§38.51.1tribuni vetera luxuriae crimina Syracusanorum hibernorum et Locris Pleminianum tumultum cum ad fidem praesentium criminum retulissent, suspicionibus magis quam argumentis pecuniae captae reum accusarunt:
호민관들은 현재의 혐의에 대한 신뢰성을 높이기 위해 시라쿠사 겨울 주둔지에서의 예전 사치 혐의와 로크리에서 플레미니우스가 일으킨 소요를 끌어들인 뒤, 돈을 받았다는 증거보다는 혐의에 의존하여 피고를 다음과 같이 고발했다.
§38.51.2filium captum sine pretio redditum, omnibusque aliis rebus Scipionem, tamquam in eius unius manu pax Romana bellumque esset, ab Antiocho cultum; §38.51.3dictatorem eum consuli, non legatum in provincia fuisse; nec ad aliam rem eo profectum, quam ut, id quod Hispaniae Galliae Siciliae Africae iam pridem persuasum esset, hoc Graeciae Asiaeque et omnibus ad orientem versis regibus gentibusque appareret,
즉, 사로잡혔던 그의 아들이 몸값 없이 송환되었다는 것과, 마치 로마의 평화와 전쟁이 그 한 사람의 손에 달려 있는 것처럼 다른 모든 일에서 스키피오가 안티오코스로부터 환대를 받았다는 것, 또한 그가 속주에서 집정관의 사절이 아니라 집정관에 대한 독재관과 같았으며, 그가 그곳으로 떠난 것은 이미 히스파니아, 갈리아, 시칠리아, 아프리카가 오래전에 확신하고 있었던 일, 곧 다음의 사실이 그리스와 아시아 및 동방을 향한 모든 왕들과 민족들에게도 밝히 드러나게 하려는 목적 외에 다른 것이 아니었다는 것이다.
§38.51.4unum hominem caput columenque imperii Romani esse, sub umbra Scipionis civitatem dominam orbis terrarum latere, nutum eius pro decretis patrum, pro populi iussis esse.
즉, 단 한 사람이 로마 제국의 우두머리이자 지주이며, 세계의 지배자인 국가가 스키피오의 그늘 밑에 숨어 있고, 그의 고갯짓이 원로원의 결의와 인민의 명령을 대신하고 있다는 것이다.
infamia intactum invidia, qua possunt, urgent.
불명예로 상처 입힐 수 없는 그를, 그들은 자신들이 할 수 있는 한 시기심으로 몰아세웠다.
§38.51.5orationibus in noctem perductis prodicta dies est.
연설이 밤까지 길어지면서 재판 기일이 연기되었다.
§38.51.6ubi ea venit, tribuni in Rostris prima luce consederunt;
그날이 오자, 호민관들은 동틀 녘에 로스트라에 자리를 잡았다.
citatus reus magno agmine amicorum clientiumque per mediam contionem ad Rostra subiit silentioque facto §38.51.7“hoc” inquit “die, tribuni plebis vosque, Quirites, cum Hannibale et Carthaginiensibus signis collatis in Africa bene ac feliciter pugnavi.
소환된 피고는 친구들과 클리엔테스들의 대군중을 거느리고 집회 한가운데를 지나 로스트라로 올라갔고, 침묵이 흐르자 “호민관 여러분, 그리고 퀴리테스 여러분,” 하고 그는 말했다. “바로 오늘, 나는 아프리카에서 한니발 및 카르타고인들과 전열을 겨루어 훌륭하고도 성공적으로 싸웠습니다.
§38.51.8itaque, cum hodie litibus et iurgiis supersederi aequum sit, ego hinc extemplo in Capitolium ad Iovem optimum maximum Iunonemque et Minervam ceterosque deos, qui Capitolio atque arci praesident, §38.51.9salutandos ibo, hisque gratias agam, quod mihi et hoc ipso die et saepe alias egregie gerendae rei publicae mentem facultatemque dederunt.
그러므로 오늘은 소송과 다툼을 미뤄두는 것이 마땅한바, 나는 여기서 즉시 카피톨리움으로 올라가 지극히 선하고 위대하신 유피테르와 유노, 미네르바, 그리고 카피톨리움과 요새를 지키시는 다른 신들께 문안을 드리고, 신들께서 나와 바로 오늘뿐만 아니라 다른 여러 차례에 걸쳐 국가를 훌륭히 이끌 수 있는 지혜와 능력을 주신 것에 감사를 드릴 것입니다.
§38.51.10vestrum quoque quibus commodum est, Quirites, ite mecum, et orate deos, ut mei similes principes habeatis,
퀴리테스 여러분, 여러분 중 뜻이 있는 분들도 나와 함께 가서, 여러분이 나와 같은 지도자들을 가질 수 있도록 신들께 기도하십시오.
§38.51.11ita, si ab annis septemdecim ad senectutem semper vos aetatem meam honoribus vestris anteistis, §38.51.12ego vestros honores rebus gerendis praecessi. ” ab Rostris in Capitolium ascendit.
그리하여, 만일 여러분이 나의 열일곱 살부터 노년에 이르기까지 항상 나의 나이보다 여러분의 명예로써 앞서 가셨다면, 나 역시 공적을 세움으로써 여러분의 명예보다 앞서 간 것이 되도록 말입니다.” 그는 로스트라에서 카피톨리움으로 올라갔다.
simul se universa contio avertit et secuta Scipionem est, adeo ut postremo scribae viatoresque tribunos relinquerent, nec cum iis praeter servilem comitatum et praeconem, §38.51.13qui reum ex Rostris citabat, quisquam esset.
동시에 집회 대중 전체가 발길을 돌려 스키피오를 따랐으며, 결국에는 서기들과 전령들까지 호민관들을 남겨두고 떠나가서, 그들 곁에는 노예 시종들과 로스트라에서 피고를 소환하던 포고원 외에는 아무도 남지 않게 되었다.
Scipio non in Capitolio modo, sed per totam urbem omnia templa deum cum populo Romano circumiit.
스키피오는 카피톨리움뿐만 아니라 온 도시를 돌며 모든 신들의 신전을 로마 인민과 함께 순례했다.
§38.51.14celebratior is prope dies favore hominum et aestimatione vera magnitudinis eius fuit, quam quo triumphans de Syphace rege et Carthaginiensibus urbem est invectus.
이날은 사람들의 호의와 그의 위대함에 대한 진정한 평가에 있어, 그가 시팍스 왕과 카르타고인들을 이기고 개선식을 올리며 시내로 진입했던 날보다 거의 더 성대했다.