Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §32.30.1-32.30.13

케노마니족의 이탈과 인수브레스족에 대한 승리

1770개 구절 중 1108번째 · 라틴어

요약

집정관 코르넬리우스는 인수브레스족과 동맹을 맺고 있던 케노마니족을 회유하여 중립 혹은 협조 약속을 받아낸다. 이어진 전투에서 로마군은 인수브레스족을 완전히 격파하고 하밀카르를 비롯한 수많은 포로를 잡았으며, 가울인 마을들의 항복을 받아냈다.

§32.30.1Boiorum exercitus haud ita multo ante traiecerat Padum iunxeratque se Insubribus et Cenomanis,
보이이족의 군대는 그리 오래지 않은 전에 파두스강을 건너 인수브레스족 및 케노마니족과 합류해 있었다.
§32.30.2quod ita acceperant, coniunctis legionibus consules rem gesturos, ut et ipsi collatas in unum viris firmarent.
이는 두 집정관이 군단을 합쳐서 작전을 수행할 것이라는 소식을 들었기에, 자신들 또한 힘을 한데 모아 군세를 강화하려 했기 때문이었다.
§32.30.3postquam fama accidit alterum consulem Boiorum urere agros, seditio extemplo orta est;
다른 집정관이 보이이족의 영토를 불태우고 있다는 소문이 전해지자마자 즉각 내분이 일어났다.
postulare Boi, ut laborantibus opem universi ferrent; §32.30.4Insubres negare se sua deserturos.
보이이족은 곤경에 처한 자들을 돕기 위해 모두가 함께 구원에 나설 것을 요구했으나, 인수브레스족은 자신들의 터전을 저버릴 수 없다고 거부했다.
ita divisae copiae, Boisque in agrum suum tutandum profectis Insubres cum Cenomanis super amnis Mincii ripam consederunt.
이리하여 군세가 분열되었고, 보이이족이 자신들의 영토를 지키기 위해 출발하자 인수브레스족은 케노마니족과 함께 민키우스강 기슭에 진을 쳤다.
§32.30.5infra eum locum duo milia et consul Cornelius eidem flumini castra applicuit.
그곳에서 아래로 2마일 떨어진 지점에 집정관 코르넬리우스 역시 같은 강가에 진영을 구축했다.
§32.30.6inde mittendo in vicos Cenomanorum Brixiamque, quod caput gentis erat, ut satis comperit non ex auctoritate seniorum iuventutem in armis esse nec publico consilio Insubrum defectioni Cenomanos sese adiunxisse,
그 후 그는 케노마니족의 마을들과 그 부족의 도읍이었던 브릭시아로 사절을 보내어, 청년들이 무장한 것이 장로들의 권위에 따른 것이 아니며, 케노마니족이 인수브레스족의 반란에 합류한 것도 공적인 결의에 의한 것이 아님을 충분히 파악했다.
§32.30.7excitis ad se principibus id agere ac moliri coepit, ut desciscerent ab Insubribus Cenomani et sublatis signis aut domos redirent aut ad Romanos transirent.
그리하여 그는 부족의 지도자들을 자신에게로 불러들여, 케노마니족이 인수브레스족으로부터 이탈하여 군기를 거두고 집으로 돌아가거나 로마인들에게 투항하도록 공작을 벌이기 시작했다.
§32.30.8et id quidem impetrari nequiit; in id fides data consuli est, ut in acie aut quiescerent aut, si qua etiam occasio fuisset, adiuvarent Romanos.
비록 그 일 자체는 성사되지 못했으나, 전투 중에 중립을 지키거나 혹은 기회가 닿는 대로 로마인들을 돕겠다는 약속이 집정관에게 주어졌다.
§32.30.9haec ita convenisse Insubres ignorabant;
인수브레스족은 이러한 합의가 이루어졌음을 알지 못했다.
suberat tamen quaedam suspicio animis labare fidem sociorum.
그러나 동맹 세력의 충성심이 흔들리고 있다는 어떤 의심이 그들의 마음속에 깔려 있었다.
itaque cum in aciem eduxissent, neutrum iis cornu committere ausi, ne, si dolo cessissent, rem totam inclinarent, post signa in subsidiis eos locaverunt.
그리하여 전열을 구축해 나아갈 때, 그들이 만약 배신하여 퇴각할 경우 전세 전체를 그르치게 될까 두려워한 나머지, 어느 쪽 날개도 그들에게 맡기지 못하고 군기 뒤편의 예비대로 그들을 배치했다.
§32.30.10consul principio pugnae vovit aedem Sospitae Iunoni, si eo die hostes fusi fugatique fuissent: a militibus clamor sublatus compotem voti consulem se facturos, et impetus in hostis est factus.
집정관은 전투 시작 시점에, 만일 이날 적들이 패퇴하고 패주하게 된다면 구원자 유노에게 신전을 바치겠다고 서원했다. 병사들은 집정관의 서원을 반드시 이루어 주겠다고 소리 높여 외쳤고, 적을 향한 돌격이 감행되었다.
§32.30.11non tulerunt Insubres primum concursum.
인수브레스족은 첫 격돌을 견뎌내지 못했다.
quidam et a Cenomanis, terga repente in ipso certamine adgressis, tumultum ancipitem iniectum auctores sunt, caesaque in medio quinque et triginta milia hostium, §32.30.12quinque milia et ducentos vivos captos, in iis Hamilcarem, Poenorum imperatorem, qui belli causa fuisset;
일부 역사가들은 전투가 한창일 때 케노마니족이 갑자기 배후를 습격함으로써 양방향에서 혼란이 일어났다고 전하며, 그 와중에 3만 5천 명의 적군이 사살되고, 5천 2백 명이 생포되었는데, 그중에는 전쟁의 원인이 되었던 카르타고의 장군 하밀카르도 있었다고 전한다.
§32.30.13signa militaria centum triginta et carpenta supra ducenta.
또한 군기 130개와 마차 200여 대를 노획했다.
multa oppida Gallorum, quae Insubrum defectionem secuta erant, dediderunt se Romanis.
인수브레스족의 반란에 동조했던 가울인들의 많은 마을이 로마인들에게 항복했다.

어휘·문법 주석

  1. 32.30.2quod ita acceperant — quod는 인과를 나타내는 접속사("왜냐하면 ~이기 때문이다")로 기능하며 앞 문장의 행동 이유를 설명한다. 동사 acceperant("들었다", "이해했다")의 목적어로 대격과 부정사 구문인 coniunctis legionibus consules rem gesturos [esse]("두 집정관이 군단을 합쳐서 작전을 수행할 것이다")가 이어지고 있다.
  2. 32.30.6Brixiamque, quod caput gentis erat — 관계대명사 quod(중성 단수)는 선행사인 여성명사 Brixia 대신 관계절 내의 보어(서술명사)인 중성명사 caput에 성이 일치되어 있다(관계대명사의 보어에 대한 성 일치).
  3. 32.30.9neutrum iis cornu committere ausi — ausi는 반디포넌트 동사 audere("감히 ~하다", "~할 용기가 있다")의 완료분사(주격 남성 복수)로, 문장의 주어인 Insubres에 일치하며 분사구문으로 기능한다. neutrum cornu는 committere의 목적어(중성 단수 대격)이다.
  4. 32.30.10compotem voti consulem se facturos — compotem voti facere는 "(누구)로 하여금 서원을 성취하게 하다(약속을 지키게 하다)"라는 관용 표현이다. se facturos [esse]는 미래부정사(주어는 병사들을 가리키는 se)로, 앞의 전달의 뉘앙스를 담은 표현인 clamor sublatus("외침이 일어났다")에 의해 도입된 간접화법 구문이다.
  5. 32.30.11quidam ... tumultum ancipitem iniectum auctores sunt — auctores sunt("~라고 전한다", "~라는 설의 주장자들이다")가 대격과 부정사 구문인 tumultum ... iniectum [esse]를 종속절(간접화법)로 이끌고 있는 구조이다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §32.30.1-32.30.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.30.1-32.30.13

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.