§39.37.1at enim illa certe vestra sunt, Achaei, quod leges disciplinamque vetustissimam Lycurgi sustulistis, quod muros diruistis.
그러나 아카이아인들이여, 다음의 일들은 분명 당신들의 소행입니다. 즉, 리쿠르고스의 법률과 가장 오래된 규율을 폐지한 것과 성벽을 무너뜨린 것입니다。
§39.37.2quae utraque ab iisdem obici qui possunt, cum muri Lacedaemoniis non ab Lycurgo, sed paucos ante annos ad dissolvendam Lycurgi disciplinam exstructi sint?
이 두 가지 일이 어떻게 동일한 사람들에 의해 비난받을 수 있겠습니까? 라케다이몬인들을 위한 성벽은 리쿠르고스에 의해서가 아니라, 리쿠르고스의 규율을 와해시키기 위해 불과 몇 년 전에 건설된 것이기 때문입니다。
§39.37.3tyranni enim nuper eos arcem et munimentum sibi, non civitati paraverunt;
참주들이 최근에 그것들을 국가를 위해서가 아니라 자신들을 위한 요새이자 방벽으로 마련했기 때문입니다.
et si exsistat hodie ab inferis Lycurgus, gaudeat ruinis eorum, et nunc se patriam et Spartam antiquam agnoscere dicat.
만일 오늘날 리쿠르고스가 저승에서 되살아난다면, 그것들의 파괴를 기뻐하며, 이제야 자신의 조국과 고대 스파르타를 알아보겠노라고 말할 것입니다。
§39.37.4non Philopoemenem exspectare nec Achaeos, sed vos ipsi, Lacedaemonii, vestris manibus amoliri et diruere omnia vestigia tyrannidis debuistis.
필로포이멘이나 아카이아인들을 기다릴 것이 아니라, 라케다이몬인들이여, 당신들 스스로가 자신의 손으로 참주정의 모든 흔적을 제거하고 파괴했어야 했습니다。
§39.37.5vestrae enim illae deformes veluti notae servitutis erant et cum sine muris per octingentos prope annos liberi aliquando etiam principes Graeciae fuissetis, muris velut compedibus circumdatis vincti per centum annos servistis.
그것들은 당신들의 예속의 추한 낙인과도 같은 것이었기 때문입니다. 성벽 없이 800년 가까이 자유로웠고 때로는 그리스의 우두머리이기도 했던 당신들이, 성벽이라는 족쇄에 둘러싸여 묶인 채 100년 동안 예속되어 있었으니 말입니다。
§39.37.6quod ad leges ademptas attinet, ego antiquas Lacedaemoniis leges tyrannos ademisse arbitror;
빼앗긴 법률에 관해서라면, 저는 라케다이몬인들에게서 고대의 법률을 빼앗은 것은 참주들이라고 생각합니다.
nos non suas ademisse, quas non habebant, sed nostras leges dedisse;
우리는 그들이 가지고 있지도 않았던 그들 자신의 법을 빼앗은 것이 아니라, 우리의 법을 준 것입니다。
§39.37.7nec male consuluisse civitati, cum concilii nostri eam fecerimus et nobis miscuerimus, ut corpus unum et concilium totius Peloponnesi esset.
그리고 우리가 그 도시를 우리 연맹의 일부로 삼고 우리와 융합시켜, 온 펠로폰네소스가 하나의 몸과 하나의 연맹이 되도록 했을 때, 국가를 위해 잘못 처사한 것이 아닙니다.
tunc, §39.37.8ut opinor, si aliis ipsi legibus viveremus, alias istis iniunxissemus, queri se iniquo iure esse et indignari possent.
그때, 생각건대, 만일 우리 자신이 다른 법률에 따라 살면서 그들에게 또 다른 법률을 부과했더라면, 그들은 불공평한 법 아래 있다고 불평하며 분개할 수도 있었을 것입니다。
§39.37.9scio ego, Ap. Claudi, hanc orationem, qua sum adhuc usus, neque sociorum apud socios neque liberae gentis esse, sed vere servorum disceptantium apud dominos.
아피우스 클라우디우스여, 제가 지금까지 해온 이 연설이 동맹국 앞에서 행하는 동맹국의 연설도 아니고 자유로운 민족의 연설도 아니며, 실로 주인 앞에서 변론하는 노예의 연설이라는 것을 저는 알고 있습니다。
§39.37.10nam si non vana illa vox praeconis fuit, qua liberos esse omnium primos Achaeos iussistis, si foedus ratum est, si societas et amicitia ex aequo observatur, cur ego, quid Capua capta feceritis Romani, non quaero, vos rationem reposcitis, quid Achaei Lacedaemoniis bello victis fecerimus?
당신들이 아카이아인들을 다른 무엇보다도 자유롭게 하라고 명했던 저 전령의 목소리가 헛된 것이 아니었다면, 만일 조약이 유효하고, 동맹과 우호가 동등하게 준수된다면, 어찌하여 저는 로마인들이 카푸아를 함락시킨 뒤에 무엇을 했는지 묻지 않는데, 당신들은 우리 아카이아인이 전쟁에서 정복당한 라케다이몬인들에게 무엇을 했는지 해명을 요구하는 것입니까?
§39.37.11interfecti aliqui sunt, finge, a nobis: quid? vos senatores Campanos securi non percussistis?
우리 손에 몇 사람이 죽었다고 가정해 보십시오. 그래서요? 당신들은 캄파니아의 원로원 의원들을 도끼로 목베지 않았습니까?
§39.37.12at muros diruimus: vos non muros tantum sed urbem agrosque ademistis.
하지만 우리는 성벽을 무너뜨렸습니다. 당신들은 성벽뿐만 아니라 도시와 토지까지 빼앗아 갔습니다.
specie, inquis, aequum est foedus:
당신은 '겉보기에는 조약이 대등하다'고 말합니다。
§39.37.13re apud Achaeos precaria libertas, apud Romanos etiam imperium est.
'실제로는 아카이아인들에게는 불안정한 자유가, 로마인들에게는 지배권마저 있다'고 말입니다.
sentio, Appi, et, si non oportet, non indignor:
아피우스여, 저는 그것을 느끼고 있으며, 설령 그것이 부당할지라도 분개하지는 않습니다。
§39.37.14sed oro vos, quantumlibet intersit inter Romanos et Achaeos, modo ne in aequo hostes vestri nostrique apud vos sint ac nos socii, immo ne meliore iure sint.
하지만 저는 당신들에게 간청합니다. 로마인과 아카이아인 사이에 아무리 큰 격차가 있을지언정, 적어도 당신들 앞에서 당신들과 우리의 적들이 동맹국인 우리와 동등하게 취급받지 않도록, 아니 차라리 그들이 더 나은 권리를 누리지 않게 해 주십시오。
§39.37.15nam ut in aequo essent nos fecimus, cum leges iis nostras dedimus, cum, ut Achaici concilii essent, effecimus parum est victis, quod victoribus satis est;
우리가 그들에게 우리의 법률을 주고 그들이 아카이아 연맹에 속하게 함으로써, 그들이 우리와 동등해지도록 조치했기 때문입니다. 이긴 자들에게 충분한 것이 진 자들에게는 부족하단 말입니까?
plus postulant hostes quam socii habent.
적들은 동맹국이 가진 것보다 더 많은 것을 요구하고 있습니다。
§39.37.16quae iureiurando, quae monumentis litterarum in lapide insculptis in aeternam memoriam sancta atque sacrata sunt, ea cum periurio nostro tollere parant.
맹세에 의해, 그리고 영원한 기억을 위해 돌에 새겨진 문자의 기록에 의해 신성하고 불가침하게 된 것들을, 그들은 우리가 맹세를 저버리게 함으로써 없애려 하고 있습니다。
§39.37.17veremur quidem vos, Romani, et si ita vultis, etiam timemus: sed plus et veremur et timemus deos immortales.
로마인들이여, 우리는 진정 당신들을 경외하며, 당신들이 그렇게 원한다면 두려워하기도 합니다.
” §39.37.18cum adsensu maximae partis est auditus, et locutum omnes pro maiestate magistratus censebant, ut facile appareret molliter agendo dignitatem suam tenere Romanos non posse.
그러나 우리는 그보다 불멸의 신들을 더 경외하고 두려워합니다." 그의 말은 대다수 사람들의 찬동 속에 경청되었고, 모두가 그가 관직의 위엄에 어울리게 말했다고 생각했으므로, 미온적인 태도로는 로마인들이 자신들의 존엄을 지킬 수 없다는 것이 쉽게 드러났다.
tum Appius suadere se magnopere Achaeis dixit, §39.37.19ut, dum liceret voluntate sua facere, gratiam inirent, ne mox inviti et coacti facerent.
그때 아피우스는 아카이아인들에게 강력히 권고한다고 말했다, 자신들의 자발적인 의사로 행할 수 있는 동안에 호의를 얻어두어야 하며, 조만간 원치 않음에도 강제로 행하게 되는 일이 없도록 하라고。
§39.37.20haec vox audita quidem cum omnium gemitu est, sed metum iniecit imperata recusandi.
이 말은 참으로 모든 이들의 탄식 속에서 들렸으나, 명령을 거부하는 것에 대한 두려움을 불어넣었다。
§39.37.21id modo petierunt, ut Romani, quae viderentur, de Lacedaemoniis mutarent nec Achaeos religione obstringerent irrita ea, quae iureiurando sanxissent, faciendi.
그들은 단지 로마인들이 라케다이몬인들에 대해 적절해 보이는 바를 스스로 변경하고, 아카이아인들이 맹세로 성화한 것들을 무효로 돌림으로써 종교적 죄책에 얽매이지 않게 해 달라고 요청했다.
damnatio tantum Arei et Alcibiadis, quae nuper facta erat, sublata est.
최근에 내려졌던 아레우스와 알키비아데스에 대한 사형 선고만이 취소되었다。