sex.
호민관 중 한 명인 가이우스 유니우스는 기병 템파니우스를 부르도록 명령하고, 그의 면전에서 이렇게 말했다. '섹스투스 템파니우스여, 그대에게 묻노라.
Tempani” inquit, “quaero de te, arbitrerisne C. Sempronium consulem aut in tempore pugnam inisse aut firmasse subsidiis aciem aut ullo boni consulis functum officio et tune ipse victis legionibus Romanis tuo consilio equitem ad pedes deduxeris restituerisque pugnam;
집정관 가이우스 셈프로니우스가 적절한 시기에 전투를 개시했다고 생각하는가, 혹은 예비대로 전선을 보강했다고 생각하는가, 혹은 훌륭한 집정관으로서의 임무를 단 하나라도 수행했다고 생각하는가? 그리고 로마 군단이 패배했을 때, 그대 자신이 스스로의 판단으로 기병들을 하마시켜 전투를 재건했는가?
§4.40.7excluso deinde ab acie nostra tibi atque equitibus num aut consul ipse subvenerit aut miserit praesidium;
또한 그 후 우리 전선으로부터 차단된 그대와 기병들에게 집정관 자신이 구하러 왔거나 혹은 지원군을 보냈는가?
§4.40.8postero denique die ecquid praesidii usquam habueris, an tu cohorsque in castra vestra virtute perruperitis;
마지막으로 다음 날, 그대들은 어디서든 조금의 지원이라도 받았는가, 아니면 그대와 그대의 부대가 스스로의 용맹으로 진영을 향해 돌파해 들어갔는가?
ecquem in castris consulem, ecquem exercitum inveneritis, an deserta castra, relictos saucios milites.
진영 안에서 어떤 집정관이나 군대를 발견했는가, 아니면 버려진 진영과 남겨진 부상병들을 발견했는가?
§4.40.9haec pro virtute tua fideque, qua una hoc bello res publica stetit, dicenda tibi sunt hodie;
이 일들을, 이 전쟁에서 오직 그것만으로 국가가 버텨내었던 그대의 용맹과 충성에 비추어, 오늘 그대는 말해야 하노라.
denique ubi C. Sempronius, ubi legiones nostrae sint;
마지막으로 가이우스 셈프로니우스는, 그리고 우리 군단은 어디에 있는가?
desertus sis an deserueris consulem exercitumque;
그대가 버림받은 것인가, 아니면 그대가 집정관과 군대를 버린 것인가?
victi denique simus an vicerimus. ”
결국 우리가 패배했는가, 아니면 우리가 승리했는가?'