§4.39.1et cum iam parte nulla sustinerentur, dat signum Volscus imperator, ut parmatis, novae cohorti hostium, locus detur, donec impetu inlati ab suis excludantur.
그리고 그들이 이제 더 이상 어느 곳에서도 저지당하지 않게 되자, 볼스키인의 사령관은 방패를 든 적의 새로운 보병대에게 길을 내주고, 그들이 돌격의 기세에 밀려 아군으로부터 차단될 때까지 내버려 두라고 신호를 보냈다.
§4.39.2quod ubi est factum, interclusi equites nec perrumpere eadem, qua transierant, posse ibi maxime confertis hostibus, qua viam fecerant, et consul legionesque Romanae,
이것이 실행되자, 차단된 기병들은 자신들이 길을 뚫었던 바로 그곳에 적들이 가장 빽빽하게 모여 있었기 때문에, 지나왔던 길과 같은 길로 돌파하여 되돌아갈 수 없었다.
§4.39.3cum, quod tegumen modo omnis exercitus fuerat, nusquam viderent, ne tot fortissimos viros interclusos opprimeret hostis, tendunt in quemcumque casum.
한편 집정관과 로마 군단은, 방금 전까지 전군의 방패 역할을 하던 이들이 어디에도 보이지 않자, 차단된 수많은 용감한 전사들을 적들이 짓밟지 못하도록 어떤 운명이 기다리고 있든 그곳을 향해 나아갔다.
§4.39.4diversi Volsci hinc consulem ac legiones sustinere, altera fronte instare Tempanio atque equitibus;
볼스키군은 갈라져 한편으로는 집정관과 군단을 저지하고, 다른 한편으로는 템파니우스와 기병들을 압박했다.
qui cum saepe conati nequissent perrumpere ad suos, tumulo quodam occupato in orbem se tutabantur nequaquam inulti;
기병들은 여러 차례 아군 쪽으로 돌파하려고 시도했으나 실패하자, 어떤 언덕을 점령하고 원진을 친 채 결코 그냥 죽지는 않겠다는 기세로 스스로를 방어했다.
nec pugnae finis ante noctem fuit.
전투는 밤이 되기 전까지 끝나지 않았다.
§4.39.5consul quoque nusquam remisso certamine, dum quicquam superfuit lucis, hostem tenuit.
집정관 역시 어디서도 전투를 늦추지 않고, 빛이 조금이라도 남아 있는 한 적을 붙잡아 두었다.
nox incertos diremit;
밤이 승부가 나지 않은 양군을 갈라놓았다.
§4.39.6tantusque ab inprudentia eventus utraque castra tenuit pavor, ut relictis sauciis et magna parte inpedimentorum ambo pro victis exercitus se in montes proximos reciperent.
그리고 전황을 알지 못함에서 비롯된 엄청난 공포가 양쪽 진영을 사로잡아, 부상자들과 수하물의 대부분을 남겨둔 채 두 군대 모두 패배자처럼 인근 산속으로 퇴각했다.
§4.39.7tumulus tamen circumsessus ultra mediam noctem est.
그러나 언덕은 자정이 넘도록 포위되어 있었다.
quo cum circumsedentibus nuntiatum esset castra deserta esse, victos rati suos et ipsi, qua quemque in tenebris pavor tulit, fugerunt.
그곳에서 포위하고 있던 자들에게 자신들의 진영이 버려졌다는 소식이 전해지자, 그들 역시 자신들이 패배했다고 생각하여 어둠 속에서 공포가 이끄는 대로 도망쳤다.
Tempanius metu insidiarum suos ad lucem tenuit.
템파니우스는 복병의 위험을 두려워하여 날이 샐 때까지 부하들을 그 자리에 머물게 했다.
§4.39.8degressus deinde ipse cum paucis speculatum cum ab sauciis hostibus sciscitando comperisset castra Volscorum deserta esse, laetus ab tumulo suos devocat et in castra Romana penetrat.
그 후 그 자신은 몇 명과 함께 정찰을 하러 내려갔다가, 적의 부상자들에게 물어보아 볼스키군의 진영이 비어 있음을 확인하고는 기쁜 마음으로 언덕에서 부하들을 불러내려 로마군의 진영으로 들어갔다.
§4.39.9ubi cum vasta desertaque omnia atque eandem, quam apud hostes, foeditatem invenisset, priusquam Volscos cognitus error reduceret, quibus poterat sauciis ductis secum ignarus, quam regionem consul petisset, ad urbem proximis itineribus pergit.
그곳에서 모든 것이 황량하게 비어 있고 적의 진영과 똑같이 참담한 광경을 목격하자, 볼스키군이 실책을 깨닫고 돌아오기 전에 데려갈 수 있는 부상자들을 이끌고, 집정관이 어느 방향으로 향했는지 모른 채 가장 가까운 경로를 통해 로마로 향했다.