§37.1.1L. Cornelio Scipione C. Laelio consulibus nulla prius secundum religiones acta in senatu res est quam de Aetolis.
루키우스 코르네리우스 스키피오와 가이우스 라일리우스가 집정관인 해에, 원로원에서는 신사에 관한 일 다음으로 에토리아인들에 관한 일보다 먼저 처리된 사안은 없었다.
et legati eorum institerunt, quia brevem indutiarum diem habebant, et ab T. Quinctio, qui tum Romam ex Graecia redierat, adiuti sunt.
에토리아의 사절단은 휴전 기간이 짧았기 때문에 강력히 요청했고, 당시 그리스에서 로마로 막 돌아와 있던 티투스 퀸크티우스의 도움을 받았다.
§37.1.2Aetoli, ut quibus plus in misericordia senatus quam in causa spei esset, suppliciter egerunt, veteribus benefactis nova pensantes maleficia.
에토리아인들은 자신들의 정당한 명분보다는 원로원의 자비에 더 큰 희망을 거는 자들답게, 옛 은혜로 새로운 잘못을 상쇄하려 애쓰며 애원하는 태도로 협상에 임했다.
§37.1.3ceterum et praesentes interrogationibus undique senatorum, confessionem magis noxae quam responsa exprimentium, fatigati sunt, et excedere curia iussi magnum certamen praebuerunt.
그러나 그들은 자리에 함께 있으면서, 답변보다는 죄의 자백을 짜내려는 원로원 의원들의 사방에서 쏟아지는 질문에 지쳤고, 회의장에서 퇴장하라는 명령을 받았을 때 큰 논쟁거리를 제공했다.
§37.1.4plus ira quam misericordia in causa eorum valebat, quia non ut hostibus modo, sed tamquam indomitae et insociabili genti suscensebant.
그들의 사안에서는 자비보다 분노가 더 크게 작용했는데, 이는 그들을 단순한 적으로서뿐만 아니라 길들여지지 않고 협조할 줄 모르는 민족으로 여겨 분개했기 때문이다.
§37.1.5per aliquot dies cum certatum esset, postremo neque dari neque negari pacem placuit;
며칠 동안 논쟁이 지속된 끝에, 마침내 평화를 승인하지도 거부하지도 않기로 결정되었다.
duae condiciones iis latae sunt: vel senatui liberum arbitrium de se permitterent, vel mille talentum darent eosdemque amicos atque inimicos haberent.
그들에게 두 가지 조건이 제시되었다. 자신들에 대한 처분을 원로원의 무조건적인 결정에 위임하든가, 아니면 천 타란톤을 지불하고 로마와 우방 및 적대국을 같이하든가 하는 것이었다.
§37.1.6exprimere cupientibus, quarum rerum in se arbitrium senatui permitterent, nihil certi responsum est.
그들이 어떤 사항에 대해 자신들의 처분권을 원로원에 위임해야 하는지 알아내고자 했으나, 확실한 답변은 전혀 주어지지 않았다.
ita infecta pace dimissi urbe eodem die, Italia intra quindecim dies excedere iussi.
그리하여 그들은 화의를 맺지 못한 채 당일에 로마 시에서 추방되었고, 보름 안에 이탈리아에서 떠나라는 명령을 받았다.
§37.1.7tum de consulum provinciis coeptum agi est.
그 후 집정관들의 임지 배정에 관해 논의하기 시작했다.
ambo Graeciam cupiebant.
두 사람 모두 그리스를 갈망했다.
multum Laelius in senatu poterat.
라일리우스는 원로원에서 큰 영향력을 가지고 있었다.
is, cum senatus aut sortiri aut comparare inter se provincias consules iussisset, elegantius facturos dixit, si iudicio patrum quam si sorti eam rem permisissent.
그는 원로원이 집정관들에게 추첨을 하거나 서로 협의하여 임지를 정하라고 명령했을 때, 이 일을 추첨에 맡기기보다 부로들의 판단에 위임하는 것이 더 품위 있는 처사일 것이라고 말했다.
§37.1.8Scipio responso ad hoc dato cogitaturum, quid sibi faciendum esset, cum fratre uno locutus iussusque ab eo permittere audacter senatui, renuntiat collegae facturum se, quod is censeret.
스키피오는 이에 대해 어떻게 해야 할지 생각해보겠다고 답변한 뒤, 유일한 형제와 이야기를 나누었고, 그로부터 대담하게 원로원에 위임하라는 권고를 받고는, 동료 집정관에게 그가 제안하는 대로 따르겠다고 알렸다.
§37.1.9cum res aut nova aut vetustate exemplorum memoriae iam exoletae relata expectatione certaminis senatum erexisset, P. Scipio Africanus dixit, si L. Scipioni fratri suo provinciam Graeciam decrevissent, se ei legatum iturum.
이 일은 전례가 없거나 혹은 선례가 너무 오래되어 기억에서 이미 사라졌다가 다시 제기된 것이어서 논쟁에 대한 기대감으로 원로원을 자극했으나, 푸블리우스 스키피오 아프리카누스가 만약 자신의 형제인 루키우스 스키피오에게 그리스 임지를 배정해 준다면 자신이 그의 부관으로 가겠다고 말했다.
§37.1.10haec vox magno adsensu audita sustulit certamen;
이 발언은 큰 찬성 속에 청취되어 논쟁을 종식시켰다.
experiri libebat, utrum plus regi Antiocho in Hannibale victo an in victore Africano consuli legionibusque Romanis auxilii foret;
패배한 한니발이 안티오코스 왕에게 더 큰 도움이 될지, 아니면 승리한 아프리카누스가 집정관과 로마 군단에 더 큰 도움이 될지 시험해보고 싶었던 것이다.
ac prope omnes Scipioni Graeciam, Laelio Italiam decreverunt.
그리하여 거의 모든 이가 스키피오에게 그리스를, 라일리우스에게 이탈리아를 배정했다.