§39.36.1priusquam agerent quicquam, terror Achaeis iniectus erat et cogitatio, quam non ex aequo disceptatio futura esset,
어떤 조치를 취하기도 전에 아카이아인들에게는 공포가 엄습했고, 이번 심의가 얼마나 불평등한 것이 될 것인가에 대한 우려가 생겼다.
§39.36.2quod Areum et Alcibiadem capitis ab se concilio proximo damnatos cum legatis videbant;
그들은 바로 지난 회의에서 자신들이 사형에 처했던 아레우스와 알키비아데스가 사절들과 함께 있는 것을 보았기 때문이다.
§39.36.3nec hiscere quisquam audebat.
아무도 감히 입을 열지 못했다.
Appius ea, quae apud senatum questi erant Lacedaemonii, displicere senatui ostendit: caedem primum ad Compasium factam eorum, qui a Philopoemene ad causam dicendam evocati venissent;
아피우스는 라케다이몬인들이 원로원에 호소했던 일들이 원로원의 마음에 들지 않는다는 점을 분명히 했다.
§39.36.4deinde cum in homines ita saevitum esset, ne ulla parte crudelitas eorum cessaret, muros dirutos urbis nobilissimae esse, leges vetustissimas abrogatas, inclutamque per gentes disciplinam Lycurgi sublatam.
첫째로, 필로포이멘에 의해 변명을 위해 소환되어 왔던 자들이 콤파시움에서 살해된 일, 둘째로, 이처럼 사람들에게 폭행이 가해져 그들의 잔학함이 어느 한 부분도 수그러들지 않도록 하기 위해, 가장 영예로운 도시의 성벽이 무너지고 가장 오래된 법률들이 폐지되었으며, 여러 민족 사이에 널리 알려진 리쿠르고스의 규율이 철폐되었다는 점이다.
§39.36.5haec cum Appius dixisset, Lycortas, et quia praetor et quia Philopoemenis, auctoris omnium quae Lacedaemone acta fuerant, factionis erat, ita respondit.
아피우스가 이같이 말하자, 리코르타스는 자신이 프라이토르이자 라케다이몬에서 행해진 모든 일의 주동자인 필로포이멘 당파에 속해 있었기 때문에 이와 같이 응답했다.
§39.36.6“difficilior nobis, Ap.
"아피우스 클라우디우스여, 우리에게 있어 당신들 앞에서 말하는 것은 얼마 전 로마 원로원 앞에서 했던 것보다 더 어렵습니다.
Claudi, apud vos oratio est quam Romae nuper apud senatum fuit.
그때는 라케다이몬인들의 고발에 대응하기만 하면 되었으나, 지금은 변명을 해야 할 바로 그 대상인 당신들 자신에 의해 우리가 고발당하고 있기 때문입니다.
§39.36.7tunc enim Lacedaemoniis accusantibus respondendum erat: nunc a vobis ipsis accusati sumus, apud quos causa est dicenda. §39.36.8quam iniquitatem condicionis subimus illa spe, iudicis animo te auditurum esse, posita contentione qua paulo ante egisti.
이 불평등한 처지를 우리가 감내하는 것은, 당신이 방금 전에 보였던 대항 의식을 버리고 재판관의 마음으로 우리의 말을 들어줄 것이라는 희망이 있기 때문입니다.
ego certe, cum ea, quae et hic antea apud Q. Caecilium et postea Romae questi sunt Lacedaemonii, a te paulo ante relata sint, non tibi sed illis me apud te respondere credam.
저로서는, 이전에 이곳에서 퀸투스 카에킬리우스 앞에서, 그리고 나중에 로마에서 라케다이몬인들이 호소했던 일들이 방금 당신에 의해 다시 거론된 이상, 제가 당신 앞에서 당신이 아니라 그들에게 응답하고 있다고 믿겠습니다.
caedem obicitis eorum, §39.36.9qui a Philopoemene praetore evocati ad causam dicendam interfecti sunt.
당신들은 그들의 살해를 비난하고 계십니다, 즉 프라이토르 필로포이멘에 의해 변명을 위해 소환되었다가 살해당한 자들 말입니다.
hoc ego crimen non modo a vobis, Rorani, sed ne apud vos quidem nobis obiciendum fuisse arbitror.
로마인들이여, 저는 이 죄가 당신들에 의해서뿐만 아니라, 당신들 앞에서조차 우리에게 제기되어서는 안 되었다고 생각합니다.
quid ita? quia in vestro foedere erat, ut maritimis urbibus abstinerent Lacedaemonii.
왜 그렇습니까? 당신들의 조약 속에 라케다이몬인들이 연안 도시들에서 물러나 있어야 한다고 규정되어 있었기 때문입니다.
§39.36.10quo tempore armis captis urbes, a quibus abstinere iussi erant, nocturno impetu occupaverunt, si T. Quinctius, si exercitus Romanus, sicut antea, in Peloponneso fuisset, eo nimirum capti et oppressi confugissent.
그들이 무기를 들고 물러나 있으라는 명령을 받았던 도시들을 야습으로 점령했을 그때, 만일 티투스 퀸크티우스가, 혹은 로마 군대가 이전처럼 펠로폰네소스에 있었다면, 붙잡히고 억압받던 자들은 의심할 여지 없이 그곳으로 피신했을 것입니다.
§39.36.11cum vos procul essetis, quo alio nisi ad nos, socios vestros, quos antea Gytheo opem ferentes, quos Lacedaemonem vobiscum simili de causa oppugnantes viderant, confugerent?
당신들이 멀리 가 있었을 때, 이전에 기테움에 원조를 제공하고 동일한 이유로 당신들과 함께 라케다이몬을 공격하는 것을 보았던, 당신들의 동맹국인 우리 말고 그들이 어디로 피신할 수 있었겠습니까?
§39.36.12pro vobis igitur iustum piumque bellum suscepimus.
따라서 우리는 당신들을 대신하여 정의롭고 경건한 전쟁을 떠맡았던 것입니다.
quod cum alii laudent, reprehendere ne Lacedaemonii quidem possint, dii quoque ipsi comprobaverint, qui nobis victoriam dederunt, quonam modo ea, quae belli iure acta sunt, in disceptationem veniunt? quorum tamen maxima pars nihil pertinet ad nos.
다른 이들이 이를 찬양하고, 라케다이몬인들조차 비난할 수 없으며, 우리에게 승리를 주신 신들 자신도 승인하셨는데, 도대체 전쟁의 권리에 따라 행해진 일들이 어떻게 논쟁의 대상이 된단 말입니까? 그러나 그 일들의 대부분은 우리와 전혀 상관이 없습니다.
§39.36.13nostrum est, quod evocavimus ad causam dicendam eos, qui ad arma multitudinem exciverant, qui expugnaverant maritima oppida, qui diripuerant, qui caedem principum fecerant.
군중을 무장으로 선동하고, 연안의 마을들을 함락시키고, 약탈을 저지르고, 유력자들을 살해한 자들을 변명을 위해 소환한 것, 이것은 우리의 책임입니다.
quod vero illi venientes in castra interfecti sunt, §39.36.14vestrum est, Areu et Alcibiade, qui nunc nos, si diis placet, accusatis, non nostrum.
그러나 그들이 진영으로 오는 길에 살해당한 것은, 아레우스와 알키비아데스여, — 신들의 뜻이라며 지금 우리를 고발하고 있는 당신들여 — 당신들의 소행이지 우리의 소행이 아닙니다.
§39.36.15exsules Lacedaemoniorum, quo ex numero hi quoque duo fuerunt, et tunc nobiscum erant, et quod domicilio sibi delegerant maritima oppida, se petitos credentes, in eos, quorum opera patria extorres ne in tuto quidem exsilio posse consenescere se indignabantur, impetum fecerunt.
라케다이몬의 망명객들은 — 이 두 사람도 그 수에 포함되어 있었습니다만 — 그때 우리와 함께 있었습니다. 그리고 연안의 마을들을 자신들의 처소로 삼았기에 자신들이 표적이 되었다고 믿고, 자신들을 조국에서 내쫓아 안전한 망명지에서조차 늙어가지 못하게 만들었다며 분개해 마지않던 자들을 상대로 습격을 감행했던 것입니다.
Lacedaemonii igitur Lacedaemonios, §39.36.16non Achaei interfecerunt;
따라서 라케다이몬인을 죽인 것은 라케다이몬인이지, 아카이아인이 아닙니다.
nec iure an iniuria caesi sint, argumentari refert.
그리고 그들이 정당하게 살해당했는지 부당하게 살해당했는지를 논쟁하는 것은 아무런 관계가 없는 일입니다.