§34.2.1“si in sua quisque nostrum matre familiae, Quirites, ius et maiestatem viri retinere instituisset, minus cum universis feminis negotii haberemus;
"시민 여러분, 만일 우리 각자가 자신의 아내에 대해 남편으로서의 권리와 존엄을 유지하기로 마음먹었다면, 우리는 여성 전체에 대해 훨씬 적은 번거로움을 겪었을 것입니다.
§34.2.2nunc domi victa libertas nostra impotentia muliebri hic quoque in foro obteritur et calcatur, et, quia singulas non continuimus, §34.2.3universas horremus.
그러나 이제 집안에서 여성의 무절제함에 의해 패배한 우리의 자유는, 여기 광장에서도 짓밟히고 유린당하고 있으며, 개별적인 여성들을 단속하지 못했기 때문에, 우리는 그녀들 전체를 두려워하고 있습니다.
equidem fabulam et fictam rem ducebam esse, virorum omne genus in aliqua insula coniuratione muliebri ab stirpe sublatum esse;
참으로 나는 어떤 섬에서 남성 전체가 여성들의 음모에 의해 완전히 전멸당했다는 이야기를 지어낸 이야기이자 허구일 뿐이라고 생각했습니다.
§34.2.4ab nullo genere non summum periculum est, si coetus et concilia et secretas consultationes esse sinas.
만일 여러분이 집회와 모임, 그리고 비밀스러운 의논을 허용한다면, 그 어떤 집단으로부터도 가장 큰 위험이 닥칠 것입니다.
atque ego vix statuere apud animum meum possum, utrum peior ipsa res an peiore exemplo agatur;
그리고 나는 사건 자체의 악함과 그것이 남길 더 나쁜 선례 중 어느 쪽이 더 심각한지 마음속으로 거의 결정할 수 없습니다.
§34.2.5quorum alterum ad nos consules reliquosque magistratus, alterum ad vos, Quirites, magis pertinet.
그중 하나는 우리 집정관들과 다른 정무관들에게, 다른 하나는 여러분 시민들에게 더 크게 관련되어 있습니다.
nam utrum e re publica sit necne id, quod ad vos fertur, vestra existimatio est, qui in suffragium ituri estis;
여러분에게 발의된 안건이 국가에 이익이 되는지 아닌지는 투표하러 가실 여러분의 판단에 달려 있기 때문입니다.
§34.2.6haec consternatio muliebris, sive sua sponte sive auctoribus vobis, M. Fundani et L. Valeri, facta est, haud dubie ad culpam magistratuum pertinens, nescio, vobis, tribuni, an consulibus magis sit deformis:
이 여성들의 소동이 그녀들 스스로 일어난 것이든, 아니면 마르쿠스 분다니우스 및 루키우스 발레리우스 여러분의 사주로 일어난 것이든 간에, 이는 의심할 바 없이 정무관들의 과실에 해당하며, 호민관 여러분에게 더 수치스러운 일인지 아니면 집정관들에게 더 수치스러운 일인지 나는 모르겠습니다.
§34.2.7vobis, si feminas ad concitandas tribunicias seditiones iam adduxistis; nobis, si, ut plebis quondam, sic nunc mulierum secessione leges accipiendae sunt.
여러분에게는, 만일 호민관의 폭동을 선동하기 위해 이미 여성들을 끌어들였다면 수치스러운 일이며, 우리에게는, 과거 평민의 철수처럼 이제 여성들의 철수를 통해 법을 받아들여야 한다면 수치스러운 일입니다.
§34.2.8equidem non sine rubore quodam paulo ante per medium agmen mulierum in forum perveni.
실로 나는 조금 전에 여성들의 무리 한가운데를 지나 광장에 이르렀을 때 어느 정도 부끄러움을 느끼지 않을 수 없었습니다.
quod nisi me verecundia singularum magis maiestatis et pudoris quam universarum tenuisset, ne compellatae a consule viderentur,
만일 그녀들이 집정관에게 꾸중을 듣는 것처럼 보이지 않도록 하기 위해, 전체보다 개개인의 존엄과 수치심에 대한 배려가 나를 붙잡지 않았다면, 나는 이렇게 말했을 것입니다.
§34.2.9dixissem: “qui hic mos est in publicum procurrendi et obsidendi vias et viros alienos appellandi? istud ipsum suos quaeque domi rogare non potuistis?
'공공장소로 뛰어나와 길을 가로막고 남의 남편들에게 말을 건네는 이 습관은 도대체 무엇이란 말인가? 각자 집에서 자기 남편에게 그 일을 직접 요청할 수는 없었는가?
§34.2.10an blandiores in publico quam in privato et alienis quam vestris estis? quamquam ne domi quidem vos, si sui iuris finibus matronas contineret pudor, quae leges hic rogarentur abrogarenturve, curare decuit. ” §34.2.11maiores nostri nullam, ne privatam quidem rem agere feminas sine tutore auctore voluerunt, in manu esse parentium, fratrum, virorum;
아니면 여러분은 사적인 자리보다 공적인 자리에서, 그리고 자기 남편보다 남의 남편에게 더 사근사근하단 말인가? 비록 수치심이 기혼 여성들을 스스로의 본분 영역 안에 붙잡아 두었더라면, 여기서 어떤 법이 제안되거나 폐지되는지에 대해 집에서조차 관심을 두는 것은 합당하지 않았을 터이지만 말이다.' 우리 조상들은 여성들이 후견인의 승인 없이는 그 어떤 사소한 일조차 처리하지 못하게 했고, 부모, 형제, 남편의 지배 아래 있기를 원했습니다.
nos, si diis placet, iam etiam rem publicam capessere eas patimur et foro quoque et contionibus et comitiis immisceri.
그런데 우리는, 신이 도우셨는지, 이제 그녀들이 국정에 참여하는 것까지 허용하고 광장과 집회와 선거에까지 섞이도록 내버려 두고 있습니다.
§34.2.12quid enim nunc aliud per vias et compita faciunt, quam rogationem tribunorum plebi suadent, quam legem abrogandam censent?
그녀들이 지금 거리와 교차로에서 평민 호민관의 제안을 지지하고 법이 폐지되어야 한다고 주장하는 것 말고 다른 무슨 일을 하고 있단 말입니까?
§34.2.13date frenos impotenti naturae et indomito animali et sperate ipsas modum licentiae facturas;
고삐 풀린 본성과 길들여지지 않은 야수에게 고삐를 늦추고, 그녀들 스스로가 방종의 한계를 설정하기를 기대해 보십시오.
§34.2.14nisi vos feceritis, minimum hoc eorum est, quae iniquo animo feminae sibi aut moribus aut legibus iniuncta patiuntur.
여러분이 직접 제한하지 않는다면, 이것은 여성들이 관습이나 법에 의해 자신들에게 부과되었다고 언짢아하며 견디고 있는 일들 중 가장 대수롭지 않은 것에 불과합니다.
omnium rerum libertatem, immo licentiam, si vere dicere volumus, desiderant.
그녀들은 모든 일에서의 자유를, 아니 솔직히 말하자면 방종을 갈망하고 있습니다."