§37.30.1iam totis classibus simul ab omni parte pugna conserta erat.
이미 양측 함대 전체가 모든 방향에서 동시에 교전에 돌입했다.
ab Romanis octoginta naves pugnabant, §37.30.2ex quibus Rhodiae duae et viginti erant;
로마 측에서는 80척의 배가 싸우고 있었다, 그중 로도스 선박은 22척이었다.
hostium classis undenonaginta navium fuit; maximae formae naves tres hexeres habebat, duas hepteres.
적의 함대는 89척의 배로 구성되어 있었으며, 가장 큰 선형으로 6단도선 세 척과 7단도선 두 척을 보유하고 있었다.
robore navium et virtute militum Romani longe praestabant, Rhodiae naves agilitate et arte gubernatorum et scientia remigum;
배의 견고함과 병사들의 용맹함에서는 로마인들이 훨씬 우세했고, 로도스 선박들은 민첩함과 키잡이들의 기술 및 노잡이들의 지식에서 우세했다.
§37.30.3maximo tamen terrori hostibus fuere, quae ignes prae se portabant, et quod unum iis ad Panhormum circumventis saluti fuerat, id tum maximum momentum ad victoriam fuit.
하지만 적들에게 가장 큰 공포가 된 것은 앞에 불을 싣고 달리는 선박들이었다. 그리고 판호르무스에서 포위당했을 때 그들에게 유일한 구원이 되었던 그것이, 그때에는 승리를 위한 가장 큰 요인이 되었다.
§37.30.4nam metu ignis adversi regiae naves, ne prorae concurrerent, cum declinassent, neque ipsae ferire rostro hostem poterant, §37.30.5et obliquas se ipsae ad ictus praebebant, et si qua concurrerat, obruebatur infuso igni, magisque ad incendium quam ad proelium trepidabant.
왜냐하면 마주하는 불을 두려워한 나머지 국왕의 배들은 선수들이 충돌하는 것을 피하기 위해 침로를 꺾었을 때, 자신들도 충돌구로 적을 타격할 수 없었고, 스스로의 측면을 타격에 노출시켰으며, 혹시라도 충돌한 배가 있다면 쏟아져 들어오는 불길에 휩싸였기에, 그들은 전투보다 화재 때문에 더 낭패를 겪고 있었다.
§37.30.6plurimum tamen, quae solet, militum virtus in bello valuit.
하지만 전쟁에서는 늘 그러하듯 병사들의 용맹함이 가장 큰 힘을 발휘했다.
mediam namque aciem hostium Romani cum rupissent, circumvecti ab tergo pugnantibus adversus Rhodios regiis sese obiecere;
왜냐하면 로마인들이 적의 전선 중앙을 돌파했을 때, 후방에서 우회하여 로도스인들과 싸우고 있던 국왕의 배들을 가로막고 나섰기 때문이다.
momentoque temporis et media acies Antiochi et laevo cornu circumventae naves mergebantur.
그리하여 눈 깜짝할 사이에 안티오코스의 전선 중앙과 좌익에서 포위된 배들이 침몰했다.
§37.30.7dextera pars integra sociorum magis clade quam suo periculo terrebantur;
아군의 우익은 피해를 입지 않았으나, 자신들의 위험보다는 동맹 세력의 참패에 더 겁을 먹었다.
ceterum, postquam alias circumventas, praetoriam navem Polyxenidae relictis sociis vela dantem videre, sublatis raptim dolonibus — et erat secundus petentibus Ephesum ventus — capessunt fugam quadraginta duabus navibus in ea pugna amissis, quarum decem tres captae in potestatem hostium venerunt, §37.30.8ceterae incensae aut demersae.
하지만 다른 배들이 포위되고 폴뤽세니다스의旗舰이 동맹자들을 버려둔 채 돛을 올리는 것을 보자, 서둘러 보조 돛을 올리고선 — 에페소스로 향하는 이들에게 순풍이 불고 있었다 — 도주하기 시작했다. 이 전투에서 42척의 배를 잃었는데, 그중 13척이 포획되어 적의 수중에 떨어졌고, 나머지는 불타거나 침몰했다.
§37.30.9Romanorum duae naves fractae sunt, vulneratae aliquot;
로마군의 선박은 두 척이 파괴되었고 수십 척이 피해를 입었다.
Rhodia una capta memorabili casu.
로도스의 선박 한 척은 기이한 불운으로 포획되었다.
nam cum rostro percussisset Sidoniam navem, ancora, ictu ipso excussa e nave sua, unco dente, velut ferrea manu iniecta, adligavit alterius proram;
그 배가 시돈의 선박을 충각으로 들이받았을 때, 충격 자체로 인해 자신의 배에서 떨어져 나온 닻이 갈고리 같은 발로 마치 철제 손을 던져 넣은 것처럼 상대 선수를 묶어버렸던 것이다.
§37.30.10inde tumultu iniecto cum divellere se ab hoste cupientes inhiberent Rhodii, tractum ancorale et implicitum remis latus alterum detersit;
이로 인해 혼란이 발생했고, 로도스인들이 적에게서 벗어나고자 후진하려 했을 때, 끌려가며 노에 뒤엉킨 닻줄이 한쪽 측면의 노들을 쓸어버렸다.
debilitatam ea ipsa, quae icta cohaeserat, navis cepit.
이 사태 자체로 약화되고 충돌하여 엉겨 붙어 있던 그 배를 (상대의) 배가 나포했다.
hoc maxime modo ad Myonnesum navali proelio pugnatum est.
뮈온네소스 해전은 대체로 이러한 방식으로 치러졌다.