§39.51.1ad Prusiam regem legatus T. Quinctius Flamininus venit, quem suspectum Romanis et receptus post fugam Antiochi Hannibal et bellum adversus Eumenem motum faciebat.
프루시아스 왕에게 사절 티투스 퀸크티우스 플라미니누스가 찾아왔다. 안티오코스의 도주 이후 그가 한니발을 받아들인 것과 에우메네스를 상대로 전쟁을 일으킨 것은 로마인들에게 그를 의심스러운 존재로 만들고 있었다.
§39.51.2ibi seu quia a Flaminino inter cetera obiectum Prusiae erat hominem omnium, qui viverent, infestissimum populo Romano apud eum esse, qui patriae suae primum, deinde fractis eius opibus Antiocho regi auctor belli adversus populum Romanum fuisset; §39.51.3seu quia ipse Prusias, ut gratificaretur praesenti Flaminino Romanisque, per se necandi aut tradendi eius in potestatem consilium cepit; a primo colloquio Flaminini milites extemplo ad domum Hannibalis custodiendam missi sunt.
그곳에서, 플라미니누스가 다른 여러 일들과 함께, 살아 있는 모든 인간 중 로마 인민에게 가장 적대적인 인물, 즉 처음에는 자기 조국을 위해, 다음으로 그 국력이 꺾인 뒤에는 안티오코스 왕을 위해 로마 인민에 맞선 전쟁의 교사자가 된 인물을 그가 데리고 있다고 프루시아스에게 비난했기 때문이거나, 혹은 프루시아스 자신이 눈앞의 플라미니누스와 로마인들의 비위를 맞추기 위해, 스스로 그를 죽이거나 그들의 손에 인도하려는 계획을 세웠기 때문이었는지, 플라미니누스의 첫 회담 직후에 군사들이 즉시 한니발의 집을 감시하기 위해 파견되었다.
§39.51.4semper talem exitum vitae suae Hannibal prospexerat animo et Romanorum inexpiabile odium in se cernens, et fidei regum nihil sane confisus: Prusiae vero levitatem etiam expertus erat; Flaminini quoque adventum velut fatalem sibi horruerat.
한니발은 자신에 대한 로마인들의 화해할 수 없는 증오를 보고 있었고 군주들의 신의를 결코 신뢰하지 않았기에, 자신의 생애가 이와 같은 결말을 맞이할 것임을 마음속으로 늘 예견하고 있었다. 더욱이 프루시아스의 경박함도 이미 경험한 바 있었고, 플라미니누스의 도래 역시 자신에게 치명적인 일로 두려워하고 있었다.
§39.51.5ad omnia undique infesta ut iter semper aliquod praeparatum fugae haberet, septem exitus domo fecerat, et ex iis quosdam occultos, ne custodia saepirentur.
사방에서 닥쳐오는 온갖 위험에 대비하여 늘 준비된 도주 경로를 마련해 두기 위해, 그는 집에 일곱 개의 출구를 만들어 두었으며, 감시병에 의해 차단되지 않도록 그중 몇 개는 비밀 통로로 해두었다.
§39.51.6sed grave imperium regum nihil inexploratum, quod vestigari volunt, efficit.
그러나 군주들의 가혹한 명령은 그들이 추적하고자 하는 것을 결코 조사하지 않은 채로 남겨두지 않는다.
totius circuitum domus ita custodiis complexi sunt, ut nemo inde elabi posset.
그들은 집 전체의 주변을 감시병들로 에워싸서, 그곳으로부터 아무도 빠져나갈 수 없게 만들었다.
§39.51.7Hannibal, postquam est nuntiatum milites regios in vestibulo esse, postico, quod devium maxime atque occultissimi exitus erat, §39.51.8fugere conatus, ut id quoque occursu militum obsaeptum sensit et omnia circa clausa custodiis dispositis esse venenum, quod multo ante praeparatum ad tales habebat casus, poposcit.
한니발은 왕의 군사들이 현관에 와 있다는 보고를 받은 뒤, 가장 외지고 가장 은밀한 출구인 뒷문을 통해 달아나려 시도했으나, 그곳마저 군사들의 가로막힘으로 봉쇄되었음을 느끼고 배치된 감시병들에 의해 사방이 폐쇄되었음을 깨달았을 때, 그러한 조우를 대비해 오래전부터 준비해 두었던 독약을 요구했다.
§39.51.9“liberemus” inquit “diuturna cura populum Romanum, quando mortem senis exspectare longum censent.
그는 말했다. "로마 인민을 오랜 근심으로부터 해방해 주자꾸나. 그들은 노인의 죽음을 기다리는 것을 너무 길다고 생각하니 말이다.
§39.51.10nec magnam nec memorabilem ex inermi proditoque Flamininus victoriam feret.
플라미니누스는 무장도 하지 않고 배신당한 자를 상대로 위대하지도 기억할 만하지도 않은 승리를 거둘 것이다.
mores quidem populi Romani quantum mutaverint, vel hic dies argumento erit.
로마 인민의 도덕이 얼마나 변했는지는 바로 오늘이 증거가 될 것이다.
§39.51.11horum patres Pyrrho regi, hosti armato, exercitum in Italia habenti, ut a veneno caveret praedixerunt: hi legatum consularem, qui auctor esset Prusiae per scelus occidendi hospitis, miserunt. ” §39.51.12exsecratus deinde in caput regnumque Prusiae, et hospitales deos violatae ab eo fidei testes invocans, poculum exhausit.
이들의 조상들은 이탈리아에 군대를 이끌고 와 있던 무장한 적인 피로스 왕에게 독약을 조심하라고 경고해 주었다. 반면 이들은 프루시아스에게 죄악을 저질러 손님을 죽이도록 선동할 집정관급 사절을 보냈구나." 이어서 프루시아스의 목숨과 왕국에 저주를 퍼붓고, 그에 의해 짓밟힌 신의의 증인으로 환대의 신들을 불러낸 뒤, 그는 잔을 비웠다.
hic vitae exitus fuit Hannibalis.
이것이 한니발의 생애의 결말이었다.