§38.7.1Perseus ubi adesse Aetolos audivit, omissa obsidione urbis, quam oppugnabat, depopulatus tantum agros Amphilochia excessit atque in Macedoniam redit.
페르세우스는 에톨리아인들이 오고 있다는 소식을 듣고, 공격하고 있던 도시의 포위를 포기한 채 영토를 약탈하기만 하고 암필로키아를 떠나 마케도니아로 돌아갔다.
§38.7.2et Aetolos inde avocavit populatio maritumae orae.
그리고 연안 지대의 약탈이 에톨리아인들을 그곳으로부터 불러들였다.
Pleuratus,Illyriorum rex, cum sexaginta lembis Corinthium sinum invectus adiunctis Achaeorum quae Patris erant navibus marituma Aetoliae vastabat.
일리리아인의 왕 플레우라투스는 60척의 렘부스를 이끌고 코린토스 만에 진입하여 파트라이에 있던 아카이아인의 배들을 합류시킨 뒤 에톨리아의 연안 지대를 황폐화하고 있었다.
§38.7.3adversus quos mille Aetoli missi, quacumque se classis circumegerat per litorum amfractus, brevioribus semitis occurrebant.
이들에 맞서 천 명의 에톨리아 병사들이 파견되었는데, 그들은 함대가 해안의 굴곡을 따라 돌아가는 곳마다 더 짧은 지름길을 통해 마주 나아갔다.
§38.7.4et Romani ad Ambraciam pluribus locis quatiendo arietibus muros aliquantum urbis nudaverant, nec tamen penetrare in urbem poterant;
한편 아물브라키아의 로마인들은 여러 곳에서 파성퇴로 성벽을 타격하여 도시의 상당 부분을 노출시켰으나, 여전히 성안으로 진입할 수는 없었다.
§38.7.5nam et pari celeritate novus pro diruto murus obiciebatur, et armati ruinis superstantes instar munimenti erant.
왜냐하면 무너진 성벽 대신 같은 속도로 새로운 성벽이 가로막아 세워졌고, 잔해 위에 선 무장한 병사들이 방벽 역할을 했기 때문이다.
§38.7.6itaque cum aperta vi parum procederet consuli res, cuniculum occultum vineis ante contecto loco agere instituit;
그리하여 공개적인 무력으로는 집정관의 일이 거의 진척되지 않자, 그는 미리 비네아로 가려진 곳에서부터 비밀 갱도를 파 들어가기로 결정했다.
et aliquamdiu, cum dies noctesque in opere essent, non solum sub terra fodientes sed egerentes etiam humum fefellere hostem.
그리고 한동안 주야로 작업에 몰두하면서, 그들은 땅을 파는 것뿐만 아니라 흙을 밖으로 실어 나름으로써 적을 완벽히 속였다.
§38.7.7cumulus repente terrae eminens index operis oppidanis fuit, pavidique, ne iam subrutis muris facta in urbem via esset, fossam intra murum e regione eius operis, quod vineis contectum erat, ducere instituunt.
갑자기 솟아오른 흙더미가 성안 사람들에게 작업의 단서가 되었고, 이미 성벽이 밑에서부터 뚫려 도시로 들어오는 길이 만들어졌을까 두려워한 그들은, 비네아로 가려져 있던 그 작업장의 맞은편 성벽 안쪽에 참호를 파기 시작했다.
§38.7.8cuius ubi ad tantam altitudinem, quantae esse solum infimum cuniculi poterat, pervenerunt, silentio facto pluribus locis aure admota sonitum fodientium captabant.
참호가 갱도의 가장 낮은 바닥이 있을 법한 깊이에 도달했을 때, 그들은 침묵을 지키며 여러 곳에 귀를 대고 땅을 파는 자들의 소리를 잡으려 했다.
§38.7.9quem ubi acceperunt, aperiunt rectam in cuniculum viam nec fuit magni operis: momento enim ad inane suspenso furculis ab hostibus muro pervenerunt.
그 소리를 포착하자마자 그들은 갱도로 통하는 곧은 길을 열었는데, 그것은 그리 큰 일이 아니었다. 왜냐하면 순식간에, 적들이 갱도를 파기 위해 지지대로 빈 공간 위에 매달아 둔 벽에 도달했기 때문이다.
§38.7.10ibi commissis operibus, cum e fossa in cuniculum pateret iter, primo ipsis ferramentis, quibus in opere usi erant, deinde celeriter armati etiam subeuntes occultam sub terra ediderunt pugnam;
그곳에서 두 작업이 합쳐져 참호에서 갱도로 가는 길이 열리자, 처음에는 작업에 쓰던 철제 도구 자체로, 이어서 무장 병사들도 신속히 진입하여 지하에서 비밀스러운 전투를 벌였다.
segnior deinde ea facta est intersaepientibus cuniculum, ubi vellent, nunc ciliciis praetentis nunc foribus raptim obiectis.
그 후 아물브라키아인들이 원하는 곳마다 때로는 거친 털천을 펼치고 때로는 문을 급히 가로막아 갱도를 차단하면서 전투는 다소 느슨해졌다.
§38.7.11nova etiam haud magni operis adversus eos, qui in cuniculo erant, excogitata res.
또한 갱도 안에 있는 자들에 맞서기 위해 그리 큰 공이 들지 않는 새로운 방책이 고안되었다.
dolium a fundo pertusum, qua fistula modica inseri posset, et ferream fistulam operculumque dolii ferreum, et ipsum pluribus locis perforatum, fecerunt.
그들은 적당한 관이 삽입될 수 있도록 바닥을 뚫은 통과 철제 관, 그리고 여러 곳에 구멍이 뚫린 통의 철제 덮개를 만들었다.
hoc tenui pluma completum dolium ore in cuniculum verso posuerunt.
그들은 이 통에 가벼운 깃털을 채우고 통 입구를 갱도 쪽으로 향하게 놓았다.
§38.7.12per operculi foramina praelongae hastae, quas sarisas vocant, ad summovendos hostes eminebant.
덮개의 구멍들을 통해서는 적들을 물리치기 위해 사리사라고 불리는 매우 긴 창들이 튀어나와 있었다.
scintillam levem ignis inditam plumae folle fabrili ad caput fistulae imposito flando accenderunt.
그들은 대장간용 벨로즈를 관의 끝에 대고 바람을 불어넣음으로써, 깃털 속에 넣어 둔 가벼운 불씨를 피워 올렸다.
§38.7.13inde non solum magna vis fumi sed acrior etiam foedo quodam odore ex adusta pluma cum totum cuniculum complesset, vix durare quisquam intus poterat.
그리하여 막대한 양의 연기뿐만 아니라 타버린 깃털에서 나는 지독한 냄새를 풍기는 한층 더 매운 연기가 갱도 전체를 가득 채웠을 때, 안에서는 누구도 거의 견딜 수 없었다.