§30.35.1in tempore Laelius ac Masinissa, pulsos per aliquantum spatii secuti equites, revertentes in aversam hostium aciem incurrere.
제때에 라엘리우스와 마시니사는 패주하는 적의 기병을 한동안 추격한 뒤, 회군하여 적 전열의 후방을 들이쳤다.
is demum equitum impetus perculit hostem.
바로 이 기병의 돌격이 마침내 적을 꺾어버렸다.
§30.35.2multi circumventi in acie caesi; multi per patentem circa campum fuga sparsi tenente omnia equitatu passim interierunt.
많은 이들이 전열 속에서 포위되어 전사했고, 많은 이들이 사방으로 열린 주변 평원으로 흩어져 도망치다가, 기병이 모든 곳을 장악하고 있었기에 도처에서 목숨을 잃었다.
§30.35.3Carthaginiensium sociorumque caesa eo die supra viginti milia; par ferme numerus captus cum signis militaribus centum triginta duobus, elephantis undecim.
그날 카르타고인들과 동맹군의 전사자는 2만 명을 넘어섰고, 거의 동등한 수의 포로와 함께 132개의 군기, 11마리의 코끼리가 노획되었다.
victores ad mille et quingentos cecidere.
승리한 쪽은 약 1500명이 전사했다.
§30.35.4Hannibal cum paucis equitibus inter tumultum elapsus Hadrumetum perfugit,
한니발은 혼란 중에 소수의 기병과 함께 탈출하여 하드루메툼으로 피신했다.
§30.35.5omnia et integro proelio et inclinante acie, priusquam excederet pugna, expertus et confessione etiam Scipionis omniumque peritorum militiae illam laudem adeptus, singulari arte aciem eo die instruxisse:
그는 전장을 떠나기 전에, 전투가 팽팽했을 때나 전열이 기울기 시작했을 때나 모든 방법을 다 시도해 보았으며, 스키피오와 모든 군사 전문가들의 시인에 의해서도, 그날 비범한 기술로 전열을 배치했다는 찬사를 얻었다.
§30.35.6elephantos in prima fronte, quorum fortuitus impetus atque intolerabilis vis signa sequi et servare ordines, in quo plurimum spei ponerent, Romanos prohiberent; §30.35.7deinde auxiliares ante Carthaginiensium aciem, ne homines mixti ex conluuione omnium gentium, quos non fides teneret, sed merces, §30.35.8liberum receptum fugae haberent, simul primum ardorem atque impetum hostium excipientes fatigarent ac, si nihil aliud, vulneribus suis ferrum hostile hebetarent; §30.35.9tum, ubi omnis spes esset, milites Carthaginienses Afrosque, ut, omnibus rebus aliis pares, eo, quod integri cum fessis ac sauciis pugnarent, superiores essent; Italicos intervallo quoque diremptos, incertos, socii an hostes essent, in postremam aciem summotos.
즉, 최전선에 코끼리들을 배치하여, 그 불시의 돌격과 저항할 수 없는 힘으로 로마인들이 군기를 따르고 대오를 유지하는 것(그들이 거기에 가장 큰 희망을 두고 있었는데)을 방해하도록 했고, 그다음 카르타고 전열 앞에는 보조병들을 배치하여, 온갖 민족의 오합지졸이 뒤섞여 신의가 아닌 고용금에 의해 묶여 있는 자들이 자유롭게 퇴각하여 도망치지 못하게 하는 동시에, 적의 첫 기세와 돌격을 받아내어 지치게 만들고, 설령 다른 소득이 없다 하더라도 자신들의 상처로 적의 칼날을 무디게 만들도록 했으며, 그다음 모든 희망이 걸려 있는 곳에는 카르타고와 아프리카 병사들을 배치하여, 다른 모든 조건에서는 대등할지라도 지치고 상처 입은 적들과 온전한 몸으로 싸운다는 점을 통해 우위를 점하도록 했고, 거리상으로도 격리해 둔 이탈리아인들은 맨 뒷열로 후퇴시켰다.
§30.35.10hoc edito velut ultimo virtutis opere Hannibal cum Hadrumetum refugisset, accitusque inde Carthaginem sexto ac tricesimo post anno, quam puer inde profectus erat, §30.35.11redisset, fassus in curia est non proelio modo se sed bello victum, nec spem salutis alibi quam in pace impetranda esse.
용맹함의 이 마지막 걸작을 남긴 후 한니발이 하드루메툼으로 피신했다가, 거기서 카르타고로 소환되어 소년 시절 그곳을 떠난 지 36년 만에 돌아왔을 때, 그는 의회에서 자신은 단지 전투에서만이 아니라 전쟁에서 패배했으며, 평화를 얻어내는 것 외에는 어디에도 구원의 희망이 없음을 인정했다.